«Úı janyndaǵy» dúkenderge ústemaqy úshin salynatyn aıyppuldy alyp tastaý kerek — depýtat usynysy
ASTANA. KAZINFORM — Quryltaı otyrysynda vıtse-premer — Ulttyq ekonomıka mınıstrine saýal joldaǵan depýtat Rýslan Ydyrysov shaǵyn azyq-túlik saýdasyna memlekettik qoldaý kórsetý tásilderin qaıta qaraýdy usyndy.
Depýtattyń aıtýynsha, Qazaqstannyń Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi iri saýda jelilerimen jumys isteýdi yńǵaıly kóredi. Alaıda bul naryqtyń erekshelikterin eskermeıdi. Qazaqstan halqynyń shamamen 40 paıyzy aýyldyq jerlerde turady. Mundaı eldi mekender men shaǵyn qalalarda iri dúkender joq.
— Olarǵa 40 myń «úı janyndaǵy» dúken qyzmet kórsetedi. Jeńildikti mıllıardtardy tek iri saýda jelilerine baǵyttaý arqyly Úkimet is júzinde megapolıs turǵyndarynyń bir bóligine ǵana jasalǵan satyp alýlardy sýbsıdııalap, el halqynyń edáýir bóligin qoldaýsyz qaldyryp otyr. Sonymen qatar «úı janyndaǵy» dúkender halyqty azyq-túlikpen úzdiksiz qamtamasyz etýde mańyzdy ról atqarady. Olar pandemııa jáne tótenshe jaǵdaılar kezinde de, eń kúrdeli kezeńderde jumysyn toqtatqan joq, — dedi Rýslan Idrısov.
Depýtattyń aıtýynsha, iri saýda jelileri áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń (ÁMAT) 31 túrine baǵany jeńildikti kredıtter esebinen turaqtandyra otyryp, qalǵan 10 myńǵa jýyq taýardyń ústemeaqysyn arttyrady. Sonyń saldarynan jalpy azyq-túlik sebetiniń quny joǵary deńgeıde qalyp otyr.
Al aýyldarda dúken ıeleri azyq-túlikti paıyzsyz qaryzǵa beredi. Mundaı bereshektiń kólemi dúkenniń barlyq aınalym qarajatynyń 50 paıyzynan asýy múmkin.
Depýtat basqa da mynadaı problemany atady:
— jeńildikti memlekettik baǵdarlamalarǵa qoljetimdiliktiń bolmaýy jáne jyldyq mólsherlemesi 45–48 paıyz bolatyn kommertsııalyq kredıtter;
— salyqtyq jáne ákimshilik júktemeniń joǵary bolýy — mindetti tólemder operatsııalyq paıdanyń 30–40 paıyzyna deıin jetedi.
— 2020 jyly Qazaqstan Ulttyq banki áleýmettik mańyzy bar salalarda — dárihana, bilim berý jáne medıtsınada — bankaralyq komıssııalardy (ıntercheındj) 1,5 paıyzǵa deıin shekteý tetigin sátti qoldandy. Bul tásildi «úı janyndaǵy» dúkender formatyndaǵy azyq-túlik bólshek saýdasyna da qoldaný qajet. Dúkenniń taza marjasy 8–12 paıyz bolǵan jaǵdaıda, bank ekvaırıngine tólenetin 1,5–2,5 paıyzdyq komıssııa dúkenniń taza paıdasynyń tórtten birine deıin jetýi múmkin, — dedi ol.
Depýtat sondaı-aq mynadaı usynystar berdi:
— shaǵyn azyq-túlik saýdasy sýbektileri úshin búkil el boıynsha ońaılatylǵan deklaratsııa negizindegi jańa biryńǵaı arnaıy salyq rejımi aıasynda mindetti túrde saqtalýǵa tıis ústemeaqynyń joǵarǵy shegin belgileý (2%-dan aspaýy kerek);
— otandyq óndirýshilerdiń ónimderin satyp alý talabyn engize otyryp, jeńildikti aınalym qarajatyn qarjylandyrý baǵdarlamalaryn «úı janyndaǵy» dúkenderge de taratý;
— «úı janyndaǵy» shaǵyn dúkenderge ÁMAT-tyń kóterme partııalaryn jeńildikti baǵamen satyp alýǵa qoljetimdilik berilgenge deıin, ústemeaqy úshin salynatyn naqty aıyppuldarǵa moratorıı engizý;
— «úı janyndaǵy» dúkenderde ÁMAT pen negizgi azyq-túlik ónimderin satý kezinde bank ekvaırıngi úshin alynatyn komıssııanyń shekti mólsherin 0,5%-dan asyrmaý máselesin pysyqtaý.
Osyǵan deıin Qyzylordada 181 dúken alkogol satý talabyn buzǵanyn jazǵanbyz.
