Usynylǵan norma shyǵarmashylyq erkindik pen qoǵamdyq jaýapkershilik arasyndaǵy tepe-teńdikti dál tapqan — Mereke Qulkenov
ASTANA. KAZINFORM — Qaýipsizdik búkil qoǵam úshin qamtamasyz etilýi tıis. Bul týraly Konstıtýtsııalyq reformalar jónindegi komıssııanyń (Konstıtýtsııalyq komıssııa) kezekti otyrysynda Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Mereke Qulkenov málim etti.
— Búgin Konstıtýtsııanyń 20-baby týraly qysqasha toqtalǵym keledi. Buǵan deıingi sózimde ǵylymı shyǵarmashylyq erkindigin jáne zııatkerlik menshikti zańmen qorǵaýdy bekitý máselesin qarastyrýdy usynǵan bolatynmyn. Keshe sizder kórgen joba mátinine bul usynys engizilipti. Osy túzetýler shyǵarmashylyq erkindigin tıimdi qurýǵa yqpal etip, zań deńgeıinde quqyqtyq qorǵaý tetikterin kúsheıtýge múmkindik beredi dep sanaımyn. Sonymen qatar, atalǵan bapta quqyqtardy paıdalanýdyń shekteri de aıqyndalyp otyr, ıaǵnı aqparat taratý bostandyǵy basqa azamattardyń quqyqtaryn, qoǵamdyq tártipti jáne qoǵamnyń rýhnı adamgershilik qundylyqtaryn buzbaýy tıis ekeni kórsetiledi. Bul usynysty keıbireýler synǵa alǵanymen, mundaı normalar zań deńgeıinde naqty jáne aıqyn rettelýi qajet ekenin túsinýimiz kerek. Al mundaı múmkindik Konstıtýtsııa arqyly beriledi, — dedi M. Qulkenov.
Onyń paıymynsha, eger Konstıtýtsııada osyndaı norma bekitilse, onda barlyq zań soǵan sáıkes keltirilýi tıis. Sondyqtan bul másele Quryltaı qabyldaıtyn zań deńgeıinde jan-jaqty talqylaýdan ótip, daýys berýi arqyly sheshimin tabýy qajet.
— Eń bastysy, bir jaǵynan — adam quqyqtarynyń saqtalýy týraly aıtýymyz kerek, al ekinshi jaǵynan — qoǵamdyq múddeler men tártiptiń saqtalýynyń da birdeı mańyzdy ekenin atap ótýimiz qajet. Búginde qoǵamda úlken rezonans týdyrǵan quqyq buzý jaǵdaılary adam quqyqtary jáne qoǵamdyq múddeler men tártiptiń birtutas ózara baılanysty túrde qarastyrylýy tıis ekenin kórsetip otyr. Qaýipsizdik te dál osy ustanymǵa negizdelip, ol tek jeke adamǵa qatysty emes, búkil qoǵam úshin de qamtamasyz etilýi tıis. Sóz erkindigi degen uǵym — sheksiz dúnıe emes. Erkindik — jaýapkershilikpen ǵana qundy. Bireýdiń ar-namysyna tıip, qoǵamnyń rýhanı ári adamgershilik qundylyqtaryna nuqsan keltirýge, qoǵamdyq tártipti buzýǵa jol berilmeýi tıis. Biz qalam ustaǵan qaýym sózdiń qudyretin de, sózdiń zardabyn da jaqsy bilemiz. Sóz aýrýdan aıyqtyra da alady, janǵa aıyqpas jara da salady. Al jaýapsyz sóz — erkin qoǵamdy álsiretedi. Atalǵan bap shyǵarmashylyq erkindik pen qoǵamdyq jaýapkershiliktiń arasyndaǵy názik tepe-teńdikti dál tapqan dep sanaımyn. Ol erkin oıdy tunshyqtarmaıdy, biraq arandatýǵa, jekkórýshilikke, zorlyq-zombylyqty dáripteýge jol bermeıdi. Jeke óz basym bul bapty qoldaımyn. Óıtkeni ol erkin sózdi qorǵaı otyryp, sol sózdiń adamgershilik ólsheminen shyqpaýyn talap etedi, — dedi Mereke Qulkenov.
Buǵan deıin habarlanǵandaı, Konstıtýtsııalyq reformalar jónindegi komıssııanyń (Konstıtýtsııalyq komıssııa) kezekti otyrysynda Májilis depýtaty Sergeı Ponomarev Halyq keńesiniń quramy men týraly aıtty.