Ulttyq ǵylym akademııasy ǵylymı-tehnıkalyq forsaıt ortalyǵyn qurýǵa mindetteldi
ASTANA. KAZINFORM – Premer-mınıstr Oljas Bektenov Ulttyq ǵylym akademııasy músheleri, memlekettik organdar basshylyǵy, birqatar oblys ákimderi jáne bıznes-qoǵamdastyq ókilderiniń qatysýymen ǵylym máseleleri, ǵylymı jobalardy júzege asyrý jáne Ulttyq ǵylym akademııasynyń áleýetin ekonomıkanyń túrli salasyn damytýǵa tartý máseleleri boıynsha keńes ótkizdi.
Jıynǵa qatysýshylar ǵylymnyń ekonomıkaǵa qosatyn úlesin arttyrý máseleleri boıynsha pikir almasty. Búgingi tańda memleket qajetti jaǵdaılar jasaý jáne bıznes tarapynan ınvestıtsııa salýdy yntalandyrý úshin júıeli sharalar qabyldanyp jatyr.
Ǵylymı ázirlemelerdi qarjylandyrýǵa jumsalatyn shyǵystardyń 300%-na deıin salyqtyq jeńildikter engizilgen. Bıýdjet kodeksinde jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń óndirýge jumsaıtyn shyǵystarynyń 1%-yn ortalyqtandyrylǵan túrde bıýdjettik baǵdarlama arqyly ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystarǵa (ǴZTKJ) aýdarý mindeti bekitilgen. Úsh jyl ishinde respýblıkalyq bıýdjetten ǵylymdy qarjylandyrý kólemi 3,5 esege ulǵaıyp, 2026 jyly 214 mlrd teńgeni qurady. Prezıdent 2029 jylǵa qaraı bul kórsetkishti JІÓ-niń 1%-na deıin jetkizý mindetin qoıdy.
— Jalpy alǵanda, otandyq ǵylymnyń tıimdiligin, onyń ınvestıtsııalyq tartymdylyǵyn, barlyq protsesterdiń aıqyndylyǵy men ashyqtyǵyn arttyrý baǵytynda aýqymdy ári júıeli jumys júrgizilýde. Akademııa elimizdiń strategııalyq damýyna qoldaý kórsetetin negizgi zııatkerlik ortalyqqa aınalýy qajet. Dál osy jerde ekonomıkany damytýdyń ǵylymı negizdelgen boljamdary jasalyp, álemdik ınnovatsııalyq ortalyqtarmen berik ǵylymı baılanystar nyǵaıtylýǵa tıis, — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Ulttyq ǵylym akademııasynyń prezıdenti Aqylbek Kúrishbaev ekonomıkaǵa ǵylymı ázirlemelerdi engizýdi jedeldetýge baǵyttalǵan sharalardy usyndy.
Akademııa forsaıtty josparlaýdyń turaqty quralyna aınaldyrǵany atap ótildi: memlekettik organdardyń, ǵylym men bıznestiń qatysýymen 70 óńirlik jáne salalyq sessııalar ótkizildi, 220 perspektıvalyq mindetter qalyptastyryldy jáne baǵdarlamalyq-nysanaly qarjylandyrý úshin 65 ǵylymı-tehnıkalyq tapsyrmalar daıyndaldy.
Budan basqa, jańa tórt deńgeıli teńdestirilgen basymdyqtar júıesine kóshý jáne ony Joǵary ǵylymı-tehnıkalyq komıssııa alańynda bekitip alý usynyldy. Bul sheshim strategııalyq mindetterdi sheshýge jáne irgeli ǵylymdy qoldaýǵa múmkindik beredi.
Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha qurylǵan Ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi óńirlik keńesterdiń mańyzdylyǵy atap ótildi, olar jergilikti jerlerde ǵylymı-ınnovatsııalyq damýdy basqarýdyń pármendi tetigi bolýǵa tıis.
Salalyq memlekettik organdardyń ókilderi ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystardyń is júzindegi nátıjeleri týraly baıandama jasady.
Ónerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev taý-ken metallýrgııa kesheni boıynsha sońǵy bes jylda sala kásiporyndary shamamen 150 mlrd teńge ınvestıtsııalap, 1,5 myńnan astam jobany júzege asyrǵanyn atap ótti.
Ázirlemelerdi engizý tikeleı ekonomıkalyq tıimdilikti jáne ónerkásiptik qaýipsizdikti arttyrýdy qamtamasyz etedi.
Agroónerkásip kesheni salasynda baǵdarlamalyq-nysanaly qarjylandyrý jáne otandyq ázirlemelerdi engizý nátıjeleri usynyldy.
Máselen, memlekettik tizilimde Ulttyq agrarlyq ǵylymı-bilim berý ortalyǵyna enshiles uıymdary ázirlegen otandyq selektsııanyń 743 sorty men gıbrıdi tirkelgen. Egis alqaptarynyń shamamen 60%-yna qazaqstandyq tuqymdar egiledi. Sońǵy eki jylda óńdeý salasynda naryqqa ósimdik sharýashylyǵy ónimderiniń 11 túri shyǵaryldy.
Sondaı-aq óńirlerdiń ǵylymı-ınnovatsııalyq ekojúıeni damytý jónindegi usynystary tyńdaldy.
Aqtóbe oblysynyń ákimi Ashat Shaharov joǵary oqý oryndarynda zerthanalyq bazany damytý, ınnovatsııalyq tehnoparkte jobalardy júzege asyrý jáne sheteldik ǵalymdardy tartý týraly málimetterdi usyndy.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Nurymbet Saqtaǵanov sırek kezdesetin jáne asa mańyzdy materıaldardy zertteýdi damytý, tehnologııalar transfertin keńeıtý jáne Horizon Europe aıasyndaǵy jobany qosa alǵanda, halyqaralyq yntymaqtastyq jónindegi josparlardy tanystyrdy.
Sonymen qatar fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory, atom energetıkasy qaýipsizdigi, basqarylatyn termoıadrolyq sıntez, radıoekologııa jáne radıatsııalyq tehnologııalar salasy boıynsha professor Erlan Batyrbekov, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory Asqar Jumadildaev pikir bildirdi.
2025 jylǵy jeltoqsanda Úkimet bekitken Ǵylymdy shoǵyrlandyrý aýmaqtaryn qurýdyń jáne damytý tujyrymdamasy ǵylymı áleýetti shoǵyrlandyrýǵa, ozyq tehnologııalardy jedel engizýge jáne ǵylymı kadrlardy daıarlaýǵa jaǵdaı jasaıtyny atap ótildi.
Kremnıı salasyn damytý máselelerine, sonyń ishinde kremnııdi zertteý salasyndaǵy irgeli zertteýlerge jáne elimizdiń tehnologııalyq damýy úshin mańyzdylyǵyn kórsete otyryp, beıindi zaýyttar salýǵa nazar aýdaryldy.
Jıyn qorytyndysy boıynsha birqatar tapsyrma berildi.
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi salalyq memlekettik organdarmen birlesip 2026 jylǵy 1 naýryzǵa deıin Ǵylym akademııasynyń ǵylymı tehnologııalyq damýdyń basymdyqtaryn aıqyndaýdyń jańa modelin qalyptastyrý jónindegi usynystaryn qarasyn.
Salalyq memlekettik organdar 2026 jylǵy 1 naýryzǵa deıin salalardyń tehnologııalyq jáne óndiristik mindetterin sheshý men qoldanbaly ǵylymı ázirlemelerdi engizý jónindegi jol kartalaryn bekitsin.
Óńir ákimderi óńirlik ǵylymı-tehnologııalyq keńesterge jeke basshylyq jasap, qalyptastyrsyn.
Ulttyq ǵylym akademııasymen birlesip, 2026 jylǵy 1 sáýirge deıin óńirlik mamandaný jáne forsaıttyq zertteýlerdiń nátıjelerin eskere otyryp, ǵylymı-tehnıkalyq tapsyrmalardy bekitsin.
Ulttyq ǵylym akademııasy 2026 jylǵy 1 sáýirge deıin Ǵylymı-tehnologııalyq forsaıt ortalyǵyn qurýdy jáne tıisti zertteýler júrgizýdi qamtamasyz etsin.
Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstrligi Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrlikterimen birlesip, 2026 jylǵy 1 mamyrǵa deıin sý resýrstaryn basqarý úshin jasandy ıntellekt tehnologııalaryn damytý jónindegi jobany iske qosýdy qamtamasyz etsin.
Ulttyq ǵylym akademııasymen birlesip, 2026 jyldyń sońyna deıin Qazaqstannyń sý-energetıkalyq resýrstarynyń kartasyn daıyndasyn.
Aıta ketelik Bektenov jańa Konstıtýtsııa jobasyn halyqqa jan-jaqty túsindirý jumystaryn kúsheıtýdi tapsyrǵan edi.
