Ulttyq bank tólem balansy týraly aıtty
ALMATY. QazAqparat – Ulttyq banktiń tólem balansy departamentiniń dırektory Azat Óskenbaevtyń tólem balansynyń aǵymdaǵy shoty týraly aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń tólem balansyn aldyn ala baǵalaýǵa sáıkes aǵymdaǵy shottyń tapshylyǵy 2020 jylǵy 3-toqsannyń qorytyndysy boıynsha (–) 5,5 mlrd AQSh dollaryn qurady. Nátıjesinde 2020 jyldyń 9 aıynda shot teris aımaqqa aýysty.
« Eger jyldyń birinshi jartysynda aǵymdaǵy shot oń bolsa (1,7 mlrd AQSh dollary), 2020 jylǵy 9 aıda tapshylyq (–)3,8 mlrd AQSh dollary kórsetkishine jetti. 3-toqsandaǵy ahýal nasharlaýynyń negizgi sebebi taýarlar eksportynyń tómendeýi bolyp tabylady. Halyqaralyq saýdanyń resmı derekteri boıynsha, taýarlar eksporty ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 35,4%-ǵa – 9,3 mlrd AQSh dollaryna deıin qysqardy. Qysqarý 2020 jylǵy 2-toqsanda munaıdyń álemdik baǵasynyń tómendeýine baılanysty boldy, bul 3-toqsandaǵy halyqaralyq saýda statıstıkasynda kórinis tapty»,– deıdi Azat Óskenbaev.
Bul rette sol kezeńde taýarlar ımporty 4,2%-ǵa 11 mlrd AQSh dollaryna deıin tómendedi. Importtyń qysqarýy negizinen iri ınvestıtsııalyq jobalardyń aıaqtalý satysyna kóshýine baılanysty ınvestıtsııalyq jáne aralyq taýarlardy ákelýdiń azaıýymen qamtamasyz etildi.
«Pandemııanyń taralýy, álemdik ekonomıkalyq belsendiliktiń baıaýlaýy, suranystyń qysqarýy jáne Qazaqstannyń negizgi eksporttyq pozıtsııalaryna tómen baǵalar 3-toqsanda ımport kóleminiń taýarlar eksportynyń kóleminen asyp ketýine alyp keldi, bul óz kezeginde tapshy saýda balansyna alyp keldi. Statıstıka jónindegi ulttyq bıýronyń derekterine sáıkes, toqsandyq tapshylyq Qazaqstan tarıhynda ekinshi ret jáne 1995 jyldan beri alǵash ret bolyp otyr. Ulttyq bank qoldanatyn tólem balansynyń ádisnamasy boıynsha – 1999 jyldan bastap alǵash ret»,– dep atap ótti Ulttyq bank ókili.
Saýda balansymen qatar, aǵymdaǵy shottyń serpini sheteldik ınvestorlarǵa tólenetin kiristerdi de aıqyndaıdy. Munaı-gaz sektoryndaǵy kiristerdiń tómendeýine baılanysty tikeleı sheteldik ınvestorlardyń dıvıdendteri men qaıta ınvestıtsııalanǵan paıda 9 aıda 43%-ǵa tómendep, 6,9 mlrd AQSh dollaryn qurady.
Sheteldik ınvestorlardyń kirisiniń tómendeýi tapshy saýda balansynyń teris áserin ishinara retteıdi. Alaıda, absolıýttik kórsetý boıynsha eksporttyń óte tómendeýi aǵymdaǵy shottyń osyndaı teris aımaqqa kúrt ótýine sebepshi boldy.
«2020 jyldyń qorytyndysy boıynsha aǵymdaǵy shot boıynsha Ulttyq Banktiń boljamy (–)4,2 mlrd AQSh dollary deńgeıinde qalyptasty. Alaıda, 3-toqsandaǵy statıstıka, pandemııanyń ekinshi tolqyny, Eýropada jańa karantın sharalarynyń engizilýi jáne álemdik ekonomıkanyń qalpyna kelýine qatysty belgisizdik ahýaldyń odan ári nasharlaýyn kórsetedi. Ulttyq banktiń boljamdary «qarasha-jeltoqsan» boljamdyq kezeńi sheńberinde jańartylatyn bolady»,– dep tolyqtyrdy ol.
