Ulttyq ǵylymnyń serpini: Qazaqstan SCImago jahandyq reıtınginde alǵa shyqty
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan SCImago Research Group (SCImago Country Rank) halyqaralyq ǵylymı belsendilik reıtınginde Ortalyq Azııa elderi arasynda birinshi oryndy ıelenip, ǵylym salasyndaǵy jetekshi pozıtsııasyn taǵy bir márte dáleldedi. Bul týraly Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi málim etti.
Baqylaýdyń barlyq kezeńi boıynsha (1996-2024 jyldar) jınaqtalǵan derekterge sáıkes respýblıka álemdik reıtıngte 69-orynǵa ornalasyp, óńirdegi ózge memleketterden aıtarlyqtaı ozyq tur. Al 2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan 64-orynǵa kóterilip, ulttyq ǵylymnyń turaqty damýy men jarııalanymdyq belsendiliktiń artqanyn kórsetti.
Qazaqstannyń SCImago reıtıngindegi kóshbasshylyǵy júıeli ári pretsedenttik sıpatqa ıe. Ortalyq Azııa elderimen aradaǵy alshaqtyq ondaǵan, tipti júzden astam oryndy quraıdy: Ózbekstan — 83-orynda, Qyrǵyzstan — 130-orynda, Tájikstan — 147-orynda, Túrikmenstan — 191-orynda tur. Bul kórsetkishter ǵylymdy qarjylandyrý deńgeıindegi, zertteý ınfraqurylymynyń damýyndaǵy, kadrlyq áleýettegi, halyqaralyq ǵylymı yqpaldastyq dárejesindegi jáne ǵylymı jarııalanymdar sapasyndaǵy aıyrmashylyqtardy aıqyn kórsetedi.
— Qol jetkizilgen nátıjeler — ǵylym jáne joǵary bilim salasyndaǵy dáıekti memlekettik saıasattyń jemisi. QR «Ǵylym jáne tehnologııalyq saıasat týraly» Zańyn iske asyrý aıasynda óńirlik ınnovatsııalyq júıelerdi damytýǵa, akademııalyq jáne zertteýshilik artyqshylyq ortalyqtaryn qalyptastyrýǵa, bıznestiń qatysýymen ǵylymı zertteýlerdi birlesip qarjylandyrý tetikterin engizýge, sondaı-aq jas ǵalymdardy júıeli túrde qoldaýǵa basymdyq beriledi. Sonymen qatar qazaqstandyq ǵylymı uıymdardyń Horizon Europe sekildi halyqaralyq baǵdarlamalarǵa qatysýyn keńeıtý mańyzdy baǵyttardyń biri bolyp qala bermek, bul otandyq ǵylymnyń jahandyq zertteý keńistigine yqpaldasýyna múmkindik beredi, — delingen habarlamada.
SCImago Research Group halyqaralyq ǵylymı belsendilik reıtıngi álem elderiniń ǵylymı jáne zertteýshilik áleýetin baǵalaýdyń eń bedeldi quraldarynyń biri sanalady. Reıtıng Elsevier kompanııasyna tıesili Scopus halyqaralyq bıblıometrııalyq derekqorynyń málimetteri negizinde qalyptastyrylady jáne ýnıversıtetter, ǵylymı-zertteý ınstıtýttary men ortalyqtardyń qyzmetin tutastaı qamtıdy. Reıtıng ádisnamasy halyqaralyq retsenzııalanatyn jýrnaldardaǵy ǵylymı jarııalanymdar sanyn, olardyń dáıeksóz alý deńgeıin, halyqaralyq ǵylymı yntymaqtastyqty, zertteýler sapasyn, sondaı-aq ǵylymnyń ınnovatsııalyq jáne tehnologııalyq damýǵa qosqan úlesin eskeredi.
Qazaqstannyń SCImago reıtıngindegi pozıtsııasynyń nyǵaıýy júrgizilip jatqan reformalardyń tıimdiligin dáleldep qana qoımaı, eldiń Ortalyq Azııadaǵy ǵylymı jáne zııatkerlik kóshbasshy retindegi halyqaralyq ımıdjin de kúsheıtedi. Bilim men tehnologııalar úshin jahandyq básekelestik jaǵdaıynda bul nátıje — ulttyq ǵylymı júıeni odan ári damytýǵa jáne el men óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq órkendeýine qosatyn úlesin arttyrý jolyndaǵy mańyzdy strategııalyq baǵdar.
Buǵan deıin habarlanǵandaı, Qazaqstan Ortalyq Azııada Tokıo konventsııasyn ratıfıkatsııalaǵan alǵashqy el atandy.