ıAdrolyq tehnologııalar tek elektr energııasyn óndirýmen shektelmeıdi — sarapshy
ASTANA. KAZINFORM — ıAdrolyq tehnologııalardyń qoldanylý aıasy atom elektr stantsııalarymen shektelmeıdi. Búginde radıatsııalyq tehnologııalar medıtsınada, aýyl sharýashylyǵynda, qurylysta jáne munaı-gaz ónerkásibinde de keńinen qoldanylady.
Bul týraly «ıAdrolyq tehnologııalar parki» AQ Kommertsııalandyrý jáne ınnovatsııalar departamentiniń ınvestıtsııalardy tartý jónindegi menedjeri Sholpan Imanǵalıeva aıtty.
Mamannyń sózinshe, radıatsııalyq tehnologııalar materıaldardyń qasıetterin ózgertip, ónim sapasyn jaqsartýǵa jáne óndiris tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi.
— ıAdrolyq tehnologııalardyń ónerkásip úshin mańyzdy baǵyttarynyń biri — materıaldardy radıatsııalyq óńdeý. Iondaýshy sáýlelený arqyly polımerlerdiń qurylymy men fızıkalyq-mehanıkalyq qasıetterin ózgertýge bolady. Sonyń nátıjesinde olardyń beriktigi, ystyqqa jáne syrtqy áserlerge tózimdiligi artady, — dedi Sholpan Imangalıeva.
Onyń aıtýynsha, mundaı materıaldar kabel óndirisinde, qurylysta jáne munaı-gaz salasynda qoldanylady. Radıatsııalyq óńdeý ónim sapasyn jaqsartyp qana qoımaı, onyń qyzmet etý merzimin uzartýǵa da kómektesedi.
Sarapshy radıatsııalyq tehnologııalardyń medıtsına men aýyl sharýashylyǵyndaǵy mańyzyna da toqtaldy. Máselen, ıondaýshy sáýlelený medıtsınalyq buıymdardy sterıldeý úshin paıdalanylady. Bul ádis mıkroorganızmderdi joıýǵa jáne joǵary temperatýraǵa sezimtal materıaldardan jasalǵan quraldardy óńdeýge múmkindik beredi.
Al aýyl sharýashylyǵynda radıatsııalyq óńdeý ónimderdi zııankesterden zalalsyzdandyrýǵa, saqtaý merzimin uzartýǵa jáne sapasyn saqtaýǵa baǵyttalǵan. Mundaı tásilder azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge jáne otandyq ónimderdiń eksporttyq múmkindikterin arttyrýǵa yqpal etýi múmkin.
Sholpan Imangalıevanyń pikirinshe, Qazaqstanda atom elektr stantsııasyn salý máselesi ıadrolyq tehnologııalardyń energetıkadan tys múmkindikterine de nazar aýdarýdy qajet etedi. Óıtkeni AES qurylysy mashına jasaý, metallýrgııa, qurylys, materıaltaný, aspap jasaý jáne aqparattyq tehnologııalar sııaqty salalardyń damýyna serpin berýi múmkin.
— Atom stantsııasyn salý jáne paıdalaný úshin joǵary tehnologııalyq jabdyqtar, arnaıy materıaldar, dál ólsheý quraldary men qaýipsizdikti baqylaý júıeleri qajet. Munyń bári ǵylymı zertteýlerge, ınjenerlik sheshimderge jáne bilikti mamandarǵa suranysty arttyrady, — dedi ol.
Maman Qazaqstanda ıadrolyq tehnologııalardy damytýǵa qajetti ǵylymı áleýet bar ekenin atap ótti. Ulttyq ıadrolyq ortalyq, ıAdrolyq fızıka ınstıtýty jáne «ıAdrolyq tehnologııalar parki» AQ osy baǵyttaǵy zertteýler men ázirlemelerge úles qosyp keledi.
Onyń aıtýynsha, radıatsııalyq materıaltaný, materıaldardyń tózimdiligin zertteý, tehnologııalyq protsesterdi synaý jáne ǵylymı ázirlemelerdi ónerkásipte qoldaný — salanyń negizgi baǵyttarynyń biri. Mundaı jumystar atom energetıkasyn damytýǵa qajetti ǵylymı-tehnıkalyq bazany nyǵaıtýǵa múmkindik beredi.
Sondaı-aq sarapshy atom energetıkasynyń damýy otandyq kásiporyndar úshin jańa múmkindikter ashýy múmkin ekenin aıtty. Ol úshin jergilikti óndiris oryndaryn tehnologııalyq tizbekke tartý, mamandar daıarlaý jáne ǵylymı zertteýlerdi óndirispen ushtastyrý mańyzdy.
— Qazirgi álemde elderdiń básekege qabilettiligi tabıǵı resýrstarymen ǵana emes, ǵylym jetistikterin óndiriske engizý qabiletimen de ólshenedi. ıAdrolyq tehnologııalar ónerkásipti jańǵyrtýǵa, jańa ónim túrlerin ıgerýge jáne óndiristik múmkindikterdi keńeıtýge jol ashady, — dep túıindedi Sholpan Imangalıeva.
Buǵan deıin Qazaqstanda ıadrolyq jáne radıatsııalyq oqıǵalarǵa jedel den qoıý ortalyǵy ashylǵanyn jazǵanbyz.
