Úndistanda Nıpah vırýsyna baılanysty shuǵyl sharalar engizilip jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Úndistan bıligi Nıpah vırýsyn juqtyrýdyń bes jaǵdaıy rastalǵannan keıin eldiń shyǵysyndaǵy Batys Bengalııa shtatynda epıdemııaǵa qarsy sharalardy kúsheıtti. Aýrý juqtyrǵandar arasynda dárigerler men medbıkeler de bar, dep habarlaıdy Kazinform agenttigi.
Jergilikti BAQ málimetinshe, shamamen 100 adam úı karantınine alynǵan, al naýqastar Kalkýtta qalasy men oǵan irgeles aýdandardaǵy aýrýhanalarda em qabyldap jatyr. Patsıentterdiń biriniń jaǵdaıy óte aýyr dep baǵalanyp otyr.
Nıpah vırýsy — ólim-jitimi joǵary zoonozdyq vırýs, oǵan qarsy búgingi kúnge deıin maquldanǵan vaktsına nemese arnaıy emdeý ádisi joq. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy ony asa qaýipti patogender qataryna jatqyzady.
Adamdardyń bul vırýsty juqtyrýy sırek kezdesedi jáne kóbine jarqanattardan berilýimen baılanysty. Kóbinese vırýs lastanǵan azyq-túlik arqyly taralady. Vırýstyń negizgi tabıǵı rezervýary Pteropus tuqymdasyna jatatyn jarqanattar, alaıda buryn indet juqtyrǵan shoshqalarmen baılanys nátıjesinde taraǵan jaǵdaılar da tirkelgen.
Vırýs alǵash ret 1999 jyly Malaızııa men Sıngapýrda anyqtalǵan. Sodan beri ol Ońtústik Azııa elderinde, ásirese Bangladesh pen Úndistanda birneshe ret indet týdyrdy. Úndistandaǵy alǵashqy indet 2018 jyly Kerala shtatynda tirkelgen, keıingi jyldary jekelegen jaǵdaılar qaıtalanyp otyrǵan.
AQSh-tyń Aýrýlardy baqylaý jáne aldyn alý ortalyqtarynyń (CDC) deregine sáıkes, ınkýbatsııalyq kezeńi 4 kúnnen 21 kúnge deıin sozylady.
Alǵashqy belgileri aıqyn emes ári tumaýǵa uqsas: dene qyzýynyń kóterilýi, bas aýrýy, bulshyqet aýyryp, qatty álsizdik paıda bolady. Aýyr jaǵdaılarda entsefalıt damyp, sandyraqtap, qurysyp ustamasy ustap qalady, adam komaǵa túsip qalýy da múmkin.
Ártúrli indetter men vırýs shtamdaryna baılanysty ólim kórsetkishi 40–75% aralyǵynda ózgeredi.
Tıimdi emdeý ádisi bolmaǵandyqtan, ádette naýqastarǵa qoldaýshy terapııa usynylady.
Densaýlyq saqtaý organdary aldyn alý sharalarynyń mańyzyn atap ótedi: jarqanattar lastanýy múmkin jemister men shıki palma shyrynyn tutynbaý, jeke gıgıenany qatań saqtaý jáne juqtyrǵan adamdarmen baılanystardy shekteý qajet.
Materıaldyń aǵylshyn tilindegi túpnusqasyn myna jerden oqı alasyz.
Qazaqstanda Nıpah vırýsyn juqtyrý, sondaı-aq ony el aýmaǵyna ákelý jaǵdaılary tirkelgen joq. Qazirgi ýaqytta elimizdegi epıdemıologııalyq jaǵdaı turaqty jáne tolyq baqylaýda.