Úleskerdiń aldynda qurylys salýshynyń azamattyq-quqyqtyq jaýapkershiligin saqtandyrý tetigi engizilmek

Bul qoldanystaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń «Turǵyn úı qurylysynda úlestik qatysý týraly» zańynda qarastyrylǵan bank-agenttiń qatysýymen úleskerlerdiń qarajattaryn tartýdyń qoldanystaǵy mehanızmine balama bolyp tabylady. Bul týraly QR Óńirlik damý mınıstrligi baspasóz qyzmetinen habarlandy.

Úlestik qatysý týraly zańnyń qoldanystaǵy normasymen, bunda qurylys kompanııalary úleskerlerdiń qarajattaryn tartýǵa lıtsenzııa alýlary qajettigimen qatar, úleskerdiń aldynda qurylys salýshynyń azamattyq-quqyqtyq jaýapkershiligin saqtandyrý mehanızmin engizý usynylyp otyr. Bul rette saqtandyrý, saqtandyrý kompanııasy úshin emes, tek qurylys salýshyǵa mindetti bolyp tabylady jáne tıisti erikti kelisimsharttarmen anyqtalady. Usynylyp otyrǵan tetik úleskerlerdiń qarajattarynyń shyǵynǵa ushyraý táýekeldikterin joıýǵa múmkindik beredi.

Osyǵan baılanysty, QR «Turǵyn úı qurylysynda úlestik qatysý máseleleri boıynsha keıbir zańnamalyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasynyń tujyrymdamasy ázirlendi.

Usynylyp otyrǵan úleskerlerdiń quqyqtary men múddelerin qorǵaý mehanızmi kelesi nusqada kórsetilip otyr.

Birinshi kezeńde, saqtandyrýshy tıisti erejelermen bekitilgen qurylys salýshynyń bastapqy talaptarǵa sáıkestigin, sondaı-aq saqtandyrýǵa basqa da tıimdilik krıterıılerine aldyn-ala saqtandyrý saraptamasyn júrgizedi.

Bul rette, qurylys salýshynyń qurylys salýǵa bólingen jer ýchaskisi, bastapqy ruqsat berilgen jáne jobalyq-smetalyq qujattamasy, jeke qarajattary nemese qurylystyń jobalyq qunynan 40-45%-ǵa nesıelik jelini ashý týraly ekinshi deńgeıli bankpen kelisimsharty bolýy qajet.

Saqtandyrý kompanııasy men qurylys salýshynyń arasynda ońdy tujyrym bolǵan kezde yntymaqtasý týraly kelisimge otyrady jáne onyń sharttarymen eki jaqtyń qatynastary retteledi, bul:

- qurylys salýshynyń bankte ashylǵan úleskerdiń arnaıy esepshotyna aqshany tartýmen;

- saqtandyrý kompanııasynyń arnaıy esepshot boıynsha aqsha qarajattarynyń qozǵalysyna baqylaý júrgizýimen baılanysty.

Budan ári qurylys salýshy jeke qarajattary esebinen nóldik tsıklda qurylysty bastaıdy.

Bul rette, úleskerler úlestik qatysý týraly kelisimsharttar boıynsha banktegi arnaıy esepshotqa aqsha qarajattaryn aýdarady, bul kezeńde qurylys salýshyǵa bul qarajattardy qoldanýǵa tyıym salynady. Birinshi kezeńde obekt qurylysy qunynan 25%-dan kem emes qarajat jınalýy qajet.

Ekinshi kezeńde, qurylys salýshy aǵash dýaldardy, ınjenerlik jáne usaq-túıek jumystardy júzege asyrady. Ekinshi deńgeıdegi jumystardy júrgizý kezinde qurylys salýshynyń qolynda obekt qurylysy qunynan 15% jeke qarajattary bolýy qajet, ıaǵnı nóldik tsıklǵa jumsalǵan 15% qarajatty eseptegende qurylys salýshynyń qarajaty 30%-dy quraıdy.

Qalǵan 70% qurylystyń quny bank tek saqtandyrý kompanııasynyń kelisimimen aýdaratyn úleskerlerdiń arnaıy esepshottaryndaǵy qarajattary esebinen júzege asyrylatyn bolady.

«Qurylys salýshy saqtandyrý boıynsha shyǵyndardy azaıtatyn bankten alynatyn árbir tólemdi jeke saqtandyrýy qajet, sebebi saqtandyrýdy tóleý barlyq tartylatyn qarajattardyń kólemine emes, olardy naqty paıdalanýdyń merzimi boıynsha júrgiziletin bolady. Sonymen, bul mehanızm úleskerlerdiń qarajattarynyń shyǵynǵa ushyraý táýekeldigin joıýǵa múmkindik beredi», - delingen taratylǵan málimette.