XVIII ǵasyrdaǵy qazaq tarıhyn arqaý etken «Qaraberen» romany tanystyryldy

ASTANA. KAZINFORM – Astanada belgili jazýshy, tarıhshy Tursynhan Zákenniń XVIII ǵasyrdaǵy qazaq tarıhyn arqaý etken «Qaraberen» atty tarıhı romanynyń tusaýkeseri ótti.

XVIII ǵasyrdaǵy qazaq tarıhyn arqaý etken «Qaraberen» romany tanystyryldy
Foto: Rızabek Núsipbek / Kazinform

Jańa shyǵarma «Folıant» baspasynan jaryq kórgen. Romanda qazaq halqynyń XVIII ǵasyrdaǵy almaǵaıyp kezeńi, el men jerdi qorǵaý jolyndaǵy kúresi, ata qonysqa oralý armany jáne sol dáýirdegi tarıhı tulǵalardyń taǵdyry kórkem baıandalady.

Avtordyń aıtýynsha, shyǵarma Qojabergen batyrdyń ómir joly arqyly sol kezeńdegi qazaq halqynyń basynan ótken tarıhı oqıǵalardy sýretteıdi.

XVIII ǵasyrdaǵy qazaq tarıhyn arqaý etken «Qaraberen» romany tanystyryldy
Foto: Rızabek Núsipbek /Kazinform

-Qojabergen batyr – Arqada týyp, at basyn Altaıǵa tiregen, búkil ómirin el shetinde, jaý ótinde ótkizgen tarıhı tulǵa. Ol qazaq jerin jońǵar shapqynshylyǵynan qorǵaýǵa jáne qazirgi qazaq shekarasynyń qalyptasýyna zor úles qosqan. Batyr týraly derekter kóp, olardyń birqatary Qytaı derekkózderinde de saqtalǵan. Romanda qazaq qoǵamynyń tynys-tirshiligi, dástúri men mádenıeti, handar men bıler keńesiniń sheshimderi jáne sol dáýirdegi qoǵamdyq orta keńinen qamtylady. Sondaı-aq jońǵar shapqynshylyǵyna qarsy kúres kezindegi eldiń jaǵdaıy, batyrlardyń jaýǵa qarsy tize qosyp, eldik jolynda birigýi, qan keshken shaıqastary men kún-tún demeı at ústinde júrip, uzaq joldardy basqan jortýyldary sýretteledi. Qojabergen batyrdyń Altaı men Tarbaǵataıǵa kósh bastap, sol óńirlerge el qonystandyrǵan erligi de baıandalady, – deıdi jazýshy.

Tursynhan Zákenniń aıtýynsha, «Qaraberen» – bir ǵana batyrdyń taǵdyryn baıandaıtyn shyǵarma emes, XVIII ǵasyrdaǵy qazaq halqynyń bolmysy men arman-muratyna qaıta úńilýge múmkindik beretin tarıhı-kórkem týyndy.

XVIII ǵasyrdaǵy qazaq tarıhyn arqaý etken «Qaraberen» romany tanystyryldy
Foto: Rızabek Núsipbek / Kazinform

-Bul týyndy – meniń Qojabergen batyrdyń erlik joly arqyly tutas XVIII ǵasyrǵa qoıǵan eskertkishim. Ol sol bir almaǵaıyp zamanda el bastaǵan, qol bastaǵan erlerdiń jáne Qazaq dalasynyń ár tóbesinde, ár qonysynda qorym tasy qalǵan bozdaqtardyń rýhyna arnalady, – deıdi jazýshy.

Tusaýkeser barysynda jańa týyndy týraly pikirler aıtylyp, romannyń jazylý tarıhy men tarıhı negizi tanystyryldy.

 Osyǵan deıin Bókeı ordasynyń tarıhyn túgendegen úsh kitap jaryq kórgeni týraly jazdyq.