Ulttyq bank 2019 jyly teńgeniń aıyrbas baǵamy qalaı ózgergenin aıtty
NUR-SULTAN. QazAqparat - Ulttyq bank 2019 jylǵa arnalǵan valıýtalyq saıasattyń qorytyndysyn shyǵardy jáne 2020 jyly baǵamnyń qalyptasýyna áser etetin faktorlar týraly aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Birinshiden, 2018 jylmen salystyrǵanda munaıdyń ortasha jyldyq baǵasynyń tómendeýine baılanysty eksporttyq túsimniń tómendegenin atap ótken jón. Saryarqa gaz qubyry, Úlken Almaty aınalma joly sııaqty ınvestıtsııalyq jobalardy iske asyrý, munaı óndiretin qondyrǵylardaǵy jabdyqtardy jańartý jáne aýystyrý ımporttyń ósýine sebepshi boldy, sáıkesinshe shetel valıýtasyna suranysty arttyrdy», - deıdi Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Álııa Moldabekova.
Ótken jyly teńgeniń aıyrbas baǵamyna syrtqy saýda qyzmetiniń faktorlary, ıaǵnı eksport jáne ımport aǵyndary ǵana áser etken joq.
«Jeke tulǵalardyń shetel valıýtasyna suranysynyń ósýine baılanysty ishki faktorlar dınamıkaǵa aıtarlyqtaı qysym kórsetti. Maýsymda halyq 1,3 mlrd dollar kóleminde qolma-qol shetel valıýtasyn satyp aldy.Ulttyq bank elimizde mańyzdy saıası oqıǵalardyń bolyp jatqandyǵyn eskere otyryp, valıýtaǵa degen suranystyń artýy múmkin ekenin bildi», - deıdi Ulttyq bank ókili.
Onyń aıtýynsha, 2019 jyly teńgeniń shekteýli usynysymen ósip kele jatqan suranys jaǵdaıynda úlken bóligi álsiredi. Bırjadaǵy saýda-sattyqtyń 2019 jylǵy kólemin aldyńǵy jylyndaǵy deńgeıimen salystyrǵanda kóleminiń tómendeýi 25%-dan joǵarylaý ekeni baıqaldy. Valıýta baǵamynyń qubylmalylyǵy tómendedi, bul naryq qatysýshylary men sarapshylarynyń qosymsha alańdaýshylyǵyn týdyrdy.
«2019 jyldyń aıaǵy men 2020 jyldyń basynda teńgeniń nyǵaıýyna qolaıly jaǵdaılar jasaldy: negizgi ımporttyq tólemder aıaqtaldy, AQSh pen Qytaı arasyndaǵy saýda qaqtyǵystaryn ishinara retteý aıasynda munaı baǵasynyń ósýi, sonymen qatar negizgi saýda seriktesteriniń jáne damýshy elderdiń valıýtalary kúsheıtildi», - deıdi Álııa Moldabekova.
Ol ulttyq valıýtanyń qubylmalylyǵy jyl sońynda qalypqa kelgeni týraly aıtyp ótti.
«Ulttyq valıýtanyń álsireýine qatysty boljam ózin-ózi aqtamady jáne oǵan senim túgesildi, bul ulttyq valıýtanyń álsireý tendentsııasynyń qalpyna kelýine ishinara áser etti. Qazan aıynan jyl sońyna deıin teńge 390-dan 378-ge deıin nemese 12 teńgege nyǵaıdy. 2019 jyldyń qarasha aıynyń sońynan bastap biz shyn máninde teńgeniń nyǵaıý tendentsııasynyń óskenin baıqadyq, buǵan eksporttaýshylardyń satylymy jáne az ǵana bolsa da, jergilikti memlekettik baǵaly qaǵazdar naryǵyna sheteldik ınvestorlardyń túsýi yqpal etti», - deıdi ol.
2015 jyldan bastap Ulttyq bank ınflıatsııany targetteý saıasatyn júrgizip keledi, ol erkin qubylmaly kýrspen júredi.
«Biz baqylap otyrǵan teńgeniń dınamıkasy valıýta naryǵyndaǵy suranys pen usynystyń tepe-teńdigi jáne teńgerimsizdiginiń nátıjesi. 2019 jyl shetel valıýtasyna degen suranystyń joǵarylaýymen erekshelendi. Bizdiń oıymyzsha, bul teńgeniń belgili bir deńgeıde tómendeýine ákeldi», - deıdi Álııa Moldabekova.
Teńgeniń aıyrbas baǵamyna áser etetin faktorlar 2020 jyly ózgerissiz qalady, bul – munaı, saýda seriktesteriniń valıýtalary, tólem balansy, halyqtan, bıznes pen kvazımemlekettik sektordan valıýtaǵa suranys jáne eksporttaýshylardan usynys jáne salyq aptalyqtary.
