Úkimette Prezıdenttiń «Taza Qazaqstan» bastamasyn júzege asyrý barysy qaraldy
ASTANA. KAZINFORM — Premer-mınıstr Oljas Bektenov Prezıdenttiń «Taza Qazaqstan» bastamasyn júzege asyrý barysyna monıtorıng júrgizý ortalyǵynyń otyrysyn ótkizdi. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Onda qorshaǵan ortany qorǵaý jáne halyqtyń ekologııalyq mádenıetin qalyptastyrýda tsıfrlyq tehnologııalar qoldaný máseleleri qaraldy.
Premer-mınıstr joǵary ekologııalyq mádenıet qalyptastyrý men tabıǵatqa janashyrlyqpen qaraý jańa Konstıtýtsııa jobasynyń túbegeıli prıntsıpteri qataryna engizilýiniń mańyzdylyǵyn atap ótti.
— Otanshyldyqty jasampaz ispen kórsetý, joǵary ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý jańa Konstıtýtsııa jobasynyń túbegeıli prıntsıpteri qataryna engizilgenin erekshe atap ótkim keledi. Bul tabıǵatqa, týǵan elge degen janashyrlyqty kúsheıtýge, árbir azamattyń boıynda tazalyq mádenıetin qalyptastyrýǵa yqpal etedi, — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń derekterine sáıkes, Prezıdenttiń «Taza Qazaqstan» bastamasy aıasynda barlyq kezeńde 1 294 is-shara ótkizilip, 844 myń tonna qaldyq jınalǵan, 1 mln gektar jer tazartylyp, 2,9 mln aǵash otyrǵyzylǵan. Atalǵan is-sharalarǵa 6,9 mln adam qatysty.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jarııalaǵan Tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly aıasynda qorshaǵan ortany qorǵaýda tsıfrlyq tehnologııalardy qoldanýǵa erekshe nazar aýdaryldy. Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaev «Qorshaǵan orta jáne tabıǵı resýrstardyń jaı-kúıi týraly Ulttyq derekter banki» jobasy júzege asyrylǵanyn baıandady. Onlaın-platforma emıssııalarǵa monıtorıng júrgizý, óndiristik ekologııalyq baqylaý, lastaýshy zattardyń shyǵaryndylary men tasymaldary tirkelimi, qaldyqtardyń memlekettik kadastry, kómirtegi kadastry t. b. sııaqty birqatar basqa júıeler kórsetkishin jınaqtaıdy.
Qaldyqtardy basqarý salasynda EcoQolday tsıfrlyq platformasy jumys isteıdi. Sondaı-aq búginde orman órtin erte anyqtaý júıesi engizilýde, sý tasqyny jaǵdaıyn boljaý úshin «Qazgıdromet» derekterimen ıntegratsııalanǵan Tasqyn júıesi qoldanylýda. Qazaqstannyń erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtaryndaǵy baqylaý-ótkizý pýnktterin avtomattandyrý boıynsha jumystar júrgizilýde.
Tabıǵı resýrstar salasynda Tabigat.gov.kz. ınteraktıvti karta iske qosyldy. Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý birinshi vıtse-mınıstri Rostıslav Konıashkın ǵaryshtyq monıtorıng arqyly 2025 jyly 3 828 zańsyz qaldyqtar jınalatyn oryn jáne 1 myńnan astam qoqys polıgony tirkelgenin baıandady.
Jasandy ıntellekt pen qolda bar esepteý qýatyn paıdalana otyryp, keshendi tásildiń qajettigi atap ótildi. Tsıfrlyq sheshimder engizý «Taza Qazaqstan» tujyrymdamasyn júzege asyrýdyń ashyqtyǵyn, baqylaý tıimdiligin arttyrady.
Sondaı-aq otyrys barysynda halyqtyń ekologııalyq mádenıetin qalyptastyrý boıynsha júrgizilip jatqan jumystardyń nátıjeleri qaraldy. Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenova «Taza Qazaqstan» qundylyǵyna basa nazar aýdara otyryp, mektepterden bastap joǵary oqý oryndaryna deıingi barlyq deńgeıler úshin ekologııalyq aǵartýdyń biryńǵaı standartyn ázirleýdiń bastalǵany týraly baıandady. Óńirlerde «Jasyl el» baǵdarlamasy, «Jasyl klýbtar» jobasymen qatar mektep jáne mektepten tys formattar damýda.
Ǵylym jáne joǵary bilim vıtse-mınıstri Gúlzat Kóbenova qazirgi ýaqytta barlyq joǵary oqý oryndarynda ekologııalyq klýbtar, stýdenttik ekojasaqtar qurylyp, «Velosıped kúni» ótkizilip jatqanyn baıandady. Qoqysty bólek jınaý jobasy aıasynda 26 ýnıversıtette bokstar men bıg-begter ornatylyp, qaıta óńdeýge 36 tonnadan astam plastık jınaldy.
Prezıdenttiń «Taza Qazaqstan» bastamasyn aqparattyq súıemeldeýdiń róli erekshe atap ótildi. Mádenıet jáne aqparat vıtse-mınıstri Qanat Ysqaqov 2025 jyly 1 mln-ǵa jýyq jastardyń qatysýymen 1 myńnan astam is-shara ótkizilgenin baıandady. Qoǵamdyq keńestermen jáne úkimettik emes uıymdarmen birlesip aýmaqtardyń tazalyǵy jáne tarıhı-mádenı mura nysandaryndaǵy tártipti saqtaý máseleleri boıynsha qoǵamdyq baqylaý júrgiziledi.
Premer-mınıstr birqatar óńirde «Taza Qazaqstan» tujyrymdamasyndaǵy josparlanǵan kórsetkishter oryndalmaǵanyna nazar aýdardy. Naqty aıtqanda, Almaty oblysynda sýarý júıeleri men sý únemdeý tehnologııalaryn engizý, granttar berý jáne úkimettik emes uıymdardy qarjylandyrý boıynsha jumystardyń jetkiliksizdigi atap ótildi. Ulytaý oblysynda jasyl kóshetterge túgendeý júrgizilmegen, adamdar kóp jınalatyn jerlerge fandomattar ornatylmaǵan. Budan bólek, sýmen jabdyqtaý jáne sý burý júıelerin tsıfrlandyrý júrgizilmegen. Abaı oblysynda «jasyl ınfraqurylym» qurý jónindegi josparlanǵan kórsetkishterge qol jetkizilmegen, qorshaǵan ortany qorǵaýǵa arnalǵan mádenı sharalar da ótkizilmegen. Osy baǵyttar boıynsha Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazıev, Ulytaý oblysynyń ákimi Dastan Ryspekov, Abaı oblysynyń ákimi Berik Ýálı tyńdaldy.
Otyrys qorytyndysy boıynsha Premer-mınıstr ákimdikterge josparlanǵan barlyq is-sharanyń júzege asyrylýyn qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
— «Taza Qazaqstan» bastamasyn júzege asyrý aıtarlyqtaı nátıje berip, ekologııalyq ózgeristerge qoǵamdyq suranystyń joǵary ekenin aıqyn kórsetip otyr. Sondyqtan kelesi deńgeıge ótý mindeti tur bul — zamanaýı tsıfrlyq quraldardy qoldanýǵa, turaqty jáne obektıvti monıtorıng pen protseske qatysýshylardyń báriniń arasyndaǵy jaýapkershilikti dál bólýge negizdelgen júıelik jáne basqarylatyn tásildi qalyptastyrý. Bul tásil uzaqmerzimdi nátıjelerge qol jetkizýge múmkindik beredi, — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Sondaı-aq mınıstrlikterge ekologııalyq derekterdiń turaqty berilýin jáne esepteý qýattaryna qol jetkizýdi qamtamasyz etý, ǵaryshtyq monıtorınginiń qamtylýy men júıeliligin keńeıtý, sonymen qatar orman órtterin erte anyqtaý júıesin keńeıtýdi aıaqtaý jóninde tapsyrmalar berildi. Mádenıet jáne aqparat mınıstrligine «Taza Qazaqstan» tujyrymdamasyn turaqty túrde aqparattyq qamtamasyz etý tapsyryldy.
Aıta ketelik «Taza Qazaqstan»: onlaın-platformaǵa astanalyqtardan 3 600-den astam ótinim tústi.