Ulttyq banktiń jańa sheshimi: bazalyq mólsherleme 15,75% boldy

ASTANA. KAZINFORM — QR Ulttyq bankiniń Aqsha-kredıt saıasaty komıteti bazalyq mólsherlemeni +/- 1 p. t. dálizimen jyldyq 15,75% deńgeıinde belgileý týraly sheshim qabyldady.

Natsbank Kazahstana, QR Ulttyq banki
Foto: Soltan Jeksenbekov / Kazinform

Jyldyq ınflıatsııa on eki aı boıy tómendep, ustamdy qatań aqsha-kredıt saıasaty men teńge baǵamynyń qolaıly dınamıkasy jaǵdaıynda 2026 jylǵy qyrkúıekte 9,3% boldy. Azyq-túlik ınflıatsııasy jemis-jıdek pen kókónis meılinshe arzandap, et baǵasynyń ósý qarqyny baıaýlaǵanyna baılanysty 8,5%-ǵa (9,5%) deıin tómendedi. Azyq-túlikke jatpaıtyn ınflıatsııaJJM (janar-jaǵarmaı) baǵasynyń jyldyq ósý qarqyny tómendegendikten 11,0%-ǵa (11,4%) deıin baıaýlady. Qyzmetter ınflıatsııasy rettelmeıtin qyzmetter baǵasynyń ósý qarqyny joǵary bolǵan kezde 8,9% deńgeıinde saqtaldy.

Aılyq ınflıatsııa qyrkúıekte 0,6% (tamyzda 0,6%), maýsymdyq faktorlardan tazartylǵanda 0,7% (0,9%) boldy. Bazalyq ınflıatsııanyń maýsymdyq faktorlardan tazartylǵan medıanasy 0,7% deńgeıinde qaldy, bul óz kezeginde baǵa qysymy saqtalyp otyrǵanyn kórsetedi.

Halyqtyń aldaǵy bir jylǵa ınflıatsııany kútýi qyrkúıekte 11,8%-ǵa deıin (tamyzda 12,1%) tómendedi. Naryqtyń kásibı qatysýshylary 2026 jyldyń sońyna ınflıatsııa boıynsha kútýin ózgertip, 10,0%-dan 9,5%-ǵa deıin, 2027 jylǵa kútýin 8,3%-ǵa deıin (tamyzda 8,5%) tómendetti.

Syrtqy jaǵdaı proınflıatsııalyq kúıde. Taıaý Shyǵystaǵy jaǵdaı energııa kózderine álemdik baǵanyń joǵary bolǵanyn qoldap tur. FAO azyq-túlik baǵasynyń ındeksi qyrkúıekte bir aıda 1,5%-ǵa jáne jyldyq mánde 5,8%-ǵa ulǵaıyp, 136,0 tarmaqqa deıin kóterildi. Osy ósimge, kóbine, qolaısyz kún raıy men logıstıkalyq shekteýlerge baılanysty dándi daqyldardyń, qant pen ósimdik maıynyń qymbattaǵany túrtki boldy.

Jahandyq monetarlyq sharttar qatańdap keledi. Qyrkúıekte EOB — mólsherlemelerdi bıyl ekinshi ret, al FRJ — 2023 jyldan beri alǵash ret kóterdi. Reseı Banki negizgi mólsherleme deńgeıin saqtap, baǵa qysymy kúsheıgesin ony tómendetý úrdisin toqtatty.

Ekonomıkanyń ósý barysy ornyqty. Aldyn ala derekter boıynsha, 2026 jylǵy qańtar-qyrkúıek aılarynda JІÓ shıkizatqa jatpaıtyn salalar — eń aldymen qurylys, óńdeý ónerkásibi jáne kólik esebinen 4,2%-ǵa ósti. Negizgi kapıtalǵa ınvestıtsııa 7,0%-ǵa, al shıkizatqa jatpaıtyn sektorǵa baǵyttalǵan ınvestıtsııa (bıýdjet qarajatyn esepke almaǵanda) 25,0%-ǵa artty. Tutynýshylyq kredıtteýdiń ósý qarqyny qalypty arnaǵa túsýine baılanysty tutyný kóleminiń ósimi, jalpy alǵanda, byltyrǵy deńgeımen salystyrǵanda báseńdedi. Degenmen, fıskaldyq jáne kvazıfıskaldyq yntalandyrý, sondaı-aq joǵary ınvestıtsııalyq belsendilik ishki suranystyń joǵary deńgeıde qalýyn qamtamasyz etip otyr.

Syn-qater teńgerimi proınflıatsııalyq baǵytta. Іshki táýekelder fıskaldyq jáne kvazıfıskaldyq yntalandyrýǵa, ınflıatsııalyq kútýdiń joǵary bolýyna, JJM baǵasy men retteletin tarıfterdiń dınamıkasyna baılanysty. Syrtqy syn-qaterler energııa kózderi men azyq-túlikke álemdik baǵanyń joǵary bolýymen, saýda-seriktes elderde ınflıatsııanyń qarqyn alýymen jáne jahandyq qarjylyq sharttardyń qatańdaýymen negizdeldi.

Inflıatsııaǵa ustamdy qatań aqsha-kredıt sharttary, teńge baǵamynyń oń dınamıkasy, sondaı-aq, ótimdilikti, sonyń ishinde teńestirý operatsııalary men mınımaldy rezervtik talaptardy arttyrýdy jáne tutynýshylyq kredıtteýdi retteý sharalary báseńdetýshi faktor retinde yqpal etedi.

Jyldyq ınflıatsııa men ınflıatsııalyq kútýlerdiń úzdiksiz baıaýlaýy bazalyq mólsherlemeni tómendetýge múmkindik berdi. Qabyldanǵan sheshim dezınflıatsııa protsesin ornyqtyrý jáne ınflıatsııany 2028 jylǵa qaraı 5%-dyq nysanaly maqsatqa qaıtarý úshin qajetti aqsha-kredıt sharttarynyń ustamdy qatań deńgeıin saqtap qalady.

Sonymen birge, baǵa qysymy áli de joǵary deńgeıde saqtalyp otyr. Al syn-qater teńgerimi proınflıatsııalyq jaqqa qaraı aýysqan. Jyl sońyna qaraı retteletin tarıfter boıynsha 2025 jylǵy tómen baza áserinen jyldyq ınflıatsııa birshama jedeldeýi múmkin (2025 jylǵy qazannan 2026 jylǵy naýryzdyń sońyna deıin TKSh tarıfterin kóterýge moratorıı qoldanylyp, 2025 jylǵy 4-toqsanda kommýnaldyq tarıfter 14%-ǵa tómendegen edi).

Qazirgi táýekelder teńgerimin eskersek, bazalyq mólsherlemeni 2026 jyldyń sońyna deıin ózgertý yqtımaldyǵy tómen. Mólsherlemeni odan ári tómendetý máselesi baǵa qysymynyń ornyqty báseńdeýine baılanysty bolady. Budan keıingi sheshimder ınflıatsııa dınamıkasy, ınflıatsııalyq kútýler men táýekelder teńgeriminiń ózgerýine qaraı qabyldanady.

Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredıt saıasaty komıtetiniń bazalyq mólsherleme boıynsha kezekti josparly sheshimi 2026 jylǵy 4 jeltoqsanda Astana qalasynyń ýaqytymen saǵat 12:00–de jarııalanady.