Úkimet jańa oqý jylyna daıyndyq barysyn pysyqtaıdy

Otyrys kún tártibine shyǵarylǵan másele qaralyp bolǵannan keıin BAQ ókilderine arnaıy baspasóz máslıhaty uıymdastyrylady. Onyń barysynda Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek, Oqý-aǵartý birinshi vıtse-mınıstri Shynar Aqparova men Oqý-aǵartý vıtse-mınıstri Jaıyq Sharabasov tilshiler tarabynan týyndaıtyn saýaldarǵa jaýap beredi.

Aıta keteıik, Elimizde 8 028 mektep jumys isteıdi. Osy jańa oqý jylynda 380 myńnan astam bala osy bilim oshaqtarynyń tabaldyryǵyn attaıdy dep kútilýde. Búginde boljanǵan bala sanynyń 320 myńǵa jýyǵy, ıaǵnı shamamen 84 paıyzy mektepterge qujattaryn tapsyryp úlgerdi. Qabyldanǵan balalardyń 296 myńǵa jýyǵy memlekettik, 23 myńǵa jýyǵy jekemenshik mektepterde bilim alady. Qalalyq mektepterge 191 myńǵa jýyq, aýyldyq mektepterge 128 myńǵa jýyq bala, sondaı-aq bilim berý uıymdaryna erekshe bilim berý qajettilikteri bar 4 myńǵa jýyq bala qabyldandy.

Birinshi synyp oqýshylarynyń eń kóp sany Túrkistan oblysynda - 50 myńnan astam, Almaty oblysynda - 35 myńnan astam, Astanada - 33 myń, Almatyda - 31 myńnan astam jáne Shymkentte - 29 myńnan astam bolady dep kútilýde. Bul osy óńirlerdegi halyq sanynyń kóptigimen jáne týý deńgeıiniń joǵary bolýymen baılanysty.

Elimizde mindetti mektep formasyna qoıylatyn talaptar bar. Uldar men qyzdarǵa arnalǵan mektep formasy kúndelikti, merekelik jáne sporttyq bolyp bólinedi. Ony tańdaýda bilim alýshylardyń jas erekshelikteri, klımattyq jaǵdaılar, sabaq ótetin oryn, oqý ǵımaratyndaǵy temperatýralyq rejım jáne qaýipsizdik talaptary eskeriledi. Qaýipsizdik talaptaryna sáıkes mektep formasynda jaraqat keltirýi múmkin fýrnıtýra men aksessýarlar bolmaýy tıis. Sondaı-aq bilim berý uıymdarynyń jarǵylarynda belgilengen qaǵıdalarǵa sáıkes oqý ǵımaraty ishinde bas kıimmen júrýge jol berilmeıdi.

Áleýmettik osal sanattaǵy otbasylardyń balalaryna Jalpyǵa birdeı bilim berý qory aıasynda mektep formasyn, aıaq kıim men mektepke qajetti quraldardy satyp alýǵa memlekettik qoldaý kórsetiledi. 2026-2027 oqý jyly qarsańynda mundaı qoldaýmen 450 myńǵa jýyq balany qamtý josparlanyp otyr. Osy maqsatqa jergilikti bıýdjetterden shamamen 23 mlrd teńge qarastyrylǵan.

Jańa oqý jyly 2026 jylǵy 1 qyrkúıekte bastalyp, 2027 jylǵy 25 mamyrda aıaqtalady. Birinshi toqsan 8 oqý aptasyna sozylady. Kúzgi demalys 7 kúnge jalǵasyp, 2026 jylǵy 26 qazan men 1 qarasha aralyǵyn qamtıdy. Ekinshi toqsan da 8 oqý aptasyn quraıdy. Qysqy demalys 14 kúnge sozylyp, 2026 jylǵy 28 jeltoqsan men 2027 jylǵy 10 qańtar aralyǵynda ótedi.

Birinshi synyp oqýshylary úshin 2027 jylǵy 8–14 aqpan aralyǵynda 7 kúndik qosymsha demalys qarastyrylǵan. Úshinshi toqsan 10 oqý aptasyna sozylady. Kóktemgi demalys 7 kúnge jalǵasyp, 2027 jylǵy 22–28 naýryz aralyǵyn qamtıdy.

Tórtinshi toqsan 8 oqý aptasyna sozylyp, 2027 jylǵy 25 mamyrda aıaqtalady.

Esterińizge sala ketsek, ótken aptadaǵy Úkimet otyrysynda jasandy ıntellekt negizindegi memlekettik qyzmetter ekojúıesi qaraldy. Kún tártibine shyǵarylǵan másele boıynsha negizgi baıandama jasaǵan Premer-mınıstrdiń orynbasary — Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev elimizdiń atalǵan saladaǵy jetistikterine toqtaldy. Sonymen qatar jýyrda iske qosylǵan eGov GPT-diń tıimdiligi jóninde málimettermen bólisti. 

— Azamattar eGov GPT múmkindikterin 150 myńnan astam ret qoldanyp úlgerdi. Ol memleket pen azamattar arasyndaǵy barlyq másele boıynsha ámbebap AI-assıstentke aınalýy tıis. Sondyqtan ortalyq memlekettik organdar azamattar men bızneske arnalǵan vedomstvolyq AI-agentterdi eGov GPT-men baılanysta ázirleý qajet, — dedi vıtse-premer.

Al Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Asqarbek Ertaev jyl sońyna deıin áleýmettik-eńbek salasynda jasandy ıntellektini taǵy bes baǵyt boıynsha engizý josparlanyp otyrǵanyna toqtalsa, Ádilet mınıstri Erlan Sársembaev jańa tsıfrlyq E-Notary platformasy iske qosylatynyn aıtty.

Ulttyq ekonomıka vıtse-mınıstri Bekbolat Moldabekov bıznestiń biryńǵaı tsıfrlyq ekojúıesin qurý aıasynda ár kásipkerdiń tsıfrlyq profıli qalyptastyrylatynan toqtaldy.

— Jańa júıeni nólden qurýdyń ornyna Kásipkerlik sýbektileriniń tizilimin damytyp, ony biryńǵaı tsıfrlyq platformanyń ózegine aınaldyrý usynylady. Bul platformada memlekettik derekter, bıznestiń tsıfrlyq profıli, analıtıkalyq servıster, jasandy ıntellekt quraldary jáne memlekettik qoldaý sharalaryn usyný protsesteri biriktiriledi. Іs júzinde memleket, bıznes jáne memlekettik qoldaý operatorlary úshin biryńǵaı tsıfrlyq ekojúıe qalyptasady, — dedi vıtse-mınıstr.

Sondaı-aq BTS Digital kompanııalar tobynyń basqarýshy dırektory Maqsat Nurıdenuly Aitu platformasyn damytýǵa qatysty birqatar jańa bastamany tanystyrdy. Onyń aıtýynsha, Aitu-da ulttyq dástúrlerge negizdelgen qarjylyq servıster de iske qosylmaq. Atap aıtqanda, paıdalanýshylar «Súıinshi», «Kórimdik», «Asar» jáne «Sadaqa» sııaqty tólemderdi arnaıy formatta jibere alady. Bul qyzmetter aqsha aýdarymdaryn ulttyq mádenıetpen baılanystyryp, rásimdeýdi jeńildetýge baǵyttalǵan.

Otyrysty túıindegen Premer-mınıstr Oljas Bektenov jasandy ıntellekt negizindegi memlekettik qyzmetterdi damytý úshin mınıstrlikter men ózge de memlekettik organdarǵa mynadaı mindetter júktedi: 

- memlekettik organdar aqparattyq júıelerdi jańa biryńǵaı «QazTech» platformasyna kóshirý jáne ıntegratsııalaý úderisterin jandandyrýy;

- ákimdikter Jasandy ıntellekt mınıstrligimen jáne «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» korporatsııasymen birlesip, óńirlik jańa tsıfrlyq ınfraqurylymdy qalyptastyrýdy osy jyldyń sońyna deıin aıaqtaýy;

- Jasandy ıntellekt mınıstrligi múddeli memlekettik organdarmen birlesip, bıyl birden kórsetiletin formatqa kóshirýge bolatyn qyzmetterdiń tizbesin aıqyndaýy;

- Ulttyq ekonomıka mınıstrligi ákimdiktermen birlesip, eki aı ishinde monopolııa sýbektileriniń belgilengen merzimderdi qatań saqtaı otyryp, qyzmetterdi tsıfrlyq formatta kórsetýin qamtamasyz etýi;

- Jasandy ıntellekt mınıstrligi múddeli memlekettik organdarmen jáne ákimdiktermen birlesip, azamattardyń kommýnaldyq qyzmettermen sharttardy proaktıvti túrde bekitý qyzmetin barlyq óńirde tolyqqandy engizýi.

- Jasandy ıntellekt mınıstrligi«Digital Qazaqstan» strategııasyn iske asyrý jónindegi is-qımyl josparyn bir apta ishinde Úkimetke engizýi qajet.