Úshinshi jańǵyrý kezeńi jańa tehnologııalar arqyly júzege asady
ASTANA. QazAqparat - HHІ ǵasyr asa ózgermeli, shapshań damýshy ǵasyrǵa aınalyp otyr. Áleýmettik jahandaný úrdisi adamzatty qaı baǵytqa alyp bara jatqany barsha jurtqa belgisiz. Áıteýir, batys mádenıeti men órkenıeti basymdyq tanyta bastaǵany anyq aqıqat. Onyń ústine ǵalamda jańa kúsh alǵan tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa ǵylym men tehnıkany, aqparattyq-kommýnıkatsııalyq tehnologııalardy jedel damytýdy talap etýde.
Osynaý álemdik úderisterden keıin qalyp qoımaý úshin táýelsiz Qazaqstan da óziniń úshinshi jańǵyrý kezeńine aıaq basty. Elbasymyz, Ult Kóshbasshysy N.Á.Nazarbaevtyń ústimizdegi jylǵy «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: Jahandyq básekege qabilettilik» taqyrybyndaǵy Joldaýyn¬da: «Bul jańǵyrý - qazirgi jahandyq syn-qaterlermen kúres jospary ǵana emes, bolashaqqa, «Qazaqstan-2050» Strategııasy maqsattaryna bastaıtyn kópir bolmaq... Men onyń bes negizgi basymdyǵyn kórip otyrmyn. Olar ekonomıkanyń álemdik ósiminiń orta deńgeıden joǵary qarqynyn qamtamasyz etýge jáne 30 ozyq eldiń qataryna qaraı turaqty túrde ilgerileýine laıyqtalǵan» deı kele oǵan qajetti bes basymdyqty taldap, jiktep bergen-di. Elimizdiń Úshinshi jańǵyrý kezeńi, negizinen, álemdik jańa tehnologııalarǵa súıenetini anyq. Bul Qazaqstan memleketi aldaǵy ýaqytta múlde jańa baǵytta damıdy degen sóz.
Jańa zamannyń álemdik jańa tehnologııalaryna den qoıyp, ony tereń meńgerý qajet-aq. Sonda ǵana básekelestikke qabiletti el bolasyń. Degenmen, álemdik aqparattyq tehnologııalardy saýatty úırenýmen birge ózińniń qazaq ekenińdi, tilińdi, dilińdi, dinińdi, ulttyq salt-dástúr, ádet-ǵuryp, týǵan ádebıetiń men tól mádenıetińdi umytpaǵanyń jón. Búgingi jas urpaqqa qoıylatyn bul talap ulttyq tárbıe arqyly júzege aspaq. Eń bastysy, Elbasy usynyp otyrǵan rýhanı jańǵyrý ulttyq kodty saqtaı bilýden bastalady.
«Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» dep atalatyn eńbeginde HHІ ǵasyrdaǵy ulttyq sanaǵa qatysty pragmatızm, bilimniń saltanat qurýy, Qazaqstannyń revolıýtsııalyq emes, evolıýtsııalyq damýy, sananyń ashyqtyǵy sııaqty máselelerdi kótergen Elbasy rýhanı jańǵyrý boıynsha taıaýdaǵy jyldarda atqarylatyn mindetterge de keńinen toqtaldy. Sonyń biri - qazaq tilin birtindep latyn álipbıine kóshirý mindeti. Bul tosynnan kóterilip otyrǵan másele emes. Ol týraly elimizde táýelsizdik alǵaly beri aıtylyp keledi. Al resmı túrde Memleket basshysy 2012 jylǵy jeltoqsan aıynda jarııa etken «Qazaqstan -2050» Strategııasynda 2025 jyldan bastap latyn álipbıine kóshýge kirisýimiz kerektigin málimdegen edi.
«Ol kezeń de taıap qaldy, - dedi Elbasy N.Á.Nazarbaev óziniń baǵdarlamalyq maqalasynda. Sondyqtan biz ýaqyt uttyrmaı, bul jumysty osy bastan qolǵa alýymyz kerek. Biz osynaý aýqymdy jumysty bastaýǵa qajetti daıyndyq jumystaryna qazirden bastap kirisemiz. Úkimet qazaq tilin latyn álipbıine kóshirýdiń naqty kestesin jasaýy kerek». Osylaı degen Elbasy latynshaǵa kóshýdiń tereń logıkasy bar ekenin, bul qazirgi zamanǵy tehnologııalyq ortanyń, aqparattyq kommýnıkatsııanyń, sondaı-aq HHІ ǵasyrdaǵy ǵylymdy ıgerý men bilim berý úderisiniń erekshelikterine baılanysty týyndap otyrǵan másele ekenin basa aıtty.
Endi Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha 2017 jyldyń aıaǵyna deıin ǵalymdardyń kómegimen qazaq álipbıiniń jańa grafıkadaǵy biryńǵaı standartty nusqasy qabyldanbaq. 2018 jyldan jańa álipbıdi úıretetin mamandardy jáne orta mektepterge arnalǵan oqýlyqtardy daıyndalady.
Tarıhy men mádenıeti tereńnen tamyr tartqan qazaqtardyń álem órkenıetinde óz orny baryn dáleldep shyqsaq qana biz naǵyz Qazaq Eli -Máńgilik El bolamyz. Elbasy usynǵan jobalardy júzege asyrýǵa ǵalymdarymyz, zertteýshilerimiz, jazýshylarymyz, óner qaıratkerleri, tipti búkil zııaly qaýym atsalysyp jatsa maqsatymyzǵa tez jeterimiz anyq. «Jumyla kótergen júk jeńil» degendeı, el bolyp, jurt bolyp jumylsaq alar asýymyz ońaı eńserilmek.
