Ulttyq qor — balalarǵa: ıgerilmegen qarajatty tabys kózine aınaldyrý múmkin be
ASTANA. KAZINFORM — «Ulttyq qor — balalarǵa» baǵdarlamasy boıynsha shotqa jınalǵan qarajat bala kámelet jasyna tolǵannan keıin de paıdalanylmaǵan bolsa, qaıtpek kerek? Bul qarajatty saqtap qana qoımaı, qosymsha tabys kózine aınaldyrýǵa múmkindik bar ma? Qarjy mınıstri Mádı Takıev maýsym aıynda Májiliste Úkimettiń 2025 jylǵy respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy jónindegi esebin tanystyrý kezinde osy máselege qatysty usynylatyn mehanızm týraly aıtqan bolatyn. Mınıstr aıtqan tetik jaıly tolyqqandy aqparat alý úshin Kazinform tilshisi Ulttyq bankke resmı saýal joldady.
Igerilmegen qarajat degenimiz ne?
Ulttyq banktiń túsindirýinshe, ıgerilmegen qarajat dep 18 jasqa tolǵan qatysýshylardyń Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryndaǵy (BJZQ) arnaıy shottaryna aýdarylǵan, biraq áli maqsatqa saı jumsalmaǵan qarajat esepteledi.
Eger azamat bul qarajatty 10 jyl ishinde paıdalanbasa, jınaq erikti zeınetaqy jarnalaryna arnalǵan jeke zeınetaqy shotyna aýdarylady.
BJZQ málimetinshe, baǵdarlama iske qosylǵan 2024 jylǵy 1 aqpannan 2026 jylǵy 1 shildege deıin 18 jasqa tolǵan qatysýshylardyń shottaryna 239,2 mln AQSh dollary aýdarylǵan. Onyń 62,71 mln dollaryn qazaqstandyqtar 333 810 ótinish arqyly paıdalanǵan. Sonyń ishinde 41,01 mln dollar (216 060 ótinish) turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa, 21,7 mln dollar (117 750 ótinish) bilim alýǵa jumsalǵan.
Kazinform tilshisiniń BJZQ derekteri negizinde jasaǵan esebine sáıkes, búginde baǵdarlama aıasynda ıgerilmegen qarajat kólemi - 176,5 mln AQSh dollary shamasynda. Bul qarjy ázirge BJZQ-daǵy arnaıy shottarda saqtaýly tur.
Endi Ulttyq bank osy qarajatty ıeleri paıdalanǵanǵa deıin ýaqytsha ınvestıtsııaǵa salýdy usynyp otyr.
— Tájirıbe kórsetkendeı, kóptegen azamat kámelet jasyna tolǵannan keıin nysanaly jınaqty birden paıdalanbaıdy. Sondyqtan qarajat suranysqa ıe bolǵanǵa deıin ony tıimdi basqarý oryndy dep sanaımyz. Bul qosymsha ınvestıtsııalyq tabys tabýǵa jáne qarajattyń bastapqy maqsatyna saı tıimdi paıdalanylýyna múmkindik beredi, — dep habarlady Ulttyq banktiń baspasóz qyzmeti.
Qarajat qaıda ınvestıtsııalanady?
Ulttyq banktiń málimetinshe, qarajat AQSh dollaryndaǵy bir kúndik repo (overnight repo) operatsııalary arqyly aqsha naryǵyna ornalastyrylady.
Bul — baǵaly qaǵazdardy kepilge qoıyp, qarajatty bir táýlikke ornalastyrý tetigi. Merzimi aıaqtalǵan soń qarajat eseptelgen tabyspen birge qaıtarylady. Keıin qajet bolǵan jaǵdaıda qaıtadan ornalastyrylyp otyrady.
Ulttyq banktiń pikirinshe, bul qural - qarajatty basqarýǵa eń qolaıly tásilderdiń biri. Sebebi táýekeli tómen ári turaqty tabys ákeledi.
— Bul qarajat úshin eń mańyzdy talap — joǵary ótimdilik. Óıtkeni azamattardyń nysanaly jınaqty naqty qashan paıdalanatynyn aldyn ala boljaý múmkin emes. Sondyqtan qarajat kez kelgen ýaqytta qoljetimdi bolýy kerek, — dep túsindiredi Ulttyq bankten.
Jańa tetik qashan iske qosylady?
Jańa ınvestıtsııalyq tetik naqty qashan iske qosylatyny ázirge belgisiz.
Ulttyq banktiń málimetinshe, qazir bul másele BJZQ-men birlesip tehnıkalyq jáne quqyqtyq turǵydan pysyqtalyp jatyr. Jańa tetikti engizý merzimi qajetti normatıvtik qujattardyń qabyldanýyna jáne aqparattyq júıeniń daıyn bolýyna baılanysty bolady.
Aıta keteıik, «Ulttyq qor — balalarǵa» baǵdarlamasy iske qosylǵan úsh jyl ishinde 6,5 mln balanyń shotyna jalpy 2,3 mlrd AQSh dollary aýdarylǵan.
