Ulttyq bank eldegi ınflıatsııaǵa qatysty boljam jasady
Alynǵan boljamdar men baǵalar negizinde Ulttyq bank aqsha-kredıt saıasaty boıynsha, onyń ishinde bazalyq mólsherleme deńgeıi boıynsha sheshimder qabyldaıdy.
18 tamyzda QR Ulttyq banki kezekti «2017 jylǵy shilde-tamyz» boljamdyq raýndyn aıaqtady. Boljam kezeńi 2017 jylǵy 3-toqsannan bastap 2019 jylǵy 1-toqsan aralyǵy.
Negizgi stsenarıı retinde búkil boljamdyq kezeńde munaı baǵasynyń bir barrel úshin 50 AQSh dollary deńgeıindegi stsenarııi qarastyrylady.
Boljamdarǵa sáıkes Qazaqstandaǵy jyldyq ınflıatsııa 2017 jyldyń ekinshi jartysy ishinde nysanaly 6-8%-dyq dálizdiń joǵarǵy shegine jýyq bolady, al 2018 jyly nysanaly 5-7%-dyq dálizge birte-birte kire bastaıdy Qazaqstanda jyldyń sońyna deıin bıyl baıqalǵan et ónimderi men jemis-kókinis ónimderi naryǵyndaǵy usynystardyń kúızelisteri, teńgeniń AQSh dollaryna qatysty aıyrbastaý baǵamynyń álsireýi, 2017 jylǵy shilde-tamyzda astyqtyń álemdik baǵasynyń ósýi, boljamdy kezeńde Reseıde ınflıatsııany baǵalaýdy qaıta qaraý, sondaı-aq Qazaqstannyń óńdeýshi ónerkásibindegi baǵa ósýiniń joǵary jyldyq qarqyndary jáne úı sharýashylyǵyn tutynýdyń birte-birte qalpyna kelýi ınflıatsııanyń serpinin aıqyndaıtyn negizgi faktorlar bolyp tabylady. Bul rette 2018 jyldyń 1-2-toqsandarynda osy kúızelisterdiń áseri aıaqtalady dep kútilýde. Munaıdyń turaqty baǵasy, ishki suranys tarapynan álsiz ınflıatsııalyq qysym kezindegi ınflıatsııalyq kútýlerdiń tómendeýi ınflıatsııanyń 2018 jyly nysanaly 5-7% dálizine jáne 2019 jyldyń basynda nysanaly 4-6% dálizine kirýine ákeledi.
Sońǵy baǵalaýǵa sáıkes ekonomıkalyq ósý qarqyndary 2017 jyly 3,1%-ǵa (aldyńǵy boljamdyq raýndta 2,8%) deıin jáne 2018 jyly 3,0%-ǵa (aldyńǵy boljamdyq raýndta 3,6%) deıin jyldamdatylady. Ósý qarqynyn qaıta qaraý ekonomıkanyń naqty sektorynda qalpyna keltirý protsesteriniń 2017 jylǵy 1-jartyjyldyqta jedeldeýine baılanysty. Ónerkásipte mıneraldyq resýrstar, atap aıtqanda óńdelmegen munaı jáne tabıǵı gaz óndirý kóleminiń ósýi baıqalady. Bul fakt 2017 jyly 81 mln tonnadan 84,5 mln tonnaǵa deıin óndirý kólemine qatysty boljamdardy qaıta qaraýǵa sebepshi boldy.
Budan basqa oń serpin ekonomıkanyń qalǵan salalarynda belgilendi. Máselen, aǵymdaǵy jyly bazalyq salalar boıynsha shyǵarylym ındeksteriniń ózgerýine negizdelgen qysqa merzimdi ekonomıkalyq ındıkator sońǵy alty jylda eń kóp deńgeıde (ótken jylǵy tıisti kezeńge qańtar-shilde úshin 5,5%) tur. Negizgi kapıtalǵa ınvestıtsııalardyń ósýi 2017 jylǵy birinshi jartyjyldyqta 3,2% (2016 jylǵy birinshi jartyjyldyqqa) boldy. Kásiporyndardyń óndiristik belsendiliginiń keńeıýi jáne qarjylyq kórsetkishteriniń jaqsarýy aıasynda ınvestıtsııalardyń odan ári ósýi kútiledi. 2017 jylǵy qańtar-shilde qorytyndylary boıynsha bólshek taýar aınalymynyń ósý qarqynyn 6,4%-ǵa deıin jedeldetý jeke tulǵalardy kredıtteýdiń 54,7%-ǵa ósýimen qatar tutynýshylyq suranysty qalpyna keltirýdi jalǵastyrýǵa sebepshi boldy. Alaıda suranystyń osy serpini halyqtyń naqty jalaqysy men kirisiniń qysqarýymen shekteledi. Іskerlik belsendilik pen ishki suranystyń kórsetkishteri ósýi tutynýshylyq, aralyq jáne ınvestıtsııalyq ımporttyń keńeıýine ákeldi, onyń ósimi aldyn ala derekter boıynsha 2017 jylǵy 1-jartyjyldyqta 16,8% boldy. Osylaısha, 2017 jyldyń barynsha joǵary bazasy 2018 jylǵy ІJÓ-niń ósýi qarqynyn qaıta qaraýǵa yqpal etti.
Boljanatyn kezeńde ekonomıkalyq ósimniń alǵysharty ózgermedi. Іshki tutyný ósetini, mıneraldyq resýrstardy (Qashaǵan yqpaly) ıgerý jáne óndirý kólemi ulǵaıǵan kezde negizgi kapıtalǵa ınvestıtsııalar ósetini kútiledi. Іshki suranystyń keńeıýi nátıjesinde tutynýshylyq jáne ınvestıtsııalyq taýarlar ımportynyń ósimi ІJÓ ósiminiń tejeýish faktory bolady. Shyǵarýdyń aralyǵy ekonomıkadaǵy dezınflıatsııalyq qysym joıylǵanyn bildiredi, biraq bul rette álsiz proınflıatsııalyq qysym 2018 jyly baıqalady.
Syrtqy suranystyń serpini aldyńǵy boljamdyq raýndtyń baǵytyna sáıkes keledi, onyń sheńberinde Eýropalyq odaqtyń ekonomıkasyn, Reseıdiń JІÓ ósýiniń álsiz oń qarqynyn, Qytaıdyń ekonomıkalyq ósýiniń quldyraıtyn, alaıda áli de joǵary qarqynyn qalpyna keltirý boljanyp otyr.
Óz kezeginde, bir barrel úshin 40 AQSh dollary bolatyn stsenarıı iske asyrylǵan jaǵdaıda jyldyq ınflıatsııa 2017 jyly nysanaly dálizdiń joǵary sheginen az ǵana joǵary jáne 2018 jyly nysanaly dálizdiń joǵary sheginiń janynda bolady.
«2017 jylǵy shilde-tamyz» boljamdyq raýndynyń nátıjeleri boıynsha barynsha tolyǵyraq aqparat Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń saıtynda 2017 jylǵy 2-toqsannyń «Inflıatsııaǵa sholýynda» jarııalanady.