«Voice of Turan»: Túrkistanda qazaq ánderin 20 eldiń ánshisi oryndaıdy
ASTANA. KAZINFORM – Túrkistanda «Voice of Turan» qazaq ánderi festıvaline sanaýly kúnder qaldy. Bıyl halyqaralyq baıqaýǵa álemniń 20 elinen ónerpazdar qatysyp, qazaq ánderin oryndap, ózara baq synaıdy.
Bul týraly «Jibek Joly» telearnasynyń «Búgin.LIVE» baǵdarlamasynda festıvaldiń bas prodıýseri Meıirjan Alıakbarov aıtty.
«Voice of Turan» festıvali pandemııa kezinde onlaın formatta bastalǵan. Bıyl joba jetinshi ret uıymdastyrylyp otyr. Osy ýaqyt ishinde festıvaldiń geografııasy keńeıip, oǵan alys shetelden de qatysýshylar kele bastaǵan.
– Birinshi kezderi jaqyn sheteldegi qatysýshylar bolsa, qazir basqa qurlyqtardan da ónerpazdar qosyldy. Bıyl 20 memleketten qatysýshy keldi. Olardyń arasynda Qyrǵyzstan, Bashqurtstan, Qarashaı, Armenııa, Grýzııa, Meksıka, Brazılııa, Indonezııa, Ońtústik Afrıka, Gvıneıa, Frantsııa, Italııa, San-Marıno, Vatıkan jáne basqa elderdiń ókilderi bar, – dedi Meıirjan Alıakbarov.
Bıyl festıval úsh kún boıy ashyq aspan astynda ótedi. Alǵashqy kúni túrkitildes elderdiń tanymal juldyzdarynyń qatysýymen gala-kontsert uıymdastyrylady. Ekinshi kúni sheteldik qatysýshylar qazaq estradasynyń belgili ánshilerimen birge qazaq ánderin oryndaıdy. Úshinshi kúni qatysýshylar jeke óner kórsetip, qazylar alqasy men kórermenniń baǵasyna ıe bolady.
Festıval baǵdarlamasyna buǵan deıingi jyldary «Voice of Turan» sahnasyna shyqqan sheteldik ánshiler de qatysady. Sonymen qatar shyǵarmashylyq, horeografııalyq, etnografııalyq jáne folklorlyq ujymdar óner kórsetedi.
Bas prodıýserdiń aıtýynsha, bıyl festıvalge qatysýshylardyń tańdaýy tek burynǵy qazaq ánderimen shektelmeıdi.
– Buǵan deıin halyq ánderi men aǵa býyn kompozıtorlarynyń shyǵarmalaryna kóbirek kóńil bóldik. Bıyl sózi men áni úılesken qazirgi hıt ánderdi de qostyq. Qatysýshylarǵa ánniń shyǵý tarıhyn, avtoryn, qashan jáne ne týraly jazylǵanyn túsindiremiz. Qazaqsha áripterdi durys aıtýǵa, transkrıptsııasyna da daıyndyq júrgiziledi, – dedi ol.
Meıirjan Alıakbarov qazaq ánderiniń qurylymy sheteldik oryndaýshylarǵa salystyrmaly túrde túsinikti ekenin atap ótti.
– Bul jerde dástúrli án aıtqan emes, qazaqsha sezinip, júrekpen aıtqan ánshi ozady. Halyq ánderin oryndaý basqa ult ókilderine qıyn bolýy múmkin. Óıtkeni onyń áýezi halyqtyń tarıhymen, mádenıetimen sabaqtas. Al qazaq mýzykasynyń negizgi formasy álemdik standarttarǵa jaqyn, – dedi festıvaldiń bas prodıýseri.
Bıylǵy baǵdarlamada sheteldik qatysýshylardyń qazaqstandyq ánshilermen dýetteri de bar. Olardyń qatarynda Álı Ótenov, Qurmash Mahan, Jubanysh, Syrym Isabaev, Serik Ibragımov jáne basqa ónerpazdar bar.
Festıvalge qatysýshylardyń biri – Frantsııanyń Marsel qalasynda turatyn Oran. Ol Qazaqstanǵa alǵash ret kelgenin jáne «Voice of Turan» festıvaline dostarynyń keńesimen qatysqanyn aıtty.
– Bul meniń Qazaqstanǵa birinshi ret kelýim. Osynda bolǵanyma qýanyshtymyn. Dostarym «Voice of Turan»-ǵa qatysyp kór» dedi. Sondyqtan ózimdi synap kórýge keldim. Jańa adamdarmen, jańa mádenıetpen tanysý men úshin erekshe tájirıbe, – dedi Oran.
Sheteldik oryndaýshy qazaq tilindegi ándi daıyndaý kezinde mátindi birneshe ret tyńdap, onyń maǵynasyn sezinýge tyrysatynyn aıtty.
– Tilimiz basqa bolǵandyqtan, ándi daıyndaý ońaı emes. Óleńdi qaıta-qaıta tyńdap daıyndalamyn. Qazaqstanǵa kele jatqan ushaqta bir qazaq áıelmen tanystym. Oǵan óz ánimdi tyńdattym, keıin qazaqsha oryndaıtyn ánimdi de berdim. Ol ándi tyńdap, bári unaǵanyn, óte jandy ári erekshe ekenin aıtty. Menińshe «Voice of Turan»-nyń ereksheligi de osynda. Ándi qalaı sezinseń, solaı aıtasyń. Qazaq tyńdarmanyna ózińniń shynaıy emotsııańdy jetkizesiń, – dedi ol.
Festıval aıasynda mýzykamen qatar mádenı jáne qolóner kórmeleri de uıymdastyrylady. Bıyl 200-ge jýyq qolóner sheberiniń qatysýy josparlanǵan. Álemdik dızaınerler de arnaıy keledi.
Aıta keteıik, buǵan deıin, Silk Way Star halyqaralyq mýzykalyq jobasynyń qatysýshysy Rýhııa Baıdúkenova suhbat bergen bolatyn.
