«Umaı» ıpotekasy qaıta oralady: Baǵdarlamaǵa kimder qatysa alady
ASTANA. KAZINFORM – Áıelderge arnalǵan «Umaı» ıpotekalyq baǵdarlamasy úsh jylǵa jýyq úzilisten keıin qaıta iske qosylady. Ótinimder tamyz aıynda qabyldana bastaıdy. Baǵdarlama aıasynda qazaqstandyq áıelder bastapqy jáne qaıtalama naryqtan baspana satyp ala alady. Turǵyn úı sarapshysy Aqerke Bodaýbekqyzy Jibek Joly telearnasynyń «BÚGІN.Live» baǵdarlamasynda jańa talaptar, qatysý sharttary jáne neni eskerý kerektigi jóninde aıtyp berdi.
Baǵdarlama talaptaryna sáıkes, qatysýshynyń «Otbasy bankinde» depozıti bolýy qajet jáne alǵashqy jarna sol depozıtte jınaqtalýy kerek. Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynda bastapqy jarna turǵyn úı qunynyń keminde 20 paıyzyn, al basqa óńirlerde 15 paıyzy.
– «Umaı» sońǵy ret 2023 jyly jumys istegen bolatyn. Keıin qarjylandyrýdyń toqtaýyna baılanysty jańa ótinimder qabyldanbady. Endi baspana alýdy josparlaǵan áıelder úshin ıpotekalyq ónim qaıta qoljetimdi bolmaq. Degenmen oǵan qazirden bastap daıyndalǵan jón. Sebebi negizgi talaptardyń biri – tabys kózin rastaý. Bul barlyq azamattyń qolynan kele bermeıdi, – dedi sarapshy.
Sarapshynyń aıtýynsha, bıylǵy baǵdarlama sharttary 2023 jylǵy nusqadan aıtarlyqtaı erekshelenedi.
– Burynǵy baǵdarlamada alǵashqy jarna talap etilmegen edi. Al qazir qatysýshynyń «Otbasy bankindegi» depozıtinde keminde 20 paıyz bastapqy jarna bolýy kerek. Sonymen qatar nesıe mólsherlemesi buryn 12,5 paıyz bolsa, endi 14 paıyzdan bastalady, – deıdi maman.
Baǵdarlamaǵa qatysý úshin otbasynyń aı saıynǵy tabysy 1 mln 250 myń teńgeden aspaýy tıis. Osydan keıin bank tabys kózin rastaý rásimderin júrgizedi. Qajet bolǵan jaǵdaıda bir nemese eki kepilger tartýǵa bolady.
«Umaı» baǵdarlamasy klıent atynda baspananyń bar-joǵyna qaramaıdy. Birneshe baspana bolsa da, eń basty talap – tabys kózin rastaý jáne nesıe tarıhynyń jaqsy bolýy. Mamannyń pikirinshe, bul múmkindik ásirese resmı jumys isteıtin áıelder men jeke kásipkerler úshin tıimdi.
– Ótinim berýshiler nesıe tarıhyna erekshe nazar aýdarýy qajet. Mıkroqarjy uıymdarynan alynǵan qaryzdy ýaqytynda jaýyp, lombardtaǵy mindettemelerden arylǵan jón. Ashyq nesıeler men qarjylyq mindettemelerdi aldyn ala rettep qoıǵan durys, – dedi ol.
Sonymen birge, bıyl «Jasyl ıpoteka» baǵdarlamasy qaıta qarjylandyrylyp, ony iske asyrýǵa qosymsha qarjy bólinedi. Bul birinshi naryqqa baǵyttalǵan, biraq jasyl standartqa saı bolsa, ekinshi naryqtan da baspana rásimdeýge bolady.
Áleýmettik osal topqa jatatyn jáne turǵyn úı kezeginde turǵan azamattar úshin ıpotekalyq mólsherleme 7 paıyz. Al kezekte turmaǵan azamattar úshin mólsherleme – 12,5 paıyz, áskerı qyzmetshiler úshin – 11,5 paıyz.
Sarapshylardyń pikirinshe, «Umaı» men «Jasyl ıpoteka» baǵdarlamalary turǵyn úı naryǵyndaǵy suranysty belgili bir deńgeıde qoldaǵanymen, baspana baǵasynyń kúrt ósýine aıtarlyqtaı áser etpeıdi.
– Bul baǵdarlamalar barshaǵa birdeı qoljetimdi emes. Sondyqtan olardyń naryqqa yqpaly shamaly bolady, – deıdi Aqerke Bodaýbekqyzy.
Eske salaıyq, «Umaı» baǵdarlamasy 2021 jyly iske qosylyp, 2023 jylǵa deıin jumys istedi. Keıin ony qarjylandyrý ýaqytsha toqtatyldy. Baǵdarlama Azııa damý bankiniń (ADB) qoldaýymen júzege asyrylady.
Elimizde maman tapshy óńirlerge kóship barǵandarǵa baspana alýǵa 7 mln teńgege deıin beriledi.
