Ulttyq qundylyqty urpaǵyna sińirgen 20 otbasy «Mereıli otbasy» laýreaty atandy
ASTANA. KAZINFORM — Atadan qalǵan kásipti jalǵap, ulttyq dástúrdi urpaǵynyń boıyna sińirip júrgen otbasylar elge úlgi. Elordada ótken «Mereıli otbasy» ulttyq baıqaýy osyndaı ónegeli áýletterdiń ómir jolyn taǵy bir márte kópshilikke tanytty.
2014 jyldan beri uıymdastyrylyp kele jatqan baıqaýdyń bıylǵy kezeńinde óńirlerden iriktelgen 20 otbasy laýreat atandy.
Olardyń árqaısysy eńbek jolymen, jetistigimen ǵana emes, otbasylyq dástúri men urpaq tárbıesine degen jaýapkershiligimen erekshelenedi.
QR Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Jastar jáne otbasy isteri komıtetiniń tóraǵasy Qaırat Qambarovtyń aıtýynsha, baıqaýda otbasynyń bir ǵana múshesiniń jetistigi emes, tutas áýlettiń ómirlik ustanymy men urpaq sabaqtastyǵyna basymdyq beriledi.
— Baıqaýǵa qatysatyn otbasylar aýyldyq, aýdandyq, qalalyq jáne oblystyq deńgeıde irikteledi. Olardyń arasynda belgili bir kásipti birneshe býyn boıy jalǵastyryp kele jatqan áýletter de, ónerimen, eńbegimen tanylǵan otbasylar da bar. Biz úshin otbasynyń tek áke-sheshesiniń jetistigi emes, balalary men nemereleriniń de tabysy mańyzdy. Sebebi balaǵa berilgen tárbıe men otbasyndaǵy ónege keleshek urpaqtyń qalyptasýyna tikeleı áser etedi, — deıdi Qaırat Qambarov.
Baıqaýdyń máni de osynda. Otbasynyń abyroıy bir adamnyń jetistigimen shektelmeıdi. Ol — úlkenniń ósıetin ustanyp, kishiniń boıyna izgilik darytqan birneshe býynnyń ortaq eńbegi.
Quryltaı depýtaty Snejana Imasheva da «Mereıli otbasy» jobasynyń basty maqsaty osy qundylyqtardy qoǵamda keńinen dáripteý ekenin aıtady.
— Bul baıqaý — elimizdegi otbasylyq saıasattyń mańyzdy jobalarynyń biri. Onyń negizgi maqsaty — otbasyn nyǵaıtý, ózara syılastyqty, súıispenshilik pen qoldaýdy dáripteý. Munda kópbalaly otbasylarmen qatar, jas otbasylar da, túrli salada jetistikke jetken áýletter de qatysa alady. Eń bastysy olardyń otbasylyq dástúrdi qalaı saqtaıtynyna, urpaqtar arasyndaǵy baılanysty qalaı jalǵastyratynyna mán beriledi. Ár otbasynyń ózindik tarıhy men ereksheligi bar. Keıbir áýletterde birneshe býyn dáriger nemese ustaz bolsa, endi biri ulttyq dástúrdi urpaǵyna amanat etip keledi, — deıdi depýtat.
Osyndaı áýletterdiń biri — Mańǵystaý oblysynan kelgen Amanǵalı Bısemaǵanbetovtyń otbasy. Bul shańyraqta ata kásip pen ulttyq dástúr bir-birinen ajyramaǵan. Áýlettiń úlkenderi ómir boıy mal sharýashylyǵymen aınalysyp, Adaı jylqysyn ósirýge den qoıǵan. Búginde olardyń urpaqtary da osy isti jalǵastyryp, jylqy tuqymyn asyldandyrýǵa, ulttyq ónimderdi nasıhattaýǵa úles qosyp júr. Áýlette on bala ósip-óngen, qazir 45 nemere men 28 shóbere bar.
Onyń aıtýynsha, otbasynyń jetistigi tek sharýashylyqpen shektelmeıdi. Áýlet músheleri munaı, bilim, sport salalarynda da eńbek etedi. Al dastarqannan shubat, qurt pen balqaımaq úzilmeıdi. Jaqynda Mańǵystaýda ótken «Shubat fest» festıvalinde olardyń ónimi úzdik shubat nomınatsııasyn jeńip alǵan.
— Ata-anamyz salt-dástúrdi berik ustanǵan, ómir boıy mal sharýashylyǵymen aınalysqan jandar. Bizge de sol tárbıeni sińirip, ulttyq qundylyqtardy boıymyzǵa darytty. Bizdiń áýlet Adaı jylqysyn ósirip, asyldandyrýmen aınalysady. Sonymen qatar shubat, qurt, balqaımaq sekildi ulttyq ónimderimizdi daıyndap, halyqqa usynamyz. Úıimizde shubat úzilmeıdi, balalarymyz da osy taǵamdardy tutynyp ósip keledi. Menińshe, atadan qalǵan kásipti jalǵastyrý — tek kúnkóris kózi emes, keıingi urpaqqa amanat etilgen mura, — deıdi Óserbaı Bısemaǵanbetov.
Saltanatty rásimge kelgen jıeni Áıgerim Qoıshıeva da bala tárbıesinde ata-ájeden kórgen ónegeni basty orynǵa qoıady. Qalada tursa da, balalaryn ár demalys saıyn aýylǵa jiberip, týystarymen aralasýyna, mal sharýashylyǵymen tanysýyna jaǵdaı jasaıdy. Atqa miný, úlkenderge kómektesý, aýyl tirshiligine aralasý sekildi qarapaıym áreketterdiń ózi balanyń dúnıetanymyn keńeıtedi dep esepteıdi.
Áıgerimniń bala kúninen jadynda saqtalǵan taǵy bir estelik — ájeleriniń qolóneri. Biri shı toqýdy úıretse, endi biri kıiz basýdyń qyr-syryn kórsetken. Jaz saıyn kıiz úı tigilip, onyń jabdyqtaryn ázirleý otbasynyń úırenshikti tirshiligine aınalǵan.
— Men balalarymnyń zamanaýı bilim alǵanyn qalaımyn. Aǵylshyn tilin úırenip, robototehnıkamen aınalysqany da durys. Biraq sonymen birge qazaqy tárbıeni boıyna sińirýi kerek. Sondyqtan ár demalysta aýylǵa jiberýge tyrysamyn. Ol jaqta balalar týystarymen aralasyp, atqa minýdi, malǵa qaraýdy, úlkenge qurmet kórsetýdi úırenedi. Ózim de ata-ájemnen shı toqýdy, kıiz basýdy kórip óstim. Qazir oılasam, bala tárbıesiniń eń úlken mektebi — sol kisilerdiń ómirlik tájirıbesi men aqyly eken, — deıdi ol.
Otbasyn qoldaý men onyń berekesin arttyrý tek qoǵamdyq baıqaýlar arqyly júzege aspaıdy. Memleket tarapynan da túrli áleýmettik sanattaǵy otbasylarǵa arnalǵan qoldaý sharalary qarastyrylǵan. Snejana Imashevanyń sózinshe, elimizde otbasylardy qoldaýdyń 130-ǵa jýyq tetigi bar. Olardyń qatarynda áleýmettik tólemdermen birge jumyspen qamtý, bilim alý jáne kásip ashýǵa járdemdesý sharalary da qamtylǵan.
Aıta keteıik, buǵan deıin, elimizde otbasylardyń ál-aýqatyn baǵalaý ádistemesi engiziletinin habarlaǵan edik.