Ulttyq qordan «Qazaqstandyq turǵyn úı kompanııasyna» qarjy bólinbeıdi – Úkimet basshysy
ASTANA. KAZINFORM – Ulttyq qory qarajaty esebinen «Qazaqstandyq turǵyn úı kompanııasyn» qorlandyrýǵa qarjy bólý tıimiz. Bul týraly Senat depýattarynyń saýalyna Premer-mınıstr Oljas Bektenovtiń jaýabynda aıtylǵan.
- Halyqty qoljetimdi turǵyn úımen qamtamasyz etý Qazaqstannyń memlekettik saıasatynyń negizgi strategııalyq basymdyqtarynyń biri. Sonymen qatar qurylys sektory men ınfraqurylymdy qarjylandyrýdyń qazirgi modeli memleket qarjysyn uzaq merzim boıy udaıy qajet etýge negizdelgen. Jańa Bıýdjet kodeksiniń qoldanysqa engizilýi óńirlerdiń derbestigin arttyrý men ortalyqsyzdandyrý baǵytyn bekitti. Injenerlik-kommýnıkatsııalyq ınfraqurylymdy damytýǵa arnalǵan shyǵystardy respýblıkalyq bıýdjetten jalpy sıpattaǵy transfertter bazasyna berý jergilikti atqarýshy organdardyń qarajatty naqty jergilikti basymdyqtar negizinde ıkemdi ári jedel bólýine baǵyttalǵan, - dedi Premer-mınıstr.
Úkimet basshysy respýblıkalyq bıýdjetti qalyptastyrǵanda makroekonomıkalyq teńgerimniń bolýy jáne qarjylandyrýdy ortalyqsyzdandyrý men óńirlerdiń qarjylyq derbestigi boıynsha jańa bıýdjettik reformanyń bekitilgen qaǵıdattary eskeriletinin atap ótedi.
- Sondyqtan ınfraqurylymdyq tapshylyqty jedel jabý jáne qurylys alańdaryn daıyndaý úshin zańnamada kózdelgen balamaly naryqtyq quraldardy barynsha belsendi paıdalanǵan oryndy. Máselen, «Respýblıkalyq bıýdjet týraly» Zańǵa sáıkes jergilikti atqarýshy organdardyń borysh lımıti joǵary deńgeıde – 7,2 trln teńge bolyp belgilengen. Úkimettiń 2025 jylǵy 28 mamyrdaǵy № 385 qaýlysymen óńirler ishki naryqta memlekettik baǵaly qaǵazdar shyǵarý arqyly qaryz qarajatyn tarta alatyn maqsattardyń tizbesi naqty aıqyndalǵan. Bul tizbege jylýmen, elektrmen, sýmen jabdyqtaý jáne sý burý jelilerin salý, jańǵyrtý jáne kúrdeli jóndeý, sondaı-aq turǵyn úıdi satyp alý men salý engizilgen. Osylaısha, ákimdikterde ortalyqtan tikeleı qarjylandyrýdy kútpeı, óz kepildikterimen ınfraqurylymdy damytýǵa kapıtal tartý úshin qajetti quraldar men qarjylyq lımıtter bar, - dedi ol.
Oljas Bektenov «Qazaqstandyq turǵyn úı kompanııasy» AQ-yn uzaq merzimdi qorlandyrý úshin Ulttyq qor qarajatyn tartý máselesine de erekshe toqtalady. Onyń atap ótýinshe, bul máselede Bıýdjet kodeksiniń 59-babynda kózdelgen zańnamalyq talaptar eskeriledi.
- Ulttyq qor qarajatynyń jınaqtaý jáne turaqtandyrý fýnktsııalary bar. Zańnama qor aktıvteri esebinen zańdy tulǵalardy kredıtteýge jáne qazaqstandyq emıtentterdiń ishki qarjylyq quraldaryn satyp alýǵa tikeleı tyıym salady. Erekshelik tek qarjylandyrýdyń balamaly kózderi múldem bolmaǵan kezde jáne tek el Prezıdentiniń tikeleı sheshimi boıynsha jalpy el úshin mańyzy bar jobalardy iske asyrý úshin ǵana jasalady, - dedi Oljas Bektenov.
Premer-mınıstrdiń atap ótýinshe, jahandyq ekonomıkalyq turaqsyzdyq pen Ulttyq qor aktıvterin saqtaý jáne 100 mlrd AQSh dollaryna deıin jetkizý boıynsha qoıylǵan mindet jaǵdaıynda Úkimet eń qatań qarjylyq tártipti saqtaýǵa jáne atalǵan rezervterdi keńinen paıdalanýdy shekteýge mindetti.
- Óz kezeginde, 2014-2016 jyldary «QTÚK» AQ men «Báıterek» holdıngine Ulttyq qordan jyldyq 0,1 %-ben bólingen 490 mlrd teńge somasyndaǵy jeńildikti qaryz áli qaıtarylmaǵanyn jáne qurylys sektorynyń aınalymynda bolyp, naryqta jumysyn jalǵastyryp jatqanyn atap ótken jón. Olardy josparly túrde qaıtarý tek 2034 jyly bastalady. Tıisinshe, osy maqsattarǵa Ulttyq qordan qaıtadan qarajat bólý tıimsiz, - dedi Úkimet basshysy.
Buǵan deıin Úkimet qurylys sapasyna baqylaýdy kúsheıtetinin jazǵan edik.
