Ústirt qoryǵy: Qazaqstannyń shól tabıǵatyn saqtap turǵan biregeı aýmaq
ASTANA. KAZINFORM — Ústirt qoryǵy — Qazaqstannyń shól tabıǵatyn saqtap turǵan biregeı aýmaq sanalady, dep habarlaıdy Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
1984 jyldyń 12 shildesinde qurylǵan Ústirt memlekettik tabıǵı qoryǵy Qazaqstannyń ońtústik-batysyndaǵy shóldi aımaqtardyń tabıǵı keshenderin saqtaýǵa baǵyttalǵan erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaq bolyp sanalady.
Qoryqtyń negizgi mindeti — tabıǵı protsesterdi, ósimdikter men janýarlar dúnıesin, sondaı-aq biregeı ekojúıelerdi tabıǵı qalpynda saqtaý, zertteý jáne qalpyna keltirý. Sonymen qatar munda ǵylymı zertteýler júrgizilip, ekologııalyq monıtorıng uıymdastyrylady jáne halyq arasynda tabıǵatty qorǵaý mádenıetin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan aǵartý jumystary júrgiziledi.
Ústirt memlekettik tabıǵı qoryǵy Mańǵystaý oblysynyń Qaraqııa aýdanynda ornalasqan. Jalpy aýmaǵy 223 myń gektardan asady. Qoryq Ústirt jonynyń batys bóligi men Kendirli soryn, Qarynjaryq oıpatynyń shyǵys bóligin jáne Qaramaıa taýyn qamtıdy.
Qoryqtyń tabıǵaty alýan túrli. Búginde munda ósimdikterdiń 403 túri, sútqorektilerdiń 33 túri, qustardyń 174 túri, baýyrymen jorǵalaýshylardyń 15 túri jáne qosmekendilerdiń bir túri tirkelgen.
Olardyń ishinde Qazaqstannyń Qyzyl kitabyna engen kóptegen sırek túrler bar. Atap aıtqanda, arqar, qaraquıryq, qaraqulaq, shaǵyl mysyǵy, Ońtústik-Batys Azııa qabylany, shubar kúzen, sondaı-aq búrkit, lashyn, ıtelgi, qoqıqaz, saqaltaı, jekdýadaq sekildi sırek qustar qorǵalady. Sondaı-aq qoryq aýmaǵynda Qyzyl kitapqa engizilgen sırek ósimdikter de ósedi.
Qoryqtyń ákimshilik ǵımaraty Jańaózen qalasynda ornalasqan. Oǵan Jańaózen qalasy arqyly Qyzylsaı jáne Qulandy baǵyttary boıynsha jetýge bolady. Qoryqqa eń jaqyn eldi meken — Aqqudyq aýyly.
Buǵan deıin Katonqaraǵaı ulttyq parki týraly jazǵanbyz.
