Úkimet joldaǵy qaýipsizdik sharalaryn kúsheıtýdi tapsyrdy

Іshki ister mınıstri Erjan Sadenov, kólik mınıstri Nurlan Saýranbaev baıandama jasady, sondaı-aq Astana qalasynyń ákimi Jeńis Qasymbek, Almaty qalasynyń ákimi Darhan Satybaldy jáne Túrkistan oblysynyń ákimi Nuralhan Kósherov tyńdaldy.

ІІM málimetinshe, jyl saıyn jol-kólik oqıǵalarynan (JKO) 40 myńǵa jýyq adam jaraqat alady, al qaza tapqandar sany shamamen 2,5 myń adam. 2025 jyly elimizdiń joldarynda qaza tapqandar sany 10%-ǵa, 2026 jyldyń basynan beri 4%-ǵa tómendedi.

Erjan Sadenov apattardyń negizgi sebepteri: kólik júrgizý tártibiniń nasharlyǵy, jol ınfraqurylymynyń jaı-kúıi, ásirese qys mezgilinde jáne avtokólikterdiń tehnıkalyq jaǵdaıy ekenin habarlady. Ortasha jyldamdyqty qadaǵalaý júıelerimen qamtýda problema bar: jabdyqtar jetkiliksiz. JKO-lar úlesi ásirese eldi mekenderde joǵary bolyp qalýda, olar barlyq apattardyń 84%-yn quraıdy. Júrgizýshilerdiń jeke tártibi nashar — JKO-lardyń 90%-y solardyń kinásinen bolatyny atap ótildi. Jyl basynan beri 3 mln-nan astam Jol qozǵalasy erejesin (JQE) buzý deregi anyqtaldy, 5,5 myń júrgizýshi mas kúıde ustaldy.

Jol apattaryn azaıtý jáne qozǵalys qaýipsizdigin arttyrý maqsatynda Qazaqstanda tsıfrlyq sheshimder engizilýde. Respýblıka joldarynda 60%-dan astam zańbuzýshylyqtardy tirkeıtin 30 myńǵa jýyq kamera jumys istep tur. Ortasha jyldamdyqty qadaǵalaý júıesi engizilip, beınebaqylaý jelisi keńeıtilip jatyr. Sonymen qatar, «jasyryn» patrýldeý damýda. Oǵan qosymsha kóliktiń tehnıkalyq jaı-kúıin jáne tehnıkalyq baıqaýdan ótýin baqylaý kúsheıtilip jatyr.

ІІM gaz ballon jabdyǵy bar kólikti tekserýge qoıylatyn talaptardy kúsheıtýdi, sondaı-aq júk jáne jolaýshylar kóligin mindetti jaryq shaǵylystyratyn tańbasy bolmasa tehnıkalyq baıqaýǵa jiberýge tyıym salýdy usynyp otyr.

Jol ınfraqurylymyn jańartý boıynsha jumystar júrgizilýde, olar — jolaqtar, jol belgileri, jaryqtandyrý jabdyqtary jáne jaıaý júrginshiler ótkelderi. Qala syrtyndaǵy trassalarda táýliktiń qarańǵy ýaqytynda jáne qolaısyz aýa-raıy jaǵdaıynda kórinýdi arttyratyn lazerlik júıeler engizilýde, mundaı sheshimder búginde 11 óńirde 22 ýchaskede qoldanysqa berildi.

Іshki ister mınıstri 2026 jyldyń 1 shildesinen bastap elektr skýterlerdi paıdalanýǵa qosymsha talaptar engizilip jatqanyn habarlady. Onda jaýapkershilikti mindetti saqtandyrý jáne kıksherıng kompanııalarǵa qoıylatyn talaptardy qatańdatý qarastyrylǵan.

Premer-mınıstr ákimdikterge qysqa merzimde elektr skýterlerdiń turaq oryndaryn anyqtaýdy jáne tıisti ınfraqurylym qurýdy, ıaǵnı qozǵalys úshin tyıym salynǵan tıisti jol belgileri bar aımaqtardy belgileýdi, óńirlik josparlarda velojoldardy damytýdy qarastyrýdy tapsyrdy.

Kólik mınıstrliginiń ІІM-men birlesip júzege asyryp jatqan JKO-nyń aldyn alýǵa, aýyr saldaryn tómendetýge jáne qaýipsiz jol ortasyn qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan sharalary týraly Nurlan Saýranbaev baıandady.

Jol jelilerin jańǵyrtý sheńberinde sońǵy 5 jylda 11 myń shaqyrym jol nemese elimizdegi joldardyń jalpy uzyndyǵynyń 45%-y I jáne II tehnıkalyq sanattarǵa aýystyryldy, bul qarama-qarsy baǵyttardy bólý jáne júrý bóligin keńeıtý esebinen qaýipsizdik deńgeıin arttyrdy. Jaıaý júrginshilerdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne tranzıttik kólikter eldi mekenderge soqpaýy úshin 65 aınalma jol jáne 38 jerústi jaıaý júrginshiler ótkeli salyndy. 2030 jylǵa deıin taǵy 2 myń shaqyrym joldy aýystyrý josparlanýda, olardyń keıbiri boıynsha jumystar bastaldy.

Sonymen qatar, jolaýshylar tasymaly naryǵyn retteý boıynsha da jumystar júrgizilýde. ІІM-men jáne taksı agregatorlarymen birlesip tasymaldaý protsesinen róli oń jaqta ornalasqan 63 myńǵa jýyq avtomobıl shyǵaryldy. Al buryn róli oń jaqta bolǵan, ıaǵnı qaıta jabdyqtalǵan avtokólikterdi taksıde paıdalanýǵa tyıym salýdy, sondaı-aq tasymaldaýshylar men júrgizýshilerdi baqylaý úshin agregatorlardyń jaýapkershiligin kúsheıtýdi kózdeıtin zańnamalyq túzetýler ázirlenýde.

Jıyn barysynda jazataıym oqıǵalardyń kóbeıýi tirkelgen óńirler ákimderi sóz aldy.

Astana ákimi Jeńis Qasymbek tártip buzýshylyqtardy avtomatty túrde tirkeý júıeleriniń kúsheıtilgenin málimdedi. Qazirgi tańda elordada 6,1 myń beınebaqylaý kamerasy jumys istep tur, sondaı-aq ınfraqurylymdyq sheshimder júzege asyrylýda, onyń ishinde 1,3 myń shaqyrym jaryqtandyrý, 1,7 myń shaqyrym velojoldar jáne 53,6 myń shaqyrym jaıaý júrginshiler joly bar.

Túrkistan oblysynyń ákimi Nuralhan Kósherovtiń aıtýynsha, baqylaý júıesi keńeıtilýde: 131 «Sergek» kesheni jáne 282 statsıonarlyq keshen jumys isteıdi, sondaı-aq 24 ýchaskede 48 «aqyldy» kamera ornatylǵan.

Sondaı-aq Premer-mınıstr Almatyda Ál-Farabı dańǵylyndaǵy úsh adamnyń ómirin qıǵan kólik apatyna qoǵamda úlken narazylyq týdyrǵanyn atap ótip, qala ákimi Darhan Satybaldyǵa jol-kólik apattarynyń sanyn azaıtý úshin qosymsha sharalar qabyldaýdy tapsyrdy.

Almaty qalasynda jol qozǵalysyn avtomatty túrde tirkeý júıeleri keńeıtilýde jáne trafıkti basqarýdyń ıntellektýaldy júıeleri engizilýde, onyń ishinde baǵdarsham nysandary men retteletin jaıaý júrginshiler ótkelderi boıynsha jobalar júzege asyrylýda.

Qorytyndylaı kele, Premer-mınıstr keıbir kórsetkishterdiń tómendegenine qaramastan, joldardaǵy jaǵdaı qaýipsizdikti arttyrý boıynsha qosymsha sharalar qabyldaýdy talap etetinin atap ótti. Óıtkeni alda jazǵy demalys maýsymy jaqyndap keledi, bul halyq qozǵalysynyń artýyna jáne tıisinshe jol-kólik oqıǵalary qaýpiniń joǵarylaýyna ákeledi.

Premer-mınıstr azamattardan kelip túsken shaǵymdarǵa baılanysty elektrli velosıpedter men mopedter júrgizýdi retteýge baqylaýdy kúsheıtýge nazar aýdardy. ІІM málimeti boıynsha, atalǵan kólik quraldarynyń júrgizýshileri jol qozǵalysy erejelerin saqtaýǵa jáne júrgizýshi kýáligin alýǵa mindetteldi.

— Kólik tártibi pen júrgizýshi mádenıetin arttyrý úshin turaqty túrde jumys júrgizýi. Jýyrda Memleket basshysy ǵalymdardy marapattaý rásiminde bul máselege taǵy bir ret nazar aýdardy.

Júrgizýshiler erejelerdi tek kameralardyń «baqylaý aımaǵynda» ǵana emes, únemi saqtaý kerektigin birjola túsinýge tıis. Elordada «jasyryn» patrýldeý tájirıbesi sátti qoldanylýda. Belgili bir nátıje bar. Qalǵan óńirlerge de bul tájirıbeni engizý kerek, — dep atap ótti Oljas Bektenov.

Premer-mınıstr tıisti mınıstrlikter men ákimdikterge birqatar tapsyrma berdi:

Іshki ister, Oqý-aǵartý, Mádenıet jáne aqparat mınıstrlikteri, ákimdikter jol qozǵalysy men qaýipsizdik erejelerin saqtaý boıynsha aqparattyq-túsindirý jumystaryn kúsheıtsin. Ásirese, mektep demalysy qarsańynda mektep oqýshylary men ata-analarmen bul jumysty kúsheıtý qajet.

Kólik mınıstrligi avtokólikterdi tehnıkalyq tekserýden ótkizý júıesin, onyń ishinde Іshki ister mınıstri aıtqan usynystardy eskere otyryp, ózektendirýi kerek.

Ortasha jyldamdyqty bekitý oń nátıje bergeni atap ótildi. Bul oraıda tek aqyly respýblıkalyq trassalarmen shektelýdiń qajeti joq ekeni basa aıtyldy. Kólik mınıstrligine ákimdiktermen birlesip, aımaqtyq joldarǵa tıisti kameralardy ornatý máselesin sheshý tapsyryldy.

Sonymen qatar jol-kólik oqıǵalarynyń shamamen 80%-y eldi mekenderde boldy. Zardap shekkenderdiń tórtten biri — jaıaý júrginshiler. Eldi mekenderde qaýipsiz kólik ınfraqurylymyn qurý qajettigine basa nazar aýdaryldy.

Óńir ákimdikterine retteletin jaıaý júrginshiler ótkelderi sanyn arttyrý, qorshaýlar men jaryqtandyrý ornatý, sondaı-aq jol belgileriniń sapasyn qamtamasyz etý tapsyryldy.

Aıta ketelik Bektenov «Tsıfrlyq polıtseı» jobasyn engizýdi jedeldetýdi tapsyrǵan edi.