Úlken adrondyq kollaıderde alǵash ret protondar shoqtyǵy soqtyǵysty
ASTANA. Qarashanyń 24-i. QazAqparat - Úlken adrondyq kollaıderde alǵash ret protondar shoqtyǵy soqtyǵysty, dep habarlaıdy «Azattyq» radıosy.
Biraq ta, uıymdastyrýshylar, Úlken adrondyq kollaıderdiń basty synaǵy jańa jyldyń alǵashqy eki aıynda ótkiziletinen, sol kezde ǵalymdar protondardy bir-birine soǵa otyryp, jarylys jasaýǵa tyrysatynyn aıtyp otyr. Tájirıbelik synaq ǵalamnyń paıda bolýymen baılanysty birqatar máselelerdi anyqtaýǵa kómektesedi, deıdi ǵalymdar.
Jenevanyń mańynda, shveıtsarııa-frantsýz shekarasynda salynǵan kollaıder proton shoqtaryn qarsy kúshpen aıdaıtyn kúrdeli keshen. 100 metr tereńdikke salynǵan 27 shaqyrymdyq sheńberden turatyn qurylysta proton shoqtaryn aıdaý úderisin 53 joǵary magnıt ótkizgishi basqarady. Ótken jyldyń qyrkúıek aıynda alǵash iske qosylǵan kezde, kollaıderdiń magnıt júıesinen aqaýlar tabylǵan edi. Sonyń saldarynan jóndeý jumystaryn júrgizý úshin kollaıderdiń jumysy toqtatylǵan bolatyn. Kollaıder ótken aptada qaıta iske qosyldy.
