Usynys táýekelderi kúsheıdi: 2026 jyly munaı baǵasyn ne kútip tur
ASTANA. KAZINFORM – Álemdik munaı naryǵy buryn-sońdy bolmaǵan belgisizdik kezeńin bastan ótkerip jatyr. Bul jaǵdaı eń aldymen usynys tarapyndaǵy táýekelderdiń artýymen baılanysty.
S&P Global kompanııasynyń munaı naryqtary boıynsha zertteýler bóliminiń jetekshisi Djım Berkhardtyń aıtýynsha, qazirgi ahýal aldyńǵy tsıklderden áleýetti jetkizilim irkilisteriniń aýqymymen erekshelenedi.
– Munaı naryǵynda táýekel árdaıym bolǵan. Alaıda qazir belgisizdik deńgeıi, ásirese usynys jaǵynan óte joǵary, – dedi ol dúısenbi kúni ótken London energetıkalyq forýmynda.
S&P Global baǵalaýynsha, bazalyq stsenarıı boıynsha bıyl álemdik munaı usynysy OPEK+ elderi tarapynan da, kartelge kirmeıtin memleketter esebinen de ósimin jalǵastyrady. Mundaı jaǵdaıda naryq qaıtadan profıtsıtke tap bolýy múmkin. Ótken jyly dál osy jaǵdaı munaı baǵasynyń shamamen 14 paıyzǵa tómendeýine ákelgen.
Berkhard negizgi belgisizdik faktorlarynyń biri retinde Irandy atady. S&P Global-dyń bazalyq stsenarııi Iran munaıyn jetkizýde turaqty irkilisterdi boljamaıdy. Alaıda sońǵy aılarda el eksporty ýaqytsha tómendegen. Qańtar aıynda jetkizilim táýligine 1,1 mln barrelge deıin qysqardy, al ortasha deńgeıi shamamen 1,6 mln barrel bolǵan.
– Biz mundaı tómendeýlerdi buǵan deıin de baıqadyq, sondyqtan ony uzaqmerzimdi trend dep qarastyrmaımyz. Degenmen jetkizilimge áser etýi múmkin eleýli eskalatsııa yqtımaldyǵy bar, – dedi sarapshy AQSh prezıdentiniń Iran jaǵalaýyna áskerı-teńiz kúshterin shoǵyrlandyrý týraly málimdemesinde.
Taǵy bir táýekel kózi retinde Venesýela ataldy. Bul elde óndiris kóleminiń aýytqýy táýligine birneshe júz myń barrelge jetýi múmkin.
Reseıge qatysty Berkhard qazirgi tańda teńiz arqyly eksport kólemi sońǵy eki jyldaǵy deńgeıde, ıaǵnı táýligine shamamen 3,5 mln barrel shamasynda qalyp otyrǵanyn aıtty.
– Qazir aıtarlyqtaı aýytqýlar tirkelip otyrǵan joq. Alaıda Eýroodaq, Ulybrıtanııa jáne AQSh engizýi múmkin jańa sanktsııalar aldaǵy ýaqytta áser ete bastaýy yqtımal. Statıstıkada munyń alǵashqy belgileri baıqalady, biraq aýqymdy ózgerister týraly aıtýǵa áli erte, – dedi ol.
S&P Global sarapshylary AQSh-taǵy ishki saıası faktorlarǵa da nazar aýdaryp otyr. Berkhardtyń aıtýynsha, AQSh prezıdenti Donald Tramp úshin benzın baǵasynyń tómendeýi ekonomıkalyq kún tártibindegi basty basymdyqtardyń biri bolyp otyr.
– Ol arzan janarmaı baǵasy Respýblıkalyq partııanyń qarashadaǵy aralyq saılaýda Kongrestegi baqylaýyn saqtaýǵa kómektesedi dep esepteıdi. Tramp saılaýda ınflıatsııany tómendetý ýádesi arqyly da jeńiske jetti, – dedi sarapshy.
Sonymen qatar AQSh, Reseı, Saýd Arabııasy jáne Birikken Arab Ámirlikteri álemdik munaı óndirýdiń shamamen jartysyn qamtamasyz etedi. Bul elderdiń strategııalyq múddeleri munaı sektorymen ǵana shektelmeıtindikten, óndiris kólemi jónindegi sheshimderge janama túrde áser etýi múmkin.
– Munaı naryǵynan tys geosaıası jáne ekonomıkalyq múddeler óndirý týraly sheshimderge yqpal etip, usynys kólemine áser etýi yqtımal, – dedi Berkhard.
Qytaı faktory da nazardan tys qalǵan joq. Ótken jyldyń tórtinshi toqsanynda Qytaı munaı qorlaryn táýligine shamamen 1,2 mln barrel qarqynmen arttyrǵan. Bir toqsandaǵy jıyntyq kólem 100 mln barrelden asty.
Bul dástúrli maǵynadaǵy suranys bolmasa da, naryqta qosymsha tutyný áserin qalyptastyrady.
– Eger naryqtaǵy profıtsıt qaıda shoǵyrlanǵan degen suraq týyndasa, onyń eleýli bóligi Qytaı qoımalarynda ornalasqan, – dep túsindirdi sarapshy.
S&P Global boljamyna sáıkes, 2026-2027 jyldary Qytaıdaǵy qorlardyń ortasha ósimi táýligine 400 myń barrel deńgeıinde bolady. Alaıda naqty kórsetkishter aýytqýy múmkin.
Bazalyq stsenarıı boıynsha, Iran nemese Reseı tarapynan eleýli jetkizilim irkilisteri bolmaǵan jaǵdaıda, 2026 jyly munaı baǵasy usynystyń suranystan artýy saldarynan qysymda qalady. Baǵa 2027 jylǵa qaraı qalpyna kelýi múmkin.
– Eger reseılik nemese ırandyq jetkizilimderde iri irkilister bolmasa, 2026 jyly baǵanyń tómendeýin kútemiz, odan keıin ǵana qalpyna kelý bastalady. Sondyqtan negizgi nazar usynys dınamıkasyna aýdarylýy tıis, – dedi Berkhard.
Al eleýli jetkizilim daǵdarysy oryn alǵan jaǵdaıda, analıtıkter munaı baǵasy qysqa merzimde barreline orta eseppen 80 dollar deńgeıine deıin kóterilýi múmkin ekenin joqqa shyǵarmaıdy.
Buǵan deıin Qazaqstan jáne OPEK+ quramyndaǵy taǵy jeti el kóktemge deıin munaı óndirý kólemin ózgerissiz qaldyrý týraly sheshim qabyldaǵany habarlanǵan.
