Ulyq mereke - Qurban aıt múbarak bolǵaı!

QazAqpart  osy quttyqtaýdyń mátinin taratady.

Qurmetti musylman baýyrlar!

Minekeı, Allany bir, Muhammed (s.ǵ.s.) paıǵambardy haq dep biletin musylman balasy úshin Jaratýshymyz belgilep bergen eki meıramnyń ulyǵy - Qurban aıt kúnderine de jettik. Alla taǵalanyń razylyǵy úshin mal shalynyp, keń dastarqan jaıylyp, eńbektegen sábıden eńkeıgen kárige deıin shat-shadyman qýanyshqa bólenetin bul ulyq meıram Qazaqstan jurtshylyǵyna da yrys pen bereke ákelgeı!

Bul kúnderdiń ulyqtyǵy sol - munda adam balasy óz Jaratýshysyna barynsha jaqyndaýǵa múmkindik alady. Asyly, «qurban» sózi de arab tilinen aýdarǵanda, «jaqyn bolý», «jaqyndaý» maǵynasyn bildiredi. Olaı bolsa, qurbandyq shalý ǵana emes, Allanyń raqym-meıirimine qol jetkizýdiń bir joly dep túsingen abzal.
Qurban aıt meıramynyń jamaǵat arasyndaǵy birlikti kúsheıtip, baýyrlastyqty arttyrýdaǵy róli zor. Aıt namazyn oqýǵa meshitke kelgen musylmandar bir-birimen kórisip, qabyl bolsyn deý arqyly dostyq pen aǵaıyndyqty nyǵaıta túsedi. Merekeniń alǵashqy kúni erterek turyp, ǵusyl alyp, taza kıim kıip, qosh ıisti átir seýip, kóshede jolyqqan adamǵa jyly júzben sálemdesý, qurbandyq etimen aýyz ashý úshin aıt namazynyń aldynda eshteńe jemeı, oǵan bara jatqanda tákbir aıtý (Allany ulyqtaý, madaqtaý) - hazireti Muhammed (s.ǵ.s.) paıǵambarymyzdyń súnneti.

Qurban shalýdyń ýaqyty qurban aıttyń birinshi kúni aıt namazynan keıin bastalyp, aıtyń úshinshi kúni aqshamǵa az ýaqyt qalǵanǵa deıin jalǵasady. Olaı bolmaǵan jaǵdaıda ol nıet sadaqa sanalady. Qurbandyqqa qandaı maldar shalýǵa bolady? Tek qana qoı, eshki, sıyr jáne túıe maldaryn ǵana qurbandyqqa shalýǵa bolady. Qurban retinde shalynatyn qoı jáne eshki kem degende bir jasar, sıyr eki jasar, túıe bes jasar bolýy kerek. Alty-jeti aılyq kepe qozy bir jasar qoı sııaqty semiz, etti bolsa, qurbandyqqa shalýǵa jaraıdy. Qoı men eshkiniń erkegin, sıyrdyń urǵashysyn shalǵan abzal. Elik, arqar sııaqty ańdar men taýyq, qoraz, qaz, úırek sııaqty qustar qurban retinde soıylmaıdy.

Birigip qurban shalýǵa bola ma? Qoı nemese eshkini tek qana bir adam qurban retinde shala alady. Al sıyr nemese túıeni ıaǵnı, iri qarany bir kisiniń jalǵyz ózi úshin shalýyna bolatyn sııaqty jeti kisige arnap, ortaq shalýlaryna bolady. Qurbandy ortaqtasyp shalǵan ýaqytta árbir adam qurban shalý nıetimen ortaqtasýy kerek. Bir kisi qurban úshin, al ekinshi bir kisi tek qana etin alý nıetimen ortaqtassa, shalynǵan mal barlyq ortaqtar úshin qurban bolyp eseptelmeıdi. Qurbandyqqa qandaı maldar jaramaıdy? Paıǵambarymyz (s.a.ý.) qurbandyqqa jaramaıtyn mal týrasynda: «Soqyrlyǵy anyq belgili soqyr, aýrýy belgili aýrýshań, (júre almaıtyndaı dárejede) aqsaqtyǵy belgili bolǵan aqsaq jáne jiligi kórinetindeı óte aryq maldar qurbandyqqa jaramaıdy» , - degen.

Aıt kúniniń ózine tán jarasymdy da saýapty amaldary mol. Ár úıde sáni men saltanaty erekshe merekelik dastarqan jaıylady. Musylmandar týǵan-týys, dos-jaran, kórshi-qolańdy aralap, bir-biriniń úıinen dám-tuz tatyp, máre-sáre bolady.

Renjisip qalǵan kisilermen tatýlasý, qandaı da bir kelispeýshiliktiń saldarynan qatynas úzilgen týystardyń úılerin arnaıy aralaý da erekshe mańyzdy. Óıtkeni Alla Taǵala: «Sen keshirim jolyn ustan, jaqsylyqqa buıyr, nadandyqtan bet bur» («Aǵraf» súresi, 199-aıat) dep musylmandardy barynsha keshirimdi bola túsýge shaqyrǵan.

Dál osy kúni balalardy jańa kıim, táttiler men syılyqpen qýantýdy daǵdyǵa aınaldyrsaq, Qurban aıtty olar da asyǵa kútetin bolady.

Bir-birimizge syılyq jasaýmen, keshirýmen, meıirimdilik tanytýmen, qonaqqa shaqyrýmen musylmandar merekesiniń mereıi ústem bolyp, sáni arta túspek.

Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy múbarak merekeni bıik deńgeıde ótkizý maqsatynda birqatar ıgilikti is-sharalardy uıymdastyrmaq. Jýyrda aımaqtaǵy ókil ımamdarǵa Qurban aıttyń qurmetine, ıaǵnı mereke kúni meshitterimizdiń aýlasyna, ashanalaryna arnaıy dastarqan jaıyp, kelgen qonaqtarǵa qurmet kórsetýge, merekelik tálimi mol, ǵıbratty rýhanı keshter uıymdastyrýǵa, turmysy tómen otbasylarǵa, jetimder, ardagerler men múgedekter úılerine qurbandyq etin taratýǵa, buqaralyq aqparat quraldary jetekshilerine, zııaly qaýym ókilderine, memlekettik mekeme basshylaryna Qurban aıtpen quttyqtaý hattaryn jiberýge, aıt qarsańynda arnaıy baspasóz máslıhatyn ótkizýge, jergilikti bılik oryndarymen aqyldasa otyryp, meshit aýlasyna, kóshelerge ulyq merekemen quttyqtaý bannerlerin, plakattaryn, bılbordtaryn ilýge, ýaǵyzdarda musylmandar arasynda ishki saıası turaqtylyqty nyǵaıtý, otansúıgishtik, beıbitshilik pen kelisim máselesine mán berýge pármen berdim.

Qurmetti musylman baýyrlar men otandastar!

Ulyq mereke qutty bolsyn! Aıt kúngi izgi nıetterińiz ben shalǵan qurbandyqtaryńyzdy Alla taǵala qabyl etsin. Árbir otbasyna baqyt, bereke qonǵaı! Kóp ult pen ulysty Otanymyzǵa birlik pen yntymaq bergeı!
Jaratýshy ıemiz súıikti Qazaqstanymyzdyń mereıin ústem etip, halqymyzdyń aýyz birligin arttyra bergeı!