Ulttyq bank naryqtaǵy baǵany baqylaıtyn joba jasap jatyr
ALMATY. QazAqparat- Ulttyq bank tóraǵasynyń keńesshisi Oljas Tóleýov Galymzhan baǵa monıtorıngi júıesi men aımaqtardaǵy ınflıatsııanyń qalyptasý erekshelikteri týraly aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Galymzhan – Ulttyq bank mamandary jasap shyǵarǵan jáne únemi jetildirip otyrǵan analıtıkalyq baǵdarlama. Bul qural eń aldymen ınflıatsııanyń proksı-ındıkatoryn qurý arqyly tutyný naryǵyndaǵy baǵany kún saıyn baqylaý úshin jáne sol kezdegi jaǵdaıǵa baǵa berý úshin paıdalanylady.
Inflıatsııalyq targetteý saıasatyn ustanatyn ortalyq bankter úshin qazirgi ýaqytta bolyp jatqan ınflıatsııalyq úrdisterdi baqylaý jáne taldaý mańyzdy ekeni anyq. Baǵanyń ózgerisine qatysty ýaqytyly aqparat alyp otyrsa, ár túrli daǵdarys kezinde áreket etip, qajet bolǵan jaǵdaıda aqsha-kredıt saıasaty boıynsha sheshimderdi ýaqytynda túzetýge múmkindik beredi. Biraq, solaı bola tura, tutynýshy korzınasyndaǵy taýarlardyń baǵasyndaǵy ózgeriske jedel analız jasaýdy tejep otyrǵan faktor – resmı baǵa statıkasynyń jıi jarııalanýy.
«Máselen, aıdyń sońynda Qazaqstanda tutyný baǵalarynyń ındeksin Ulttyq statıstıka bıýrosy jarııalaıdy, al áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń ınflıatsııasy týraly málimetter apta saıyn usynylady. Bul óte mańyzdy jáne jedel aqparat. Alaıda, jekelegen sátterde ekonomıkalyq jaǵdaıǵa neǵurlym egjeı-tegjeıli jáne tıimdi taldaý júrgizý jetkiliksiz bolýy múmkin. Osyǵan baılanysty Galymzhan júıesi sııaqty zamanaýı ádister men quraldardyń qajettiligi týyndaıdy»,- deıdi Oljas Tóleýov.
Onyń aıtýysha, Galymzhan júıesiniń jumysy veb-skrepıng tehnologııasyn qoldanýǵa negizdelgen, ıaǵnı, ınternettegi baǵalar týraly aqparat avtomattandyrylǵan tásilmen jınalady.
«Biz qazir júıeniń ekinshi nusqasyn daıyndap jatyrmyz, ol Galymzhan 2.0 dep atalady. Ol ázirge synalyp jatyr. Baǵdarlama kún saıyn Qazaqstannyń 6 qalasyndaǵy ár túrli brendterdiń 16 resmı ınternet-resýrsynda bar 140 myńǵa jýyq azyq-túlik jáne tutyný taýarlaryn baqylaıdy. Bul – Nur-Sultan, Almaty, Shymkent, Qaraǵandy, Pavlodar, Óskemen qalalary. Kóp uzamaı soltústik pen batystaǵy qalalardy da qamtý oıda bar. Sonymen, NWPT toby boıynsha biz baǵa ındıkatorlaryn tolyq biriktirý arqyly kún saıyn 19 taýar kategorııasy boıynsha 5000 azyq-túlik taýarlary-ókilderi týraly aqparat jınaımyz. ıAǵnı, orta eseppen NWPT sebetinen bir taýar sanatyna shamamen 263 ókil-taýardan keledi. Sonymen birge, 2018 jyly qurylǵan Galymzhan 1.0 júıesiniń birinshi nusqasynda tutyný sebeti ónimniń bir sanatyna tek bir taýardan kelgen. Ókiletti taýarlardyń neǵurlym kóp mólsherin qoldaný úlginiń reprezentatıvtiligin arttyrýǵa jáne sońǵy eseptelgen ındeks dınamıkasynyń qubylmalylyǵyn tómendetýge múmkindik berdi»,- Ulttyq bank ókili.
Galymzhan júıesiniń jalpy maqsaty – belgili bir deńgeıde Qazaqstandaǵy ınflıatsııalyq protsesterdiń dınamıkasyn kórsetetin proksı-ınflıatsııa ındıkatoryn qurý ekenin atap ótken jón. Baǵalar týraly jınaqtalǵan málimetter olardy Qazaqstandaǵy tutynýshylyq ınflıatsııanyń jetekshi boljamy retinde paıdalanýǵa múmkindik beredi.
«Galymzhan júıesindegi áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary toby boıynsha biz jınaqtaǵan málimetterdi taldaý barysynda ınternet-dúkenderdiń málimetteri Ulttyq statıstıka bıýrosynyń klassıkalyq zertteý ádisimen belgilengen baǵalarmen salystyrǵanda tez ózgeretini anyqtaldy. Bul ınternet-dúkenderdegi taýar aınalymynyń joǵarylaýymen jáne baǵany jańartýǵa aıqyn shyǵyndardyń bolmaýymen baılanysty bolýy múmkin. Makroekonomıkadaǵy bul qubylys «mázir effektisi» dep atalady»,- deıdi spıker.
Sonymen qatar, ınternet-dúkenderdegi baǵanyń ósý qarqyny kóp jaǵdaıda bólshek saýda núktelerine qaraǵanda tómen ekenin baıqadyq. Boljam boıynsha, bul fakt óziniń jeke ınternet-dúkeniniń bolýy iri azyq-túlik tizbeginiń quzyretine baılanysty, munda túpkilikti ónimniń quny masshtabty únemdeýge baılanysty jalǵyz saýda núktelerimen salystyrǵanda tómen bolýy múmkin.
«Biz, sondaı-aq, onlaın-baǵanyń ózgerýi men Ulttyq statıstıka bıýrosynyń klassıkalyq zertteý ádisimen tirkelgen baǵalar arasyndaǵy ýaqyttyń artta qalýyn baıqadyq. Bul, óz kezeginde, Galymzhan júıesimen eseptelgen ındıkatordy jetekshi ındıkator retinde jáne áleýmettik mańyzdy ónim baǵalarynyń ózgerýi týraly resmı derekterdiń boljamy retinde paıdalanýǵa múmkindik beredi»,-deıdi ol.
Galymzhan 2.0 júıesiniń artyqshylyǵy - naryqtaǵy aıaq asty kezeńderde baǵa dınamıkasyna tereń taldaý júrgize alatynyn kórsetip otyr.
«Óz kezeginde, sarapshylar, akademııalyq orta men qarjy naryǵynyń qatysýshylary úshin júıeniń nátıjeleri mańyzdy aqparat kózine aınalýy múmkin, onyń negizinde ınflıatsııalyq protsesterge qatysty mańyzdy jáne egjeı-tegjeıli ǵylymı-qoldanbaly zertteýler júrgizýge bolady»,- dep qortyndylady Oljas Tóleýov.
