«Uly dala altyny» Ulybrıtanııa jurtshylyǵynyń nazaryna usynyldy
LONDON, QazAqparat - Kembrıdj ýnıversıtetiniń Fıtsýılıam murajaıynda «Uly dala altyny» kórmesi ashyldy.
Oǵan Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy ejelgi saq qorǵandarynan tabylǵan altyn artefaktiler qoıyldy. Shara Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy qurmetine uıymdastyryldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Ulybrıtanııa jurtshylyǵy bizdiń dáýirimizge deıingi VIII-III ǵasyrlarda Ortalyq Azııada, atap aıtqanda Qazaqstannyń Altaı taý júıesinde ústemdik etken skıf órkenıetiniń jádigerleri, saq qorǵandarynan tabylǵan qundy dúnıelerin tamashalaý múmkindigine ıe boldy. Kórmede Berel, Shilikti jáne Eleke Sazy sııaqty úsh túrli qorymnan shyqqan júzge jýyq arheologııalyq olja qoıylǵan.
Ekspozıtsııa ejelgi saqtardyń kóshpeli mal sharýashylyǵy, taý-ken óndirisi jáne metallýrgııa salalarynda biregeı mádenıeti men tereń bilimi bolǵanyn kórsetedi. Bul kezeńdi ejelgi qazaqtar tarıhyndaǵy «altyn ǵasyr» dep te ataıdy. Eń baǵaly eksponattardyń biri – kıimderi 15 000 altyn zattan turatyn «altyn adamnyń» qaldyqtary.
«Ulybrıtanııaǵa jáne álbette búkil álemge Qazaqstannyń ejelgi mádenıetin tanytýǵa arnalǵan erekshe múmkindik. Menińshe, bul jahan tarıhyn qaıta jazatyndaı tarıhı jaǵdaı. Іshine talaı syrdy búkken arheologııalyq qazbalardy zertteı otyryp, biz talaı ǵylymı jańalyqtardy birge ashamyz degen oıdamyn», deıdi Kembrıdj ýnıversıteti janyndaǵy Fıtsýılıam murajaıynyń dırektory Lıýk Saıson.
Shyǵys Qazaqstan jáne Fıtsýılıam murajaıy arasyndaǵy áriptestik kópiri buǵan deıin ornaǵany belgili. Otandyq arheologtar qorǵandardan tabylǵan jádigerlerdi brıtanııalyq áriptesterimen birge zerttep keledi. Kembrıdj ýnıversıteti janyndaǵy Makdonald arheologııalyq zertteý ınstıtýtynyń ǵalymdary jańa ınvazıvti emes tehnologııalardy qoldana otyryp, biregeı artefaktilerdiń qupııalaryn ashyp jatyr.
«Biz mıkroanalızder jasaıtyn bolamyz. Zamanaýı mıkroskoptyń kómegimen ejelgi saqtardyń qandaı tehnologııalar paıdalanǵanyn jáne qolóner buıymdaryn qalaı jasaǵanyn zertteı alamyz», dedi «Uly dala altyny» kórmesiniń Ulybrıtanııadaǵy kýratory Rebenka Roberts.
Biregeı altyn artefaktilerdyń eýropalyq aýdıtorııaǵa bul alǵash ret usynylýy. Olardy brıtanııalyq buqaralyq aqparat quraldary halyqaralyq arheologııalyq sensatsııa dep atap, shara týraly jarysa jazyp, taspaǵa túsirip jatyr. Kórmege kirý tegin. Ekspozıtsııa Fıtsýılıam murajaıynda keler jyldyń 30-qańtaryna deıin ótedi.
