Úlken androndy kollaıder qarasha aıynan erte iske qosylmaıdy - ıAdrolyq zertteýlerdiń eýropalyq ortalyǵy
ASTANA. Tamyzdyń 5-i. QazAqparat - Elementarlyq bólshekterdiń álemdegi eń qýatty údetkishi sanalatyn - Úlken androndy kollaıder aǵymdaǵy jyldyń qarasha aıynyń ortasynan erte iske qosylmaıdy.
Bұl týraly biregeı үdetkishti jasaý jұmystaryn jүrgizip, «үlken jarylystyң» jәne materııanyң energııaғa aınalýynyң құpııasyn ashatyn tәjirıbe jүrgizýge daıyndalyp jatқan ıAdrolyқ zertteýlerdiң eýropalyқ ortalyғynan habarlady.
Jenevanyң maңynda, shveıtsarııa-frantsýz shekarasynda salynғan kollaıder proton shoқtaryn қarsy kүshpen aıdaıtyn kүrdeli keshen. 100 metr tereңdikke salynғan 27 shaқyrymdyқ sheңberden tұratyn құrylysta proton shoқtaryn aıdaý үderisin 53 joғary magnıt өtkizgishi basқarady. Өtken jyldyң қyrkүıek aıynda alғash iske қosylғan kezde, kollaıderdiң magnıt jүıesinen aқaýlar anyқtalғan bolatyn. Sonyң saldarynan jөndeý jұmystaryn jүrgizý үshin kollaıderdiң jұmysy toқtatylyp edi.
ıAdrolyқ zertteýlerdiң eýropalyқ ortalyғynyң resmı өkili Djeıms Djıllıstiң aıtýynsha, «қazir jөndeý jәne profılaktıkalyқ jұmystar aıaқtalyp қaldy». Onyң aıtýynsha, kollaıder қarashanyң orta sheninde iske қosylady. Biraқ «bұl - naқty merzim emes», deıdi Djeıms Djıllıs.
