Úshinshi jańǵyrý - Qazaqstandy álemniń damyǵan elderiniń qataryna qosatyn senimdi kópir

Osy rette kózi qaraqty oqyrmandy birden, birinshi men ekinshi jańǵyrýymyz ne boldy eken degen oıǵa jeteleıtindigi anyq jaıt. Ony Memleket basshysynyń ózi de ashyp kórsetken bolatyn.

«Qazaqstannyń Birinshi jańǵyrýy bárimizdiń esimizde. 25 jyl buryn KSRO-nyń qırandysynan shyǵyp, óz jolymyzdy qalaı bastaǵanymyz jadymyzda tur. Sol kezde bizdiń býyn irgetasynan bastap qolǵa alyp, álem kartasynda bolmaǵan jańa memleket qurdy», - dep atap kórsetken edi Elbasy.

Shyndyǵynda da, sol kezeńde álem kartasynda jańa memlekettiń irgesi alǵash qalanyp, jospary ekonomıkadan naryqtyq ekonomıkaǵa kóshý júrgizildi.  Qıyn-qystaý zamannan elimizdi beıbereketsizdik pen ashtyqqa uryndyrmaı, azamattyq soǵys pen ekonomıkalyq kúızelisten aman-esen alyp shyǵa aldyq. Este bolsa, Táýelsizdik tańy atqan alǵashqy jyldary halyqqa ońaı tıgen joq. 1991-1993 jyldary aqsha qunsyzdanyp, ınflıatsııa deńgeıi 3000 paıyzǵa deıin jetti, halyq taýar men taýardy aıyrbastaýǵa kóship, eńbek ujymdary óndiris kólemin qysqartty, jumyssyzdyq kóbeıdi. Halyq «seń soqqan balyqtaı» ári-sári kúı keshti. Degenmen, Elbasynyń batyl sheshimderiniń arqasynda tól teńgemiz dúnıege keldi, halqymyz Konstıtýtsııamyzdy referendým arqyly qabyldady. Qıraǵan kásiporyndar birtindep qalpyna keltirilip, sheteldik tikeleı ınvestıtsııa ekonomıkamyzǵa quıyldy. Osylaısha, ekonomıkamyz turaqtaldy, qam kóńil halyq es jınady. Jalaqy, men zeınetaqy, shákirtaqy der ýaqytynda tólene bastady. Qazaq eli Eýrazııa qurlyǵyndaǵy jas memleket retinde býynyn bekitip, alǵa nyq qadam jasady. Qazaqstan az shyǵyn shyǵaryp, zor jetistikterge qol jetkizdi. Demek, dál osyndaı qıyndyqtardy eńserip, etek-jeńimizdi qymtaı alýymyz elimizdiń alǵashqy jańǵyrýy edi.

Prezıdent Joldaýyna oraı pikir bildirgen «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynyń basqarma tóraǵasy Abylaı Myrzahmetov te alǵashqy jańǵyrý jyldary kúrdeli bolǵanyn aıtady.

«Alǵashqy jańǵyrýdyń qandaı qıyndyqtarmen ótkenin bilemiz, elimiz úshin syndarly sátter kóp boldy. Josparly ekonomıkadan naryqtyq ekonomıkaǵa kóshtik. Eski ınstıtýttardy joıyp, jańa jekemenshik ınstıtýty elementterin engizdik. Olardy zańnamalyq turǵyda qamtamasyz etkizdik. Munyń barlyǵy da Qazaqstan tabysty eńsere alǵan óte aýqymdy mindetter edi», - dep atap ótti Myrzahmetov.

Iá, Qazaqstan osylaısha alǵashqy synǵa laıyqty tótep berdi. Eńsesin tik ustap, ıilmedi. Barlyq qıyndyqtarǵa qaramastan beıbereketsizdik pen jónsizdik shyńyraýynan shyǵa bildi. Odan keıin turaqtaný kezeńine ótti. Aldaǵy damýyn oı eleginen ótkizýge, jospar túzýge múmkindik aldy. Nátıjesinde Qazaqstannyń 2030 jylǵa deıingi damý strategııasy dúnıege keldi. Al bul strategııanyń qabyldanyp, Saryarqa tórinde jańa elordamyz Astananyń salynýy Elbasy atap ótkendeı, ekinshi jańǵyrýymyzdyń basy boldy.

Aıta keterligi, Strategııada mynadaı basym maqsattar kózdelgen edi: ilgeri eldermen belsendi qarym-qatynas jasaý, Qazaqstannyń energetıkalyq sektoryna kapıtal tartý jáne elimizdiń áskerı doktrınasyn ázirleý arqyly ulttyq qaýipsizdikti nyǵaıtý; aýyldyń neǵurlym ótkir problemalaryn sheshý; kedeıshilik pen jumyssyzdyqqa qarsy kúres; ishki saıası turaqtylyq pen qoǵamnyń birligin nyǵaıtý jolymen ekonomıkalyq órkendeýge jetý; barlyq áleýmettik-ekonomıkalyq reformalardy aıaqtaý, eń aldymen bıýdjet salasyndaǵy reformalardy aıaqtaý, sonyń nátıjesinde zeınetaqylardy, jalaqyny jáne áleýmettik jerdemaqylardy tolyq kóleminde ýaqtyly tóleý; qolaıly ınvestıtsııalyq ahýal týǵyzý; Úkimet pen memlekettik qyzmet reformalaryn jedeldetý, sybaılas jemqorlyq pen qııanatqa qarsy kúresti kúsheıtý. Al búginde strategııanyń nátıjesi onda kózdelgen maqsattardyń oryndalǵandyǵy daý týdyrmaıdy. Elimiz damyǵan 50 eldiń qatarynan oryn aldy.

«Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynyń basqarma tóraǵasynyń atap ótýinshe, aldaǵy maqsat - álemniń ósip-órkendegen 30 eliniń qatarynan kóriný.

«Ekinshi jańǵyrýda elimizdiń naqty damý jospary belgilenip, álemniń barynsha damyǵan 30 eliniń qataryna qosylý syndy órshil maqsat júkteldi. Bul baǵyt-baǵdarda ilgerilep kelemiz. Joq jerden Astana syndy sulý qala salýymyz da - ekinshi jańǵyrýymyzdyń jemisi. Búginge elordamyz áleýmettik-ekonomıkalyq, saıası damýdyń ordasyna aınaldy. Halyqaralyq sharalar ótetin bedeldi qala retinde tanymaldyqqa ıe boldy. Taıaýda ǵana úlken elder Astanamyzǵa basa nazar aýdaryp, sırııaaralyq retteý boıynsha halyqaralyq kelissózderdiń ordasyna aınaldy», - dedi Myrzahmetov.

Sonymen aldymyzda Elbasy jarııa etken úshinshi jańǵyrý tur. Bul jańǵyrý - qazirgi jahandyq syn-qaterlermen kúres jospary emes, bolashaqqa, «Qazaqstan-2050» strategııasy maqsattaryna bastaıtyn senimdi kópir bolmaq. Ol Ult jospary - «100 naqty qadam» bazasynda ótkizilmek. Onyń ekonomıkany jedeldetilgen tehnologııalyq jańǵyrtý, bıznes-ortany túbegeıli jaqsartý jáne keńeıtý, makroekonomıkalyq turaqtylyq, adamı kapıtal sapasyn jaqsartý, ınstıtýtsıonaldyq ózgeristerge, qaýipsizdikke jáne sybaılas jemqorlyqpen kúreske qatysty bes negizgi basymdyǵy bar. Olar ekonomıkanyń álemdik ósiminiń orta deńgeıden joǵary qarqynyn qamtamasyz etýge jáne 30 ozyq eldiń qataryna qaraı turaqty túrde ilgerileýge laıyqtalǵan.

Qoryta aıtqanda, jahandyq syn-qaterler men álemdik ekonomıkadaǵy ózgerister jańa jaǵdaıdaǵy ósimniń jańa draıverlerin qurýdy talap etedi.  Al bul jumystardy Qazaqstannyń qýatty salalaryn eskere otyryp júrgizip qana qoımaı, táýelsizdiktiń 25 jylynda qol jetkizgen áleýetimizdi joǵaltyp almaýǵa da basa nazar aýdarǵan jón. Al úshinshi jańǵyrý dál osy maqsattardy kózdeıdi.