Ulyqtaýda aıtylǵan on mańyzdy baǵyt: Medıtsınalyq qyzmet sapasyn qalaı jaqsartamyz
NUR-SULTAN. QazAqparat- Qasym-Jomart Toqaevtyń ınaýgýratsııasynda jarııalaǵan on mańyzdy baǵytynyń biri ádiletti áleýmettik saıasatqa arnalyp otyr. Onyń ishinde halyq úshin medıtsınalyq qyzmet sapasy da mańyzdy. Osyǵan baılanysty «Áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qory» KEAQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Erik Baıjúnisov pikir bildirgen bolatyn.
«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ulyqtaý rásiminde aıqyndaǵan damý baǵyttarynyń arasynda densaýlyq saqtaý salasy da bar. Jalpy alǵanda bilim berý, áleýmettik saladaǵy tolyp jatqan problemalarmen qatar medıtsınanyń qoljetimdiligin arttyrý, dárigerlerdiń mártebesin kóterý máseleleriniń Memleket basshysynyń ulyqtaý rásimindegi sózine arqaý bolǵany qýantady», - dep atap ótedi tóraǵa orynbasary.
Sonymen qatar, Erik Baıjúnisov memlekettik emhanalardaǵy uzyn-sonar kezek máselesine, okýlıst, lor, ortoped syndy salalyq mamandardyń jetispeýine, dárigerlerdiń kásibı deńgeıi men olardyń patsıentterge degen qarym-qatynasy jıi-jıi synǵa ushyrap jatatynyna da toqtaldy. Onyń pikirinshe, bul da negizinen bıýdjettik medıtsınanyń saldary.
«Sebebi, myqty mamandardyń kóbi emhana men aýrýhanada biliktiligin jetildirip, ábden tájirıbe jınaqtaǵannan keıin aılyǵy az, júktemesi kóp memlekettik mekemeni tastaıdy da janǵa jaıly, bar jaǵdaı jasalǵan jeke menshiktegi klınıkaǵa ketip qalady. Nemese óz kabınetin ashyp, adamdardy sol jerde qabyldaı bastaıdy. Al, kásibı mamandardan aıyrylyp qalmaý úshin olarǵa qolaıly jaǵdaı jasap, materıaldyq jaǵynan qamtamasyz etý kerek», - deıdi tóraǵanyń orynbasary.
Budan bólek, ol birneshe jyldan beri Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Medıtsınalyq saqtandyrý qorymen birlesip, medıtsınanyń qoljetimdiligin arttyrý baǵytynda jumys istep jatqanyn atap ótedi. Sonyń biri jáne biregeıi - kúni keshe Úkimet bekitken tegin medıtsınalyq kómek jáne mindetti áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý paketteri. Jalpy, birin-biri tolyqtyryp otyratyn qos paket 2020 jyldan bastap qoldanysqa enedi.
Aıta keterligi, saqtandyrý reformasyn engizýge daıyndyq kezeńinde mindetti áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý (MÁMS) jáne kepildendirilgen tegin medıtsınalyq kómek (TMKKK) paketterine enetin qyzmetter tizimi qaıta qaralyp, tolyqtyryldy. TMKKK paketiniń jańa úlgisinde bastapqy medıtsınalyq-sanıtarlyq kómektiń róli kúsheıtildi. Sebebi, patsıent eń aldymen osy bastapqy medıtsınalyq-sanıtarlyq kómek kórsetetin emhanalarǵa barady.
«Bastapqy medıtsınalyq-sanıtarlyq kómek (BMSK) júıesin damytý jumystary kezeń-kezeńmen júzege asyrylady. Bastapqy kezeńde BMSK deńgeıinde kórsetiletin qyzmetter aıasyn keńeıtip, ony densaýlyq saqtaý júıesiniń negizgi býynyna aınaldyrý jáne profılaktıkany damytý kózdelgen. Ekinshi kezeńde atalǵan saladaǵy uzaq merzimdik josparlar iske asyrylmaq. Qazirgi tańda BMSK nysandarynyń jumysy nátıjeli bolýy úshin jalpy praktıka dárigerlerine túsetin júktemeni azaıtýdyń mańyzy zor. MSQ júrgizgen monıtorıng nátıjesine súıensek, 2019 jyldyń basynda elimiz boıynsha 1 dárigerdiń júktemesi 1789 adamǵa deıin qysqarǵan. Jospar boıynsha, 2025 jylǵa qaraı atalǵan júkteme 1500-ge deıin qysqarýy tıis», - deıdi Erik Baıjúnisov.
Sonymen qatar, BMSK damytýǵa baǵyttalǵan bastamalardyń biri - aýyldarda ár 1500 adamǵa dárigerlik ambýlatorııa salý. Josparlanǵan jumystar ambýlatorııa sanyn 2,2 esege arttyrýǵa múmkindik bermek.
Mınıstrlik boljamyna qaraǵanda, 2019 jyl sońyna deıin 334 medıtsına mekemesinde jańadan 762 ýchaske ashylýy tıis. Bul dárigerler júktemesin azaıtyp, emhanalardaǵy kezekti qysqartýǵa, emhanalar qyzmetin halyqqa qoljetimdi etýge múmkindik beredi. Qazir elimizde bir dáriger 1789 adamdy qaraıdy. Ásirese, Pavlodar, Mańǵystaý, Almaty oblystary men Shymkent qalasynda dárigerlerge túsetin júkteme tym joǵary. 2025 jylǵa qaraı bir dárigerdiń júktemesin 1500 adamǵa deıin jetkizý kózdelip otyr. Al, buǵan qol jetkizý úshin elimizde 125 jańa emhana ashyp, dárigerlik ambýlatorııa sanyn eki esege arttyrý (qazirgi 1392-den 3020-ǵa jetkizý) qajet.
«Qor memlekettik tapsyrys sheńberinde tegin kórsetiletin medıtsınalyq qyzmetterge aqy tólep qana qoımaı, onyń sapasy men kólemin de tekserip otyrady. Memlekettik emhanalar men aýrýhanalar ǵana emes, jekemenshik klınıkalar da tekseriledi. Monıtorıng densaýlyq saqtaý salasyndaǵy aqparattyq júıeler arqyly da, medıtsına uıymdaryna aıaqtaı barý arqyly da júrgiziledi. Ótken jyly buryn aqparattyq júıeleri bolmaǵan birqatar mekemeler birinshi ret monıtorıngten ótkizildi. Olar: jedel járdem, qan qyzmeti men mamandandyrylǵan mekemeler. 2018 jyly Qor halyqqa tegin kómek kórsetý barysynda olqylyqtarǵa jol bergen medıtsına uıymdarynan 483 myń olqylyq taýyp, 6,3 mlrd teńge qaıtaryp aldy», - deıdi Erik Baıjúnisov.
Onyń paıymynsha, medıtsınalyq qyzmet sapasyna júrgiziletin baqylaý bolashaqta kúsheıtiletin bolady.
«Biz úshin patsıentterdiń bergen baǵasy mańyzdy. Ol úshin saýalnamalar júrgiziledi, halyqtan túsken aryz-shaǵymdar qarastyrylady. Ekinshisi - kórsetilgen qyzmet aqysy jetkizýshi kompanııanyń qyzmet nátıjesine qaraı tólenetin bolady. Biz munyń bárine monıtorıng protsesin avtomattandyrý, kórsetilip jatqan qyzmetterdi Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń aqparattyq júıeleri arqyly onlaın-baqylaý negizinde qol jetkizemiz. Qor - medıtsınalyq qyzmetterdi patsıentterge arnap satyp alatyn organ. Sondyqtan azamattardyń óz quqyqtaryn bilýi, zań buzýshylyqtardan habardar etip otyrýy biz úshin óte mańyzdy. Biz medıtsınalyq qyzmet sapasyn sonda ǵana kótere alamyz», - dedi Erik Baıjúnisov.
