Ulybrıtanııalyq ǵalymdar ımperator pıngvınderiniń joıylyp ketý qaýpi baryna alańdaýly

ASTANA. KAZINFORM —   Brıtandyq Antarktıkalyq qyzmettiń zertteýi boıynsha, ımperator pıngvınderi joıylyp ketý aldynda tur. Bul týraly Belta agenttigi jazdy.

Jańa spýtnık sýretterinde pıngvınder lınka kezinde, ıaǵnı olardyń qaýyrsyndary jańadan sý ótkizbeıtin qabyqpen aýysatyn kezde túsirilgen. Bul pıngvınder úshin óte qaýipti kezeń, óıtkeni olar birneshe apta boıy sýǵa túse almaıdy, sebebi qaýyrsyndary tolyq qalpyna kelmegenshe tamaqtanýǵa múmkindikteri joq.

Jańa sýretter kórsetkendeı, teńiz muzynyń azaıýy pıngvınderdi tyǵyz jáne kishi toptarǵa jınalýǵa májbúr etedi. Eger muzdardyń juqarǵany erte erip ketse, bul búkil kolonııanyń qyrylýyna ákeledi. Ǵalymdar muzdyń erýi ımperator pıngvınderiniń joıylý kókjıegin birneshe onjyldyqqa jaqyndatatynyn málimdedi.

Ár jyl saıyn ımperator pıngvınderi Rossa teńizinen 1000 km qashyqtyqqa Merı Berd jerine mıgratsııa jasaıdy, munda olar lınka úshin turaqty teńiz muzyna muqtaj. Pıngvınderdiń sý ótkizbeıtin qaýyrsyndary olardy jyly ustaýǵa kómektesedi, biraq olardy tıimdi ustaý úshin arnaıy quıryq bezinen alynǵan maımen maılanýy kerek.

Qaýyrsyndar tozyp, olardy jyl saıyn aýystyrý qajet. Lınka úsh-tórt aptaǵa sozylady, osy ýaqyt aralyǵynda pıngvınder qurǵaq jerde bolady. Lınkaǵa deıin olar 50-70% salmaqtaryn arttyrady, sebebi olar uzaq ýaqyt boıy tamaqsyz júrýi kerek.

Spýtnık sýretteri ǵalymdarǵa Merı Berd jerindegi lınıaıtyn pıngvınderdiń kolonııalaryn baqylaýǵa múmkindik berdi. 2022 jylǵa deıin olardyń sany 100-den astam bolǵan, biraq sodan keıin ol tek 25-ke deıin azaıdy. Ǵalymdar pıngvınderdiń úlken sany Ońtústik muhıtqa shyqqan kezde qyrylǵan bolýy múmkin degen boljam jasap otyr, sebebi olar sý ótkizbeıtin qaýyrsyndaryn aýystyrýǵa ýaqyttary bolmaǵan.

2022 men 2024 jyldar aralyǵynda Antarktıkadaǵy teńiz muzynyń alańy rekordtyq tómen deńgeıge jetti. Ol 500 myń sharshy km-den tek 100 myń sharshy km-ge deıin qysqardy. Qurlyqta 2 myń sharshy km ǵana tyǵyz muz qaldy, ol ımperator pıngvınderiniń 40% popýlıatsııasyn ustap turdy.

Jaǵdaıdy taǵy da baıaý kóbeıý úderisi qıyndatyp otyr. Pıngvınderdiń bul túri jyldan-jylǵa azaıyp bara jatqan qustyń sanyn toltyra almaıdy, dep habarlady Brıtandyq Antarktıkalyq qyzmet.

Eske sala keteıik, buǵan deıin afrıkalyq pıngvınder qorektiń jetispeýinen jappaı qyrylyp jatqanyn jazǵan edik.