Úkimette turǵyn úı salasyn kommertsııalyq qarjylandyrý úlesin arttyrý máselesi talqylandy
ASTANA. KAZINFORM – Úkimet úıinde Premer-mınıstr Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen Úkimettiń halyqaralyq qarjy uıymdarymen yntymaqtastyǵy jónindegi úılestirý keńesiniń otyrysy ótti.
Jıynǵa Dúnıejúzilik bank, Eýropalyq qaıta qurý jáne damý banki, Halyqaralyq qarjy korporatsııasy, Eýrazııalyq turaqtandyrý jáne damý qory, sondaı-aq beınebaılanys arqyly Eýrazııalyq damý banki, Islam damý banki, Azııa damý banki jáne Frantsýz damý agenttiginiń ókilderi qatysty.
Otyrysta aýqymdy reformalar aıasynda Qazaqstan damýynyń jańa kezeńderine erekshe nazar aýdaryldy. Jańa Konstıtýtsııanyń negizgi qaǵıdattarynyń biri – bıznesti damytýǵa jáne el úshin basym ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrýǵa qolaıly jaǵdaı jasaý.
– Qazaqstanda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń basshylyǵymen konstıtýtsııalyq jáne ınstıtýtsıonaldyq baǵyttardy qamtıtyn aýqymdy reformalar júzege asyrylyp jatyr. Munyń barlyǵy elimizdiń ornyqty ári serpindi ekonomıkalyq damýyna, onyń ishinde halyqaralyq qarjy uıymdary jáne ınstıtýttarymen áriptestik aıasynda yqpal etetinine senimdimin. Úkimet ózara tıimdi seriktestikti nyǵaıtýǵa jáne Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan dıalog qurýǵa, usynymdar men usynystardy talqylaýǵa árdaıym ashyq ári daıyn ekenin atap ótemin, — dedi Oljas Bektenov.
Jıynda sý sharýashylyǵy, turǵyn úı qurylysy jáne kommýnaldyq ınfraqurylymdy damytý máselelerine erekshe nazar aýdaryldy.
Otyrysqa qatysýshylar turǵyn úıdi qarjylandyrý baǵyty boıynsha azamattardy qoljetimdi baspanamen qamtamasyz etý mindetterin talqylady. Halyqaralyq qarjy korporatsııasynyń basshysy Zafar Hashımov Qazaqstan jan basyna shaqqandaǵy JІÓ boıynsha Ortalyq Azııanyń kóshbasshysy bolyp sanalatynyn atap ótti.
2025 jyly elimizde 20 mln sharshy metrden astam turǵyn úı paıdalanýǵa berilgeni, bıylǵy 8 aıda bul kórsetkish 11,3 mln sharshy metr bolǵan. Turǵyn úı salasyn kommertsııalyq qarjylandyrý úlesin arttyrý jáne memlekettik ataýly qoldaý tetikterin jetildirý áleýeti atap ótildi.
Osyǵan baılanysty qoldanystaǵy quraldardyń tıimdiligin arttyrýǵa, ıpotekalyq tetikterdi damytýǵa jáne nysanaly sýbsıdııalaýǵa baǵyttalǵan sharalar kesheni talqylandy.
Іri ınfraqurylymdyq jáne ekologııalyq jobalardy júzege asyrýǵa nazar aýdaryldy. «Soltústik Aral teńizi jáne ırrıgatsııalyq júıelerdi jańǵyrtý» jobasynyń birinshi kezeńi boıynsha Halyqaralyq qaıta qurý jáne damý bankimen (HQDB, Dúnıejúzilik bank tobyna kiredi) birlesip, Qyzylorda jáne Túrkistan oblystarynda bıyldan bastap Araldy qalpyna keltirý jáne kanaldardy rekonstrýktsııalaý jumystary bastaldy.
Birinshi kezeń aıasynda «Qazsýshar» RMK jáne «Turan-Sý» MKK 133 jobasy usynyldy. Jobany júzege asyrý Soltústik Aral teńiziniń aýmaǵyn 3,9 myń km2-ge deıin jáne sý kólemin 34 km3-ke deıin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi. 1,4 myń shaqyrymnan astam ırrıgatsııalyq jelilerdi rekonstrýktsııalaý, sý qoımasyn kúrdeli jóndeý jáne sýarý júıelerindegi sý resýrstaryn esepke alý men baqylaýdy avtomattandyrý josparlanyp otyr.
Jumystardyń aıaqtalýy 2030 jylǵa josparlanǵan. Joba sý qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa, aýyl sharýashylyǵy men balyq sharýashylyǵyn damytýǵa, agrotehnologııalyq nysandardy jańǵyrtýǵa jáne Soltústik Aral teńiziniń ekojúıesin qalpyna keltirýge baǵyttalǵan.
Dúnıejúzilik banktiń Qazaqstandaǵy turaqty ókili Andreı Mıhnev jobanyń mańyzdylyǵyn atap ótip, qarjy ınstıtýtynyń óńirdiń sý resýrstaryn uzaqmerzimdi basqarýda saraptamalyq jáne qarjylyq qoldaý kórsetýge daıyndyǵyn rastady. Sonymen qatar EQDB-men birlesip, Shyǵys Qazaqstan oblysy men Abaı oblysyndaǵy gıdrotehnıkalyq qurylystar men jalpy uzyndyǵy 676 shaqyrymnan asatyn 56 kanaldy qalpyna keltirý jobasy júzege asyrylady.
Sýarmaly jerlerdiń sýmen qamtamasyz etilýin 80,6 myń gektardan 92,3 myń gektarǵa deıin arttyrý jáne sý jınaý kólemin 42,7 mln tekshe metrden 114,5 mln tekshe metrge deıin ulǵaıtý josparlanyp otyr. Nátıjesinde agroónerkásip kesheniniń damýyna oń áser etedi dep josparlanǵan.
Ónerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev EQDB-men birlesip, Rıdder qalasyndaǵy táýligine 19 myń tekshe metr sý tazartý qýatyna ıe kárizdik tazartý qurylystaryn rekonstrýktsııalaý josparlary týraly baıandady. Bul ınfraqurylymdy jańartýǵa jáne Tıhaıa ózeni basseınindegi sý sapasyn jaqsartýǵa múmkindik beredi.
EQDB-nyń Ortalyq Azııa jáne Mońǵolııa boıynsha basqarýshy dırektory Hýseın Ozhan sý resýrstaryn utymdy paıdalanýdyń mańyzdylyǵyn atap ótip, banktiń Qazaqstannyń sý jáne kommýnaldyq ınfraqurylymyn jańǵyrtýǵa qatysý nıetin rastady.
Kóterilgen máseleler boıynsha Premer-mınıstrdiń orynbasary – Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın, Premer-mınıstrdiń orynbasary Qanat Bozymbaev, Prezıdent keńesshisi – Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttiginiń tóraǵasy Áset Erǵalıev, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádına Ábilqasymova, Qarjy mınıstri Mádı Takıev, sý resýrstary jáne ırrıgatsııa vıtse-mınıstri Jandos Salımov, «Otbasy bank» AQ basqarma tóraǵasy Lázzat Ibragımova sóz sóıledi.
Otyrys qorytyndysy boıynsha Premer-mınıstr turǵyn úı qurylysyn damytýdyń jáne sý resýrstary salasyndaǵy jobalardy júzege asyrýdyń strategııalyq mańyzyn atap ótti.
