Úkimet JI negizindegi memlekettik qyzmetterdi damytýǵa nazar aýdarady

Otyrystyń kún tártibine shyǵarylǵan másele qaralyp bolǵannan keıin, BAQ ókilderine baspasóz máslıhaty uıymdastyrylady.

Onda QR Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý birinshi vıtse-mınıstri Rostıslav Konıashkın, QR Ulttyq ekonomıka vıtse-mınıstri Bekbolat Moldabekov pen «Otbasy bank» AQ basqarma tóraǵasy Lázzat Ibragımova tilshiler suraǵyna jaýap beredi.

Aıta keteıik, buǵan deıin Memleket basshysy ótken aıda Dúnıejúzilik jasandy ıntellekt jónindegi konferentsııada sóılegen sóziniń tolyq mátinin jarııalaǵanbyz.

Prezıdenttiń pikirinshe, JI ekonomıka, saýda jáne jahandyq ózara baılanystyń bolashaǵyn aıqyndaıtyn, tolyqqandy ınfraqurylymy bar salaǵa aınalyp keledi.

— BUU deregine sáıkes, jasandy ıntellekt ınfraqurylymyna jáne onymen baılanysty tehnologııalarǵa salynǵan ınvestıtsııa jylyna orta eseppen 47 paıyzǵa ósken. 2033 jylǵa qaraı jahandyq JI naryǵynyń kólemi shamamen 5 trıllıon dollarǵa jetedi dep boljanyp otyr. Demek, bir nárse anyq: jasandy ıntellektini basqarý júıesi keshendi sıpatqa ıe bolýǵa tıis. Ol jartylaı ótkizgishter men derekterdi óńdeý ortalyqtarynan bastap etıka, bilim berý jáne adamnyń qadir-qasıetin qorǵaýǵa deıingi búkil baǵytty qamtýy qajet. Sonymen qatar transformatsııa úderisi geosaıası shıelenis ýshyǵyp, iri álemdik derjavalar arasyndaǵy senimge selkeý túsken, jik-jikke bólingen kezeńde júrip jatyr. Ókinishke qaraı, memleketterdiń kóbi qaqtyǵystarǵa tosqaýyl qoıýǵa mán bermeıdi, esesine onyń saldaryn joıýǵa kúsh-jigerin sarqa jumsaıdy. Jasandy ıntellekt aldyn ala eskertý júıesin, preventıvti dıplomatııany, gýmanıtarlyq kómek pen bitimgerlik áreketterdi kúsheıtý arqyly bizge osy qısynsyz túsinikti ózgertetin tarıhı múmkindik berip otyr, — dedi Memleket basshysy.

Odan bólek, Memleket basshysy Qazaqstannyń jasandy ıntellektini damytýdaǵy strategııalyq artyqshylyqtaryna toqtalǵan bolatyn. Prezıdenttiń pikirinshe, elimiz tehnologııalyq toǵysýdyń, tsıfrlyq saýda men halyqaralyq yntymaqtastyqtyń qarqyndy ortalyǵyna aınalý úshin mol áleýetke ıe.

— Energetıkalyq resýrstardyń mol qory, asa mańyzdy mıneraldar kenishteri, zamanaýı kólik dálizderi men jedel damyp kele jatqan tsıfrlyq ınfraqurylym naryqtardy, tehnologııa jáne ınnovatsııalyq ekojúıelerdi ózara ushtastyrýǵa tyń múmkindik beredi. Tsıfrlyq transformatsııa ulttyq damý strategııamyzdyń basym baǵyttarynyń biri sanalady. Qazaqstannyń jańa Konstıtýtsııasynda jasandy ıntellektige, onyń elimizdi ornyqty damytýǵa qosar úlesine basa nazar aýdarylǵan. Sonymen qatar Ata zańymyz ár azamattyń derbes dereginiń qorǵalýyna kepildik beredi. 2026 jyldy «Tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly» dep jarııalap, «Digital Kazakhstan-2029» ulttyq strategııasyn bekittik. Jasandy ıntellekt týraly zań men Tsıfrlyq kodeks qabyldandy. Elordada Smart City tehnologııalyq platformasy iske qosyldy. Kóp uzamaı atalǵan tájirıbe Qazaqstannyń barlyq iri qalasynda qoldanylady. Budan bólek, biz Alataý qalasynyń damýyna strategııalyq turǵydan basymdyq berip otyrmyz. Ol Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy tolyq ıntegratsııalanǵan tsıfrlyq shahar bolmaq. Álemniń túkpir-túkpirinen, sonyń ishinde Qytaıdan tehnologııalyq kompanııalardy, ınvestorlar men novatorlardy tartý úshin Konstıtýtsııada Alataý qalasynyń arnaýly quqyqtyq rejımi aıqyndaldy, — dedi Prezıdent.

Sonymen qatar, buǵan deıin Tbılısıde BUU Memlekettik qyzmeti forýmy aıasynda «Memlekettik basqarýdaǵy jasandy ıntellekt: tıimdilik pen qoǵamdyq múdde arasyndaǵy tepe-teńdik» taqyrybynda óńiraralyq semınar ótken edi.

Іs-sharaǵa Ortalyq Azııa, Kavkaz jáne Azııa-Tynyq muhıty óńiriniń 12 elinen kelgen 40-tan astam memlekettik qyzmetshi men sarapshy qatysqan bolatyn.

Semınar barysynda qatysýshylar jasandy ıntellektiniń memlekettik sektordyń tıimdiligin arttyrýdaǵy múmkindikterin, sondaı-aq esep berý, ashyqtyq, ınklıýzıvtilik jáne sheshim qabyldaý kezinde adamnyń jetekshi rólin saqtaý máselelerin talqylady.

Astana memlekettik qyzmet haby Basqarýshy komıtetiniń tóraǵasy Álıhan Báımenov jasandy ıntellektiniń damýy memlekettik basqarýdy jetildirýge jańa múmkindik beretinin aıtty.

– Jasandy ıntellektiniń qarqyndy damýy ashyqtyqty, derekterdi qorǵaýdy, adam quqyqtaryn saqtaýdy jáne tıimdilik pen qoǵamdyq múdde arasyndaǵy tepe-teńdikti qamtamasyz etý máselelerine erekshe nazar aýdarýdy talap etedi. Bul múmkindikter men syn-qaterler halyqaralyq yntymaqtastyq pen tájirıbe almasýdy qajet etedi, – dedi Álıhan Báımenov.

Odan bólek, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi (JITsDM) arqyly elimizdi tehnologııalyq turǵydan transformatsııalaýǵa baǵyttalǵan aýqymdy jumysty qolǵa aldy. Іrgeli jobalardyń biri – Ulttyq jasandy ıntellekt platformasy.

Jasandy ıntellektiniń ulttyq platformasy – AI ekojúıesiniń negizgi elementteriniń biri. Bul platforma jasandy ıntellekt sheshimderin ázirleýge, synaqtan ótkizýge, engizýge jáne aýqymyn keńeıtýge arnalǵan biryńǵaı tehnologııalyq orta retinde qarastyrady.

Platforma sonymen qatar esepteý resýrstaryna, tildik modelderge jáne jasandy ıntellektige negizdelgen qoldanbaly sheshimderdi ázirleý quraldaryna qol jetkizýdi qamtamasyz etedi.

Sondaı-aq aǵymdaǵy sát emes JI agentteri men tsıfrlyq kómekshiler ártúrli baǵyttarda qoldanylady: ótinishterdi óńdeý, azamattarǵa keńes berý, quqyqtyq kómek, densaýlyq saqtaý, memlekettik qyzmetshilerdi qoldaý jáne kúndelikti protsesterdi avtomattandyrý.

eGov AI ıntellektýaldy keńesshisi 2 mln-nan astam suranysty óńdep, baılanys ortalyqtary men Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryna túsetin júktemeni aıtarlyqtaı azaıtty. Aldaǵy ýaqytta eGov AI men AlemGPT platformalaryn damytý azamattar men memlekettiń ózara is-qımylyn barynsha yńǵaıly etýge baǵyttalady. Bul úshin paıdalanýshylar qajetti qyzmetti nemese portaldaǵy bólimdi ózdiginen izdemeı-aq, tabıǵı dıalog arqyly memlekettik qyzmetterdi alyp, qajetti aqparatqa ońaı qol jetkize alady.

Jasandy ıntellekt agentterin engizýdiń naqty mysaldary retinde gaz eseptegishteriniń kórsetkishterin avtomatty túrde tirkeý, terapevt dárigerlerge kómek kórsetý, quqyqtyq keńes berý, sondaı-aq memlekettik qyzmetshiler men azamattarǵa arnalǵan qoldanbaly tsıfrlyq quraldar atap ótiledi. Memleket basshysynyń qoldaýymen Astana Smart City qalalyq basqarý júıesine jasandy ıntellekt tehnologııalaryn engizýge baǵyttalǵan AI-Driven Government jobalyq keńsesi iske qosyldy.

Qazaqstan BUU-nyń Elektrondyq úkimetti damytý ındeksinde álem boıynsha 24-shi orynda tur. Búginde memlekettik qyzmetterdiń 90,4%-y elektrondyq formatta kórsetiledi, al 95,9%-yn smartfon arqyly alýǵa bolady. Sondaı-aq qaǵaz qujattardyń tolyq balamasy bolyp sanalatyn 39 túrli tsıfrlyq qujat engizilip, azamattardyń memlekettik qyzmetterdi alýyn burynǵydan da jeńil ári qoljetimdi etti. 2025 jyldyń basynan beri 51,5 mln-nan astam memlekettik qyzmet kórsetildi. Tamyz aıynda eGov Mobile mobıldi qosymshasy eGov AI ıntellektýaldy izdeý júıesimen jańartyldy. Sonymen qatar eGov.kz portaly arqyly 25,7 mln-nan astam memlekettik qyzmet kórsetildi, eGov Business servısi 4,6 mln suranysty óńdedi.

2025 jyly ekonomıkanyń 72 salasyn qamtıtyn 20 tsıfrlyq transformatsııa kartasy bekitildi. Sondaı-aq biryńǵaı Smart Region modeline kóshý júzege asyryldy. Onyń aıasynda óńirlerdiń tsıfrlyq damýyn baǵalaıtyn ulttyq standart engizildi. Bul standart 16 negizgi baǵyt pen tıimdiliktiń 90 kórsetkishin qamtıdy.

Eske salaıyq, buǵan deıin EAEO aıasynda jasandy ıntellekt pen kedergisiz saýdaǵa basymdyq beriletinin jazǵanbyz.