Úkimet tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt salasyn damytý máselesin qaraıdy
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Úkimet otyrysy ótedi. Onda Úkimet músheleri tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt salasyn damytý máselesin qaraıdy.
Otyrys qorytyndysy boıynsha ótetin baspasóz konferentsııasynda:
- Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý birinshi vıtse-mınıstri Rostıslav Konıashkın;
- Ǵylym jáne joǵary bilim vıtse-mınıstri Dınara Şeglova;
- «Samuryq-Qazyna» AQ-nyń tsıfrlandyrý jónindegi basqarýshy dırektory Abylaıhan Ospanov BAQ ókilderi tarapynan týyndaıtyn saýaldarǵa jaýap beredi.
Esterińizge sala ketsek, Qazaqstan halqyn Jańa jylmen quttyqtaǵan Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2026 jyl Tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly dep atalatynyn aıtqan edi.
— Men bıylǵy Joldaýymda Tsıfrlyq memleket bolýymyz kerektigin jarııaladym. Sondyqtan kelesi jyldy Tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly dep ataý týraly sheshim qabyldadym. Ozyq tehnologııalar elimizdiń barlyq saladaǵy áleýetin arttyrýǵa jol ashpaq, — dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Jalpy, Prezıdent tapsyrmasymen elimizdiń tsıfrlyq ekojúıesin qalyptastyrý aıasynda qyrýar sharýa atqaryldy. "Jasandy ıntellekt týraly" Zańnyń qabyldanýy atalǵan saladaǵy jańalyqtyń biri boldy. Osylaısha, Qazaqstan JI salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastardy retteýge zań júzinde negiz qalaǵan álemdegi alǵashqy elderdiń qataryna endi. Atalǵan saladaǵy memlekettik saıasatty úılestirý maqsatynda Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi quryldy.
Memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi belsendi tsıfrlandyrý jalǵasýda. Búginde elektrondyq formattaǵy memlekettik kórsetiletin qyzmetterdiń úlesi 91 paıyzdy quraıdy. Tizilimde 1 448 memlekettik kórsetiletin qyzmet bar. Olardyń basym kópshiligi onlaın rejımde qoljetimdi. Budan basqa kórsetiletin qyzmetterdiń 91 paıyzyn smartfon arqyly alýǵa bolady. bul protsesti azamattar úshin barynsha yńǵaıly ete túsedi. Elimizde tsıfrlyq qujattardyń 39 túri engizilgen. Olar qaǵaz túrlerin tolyqtaı almastyra alady.
Ótken jyldyń 5 jeltoqsanynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Altyn sapa» jáne «Paryz» syılyǵynyń laýreattaryn, «Qazaqstannyń úzdik taýary» respýblıkalyq kórme-konkýrsynyń jeńimpazdaryn marapattap, tsıfrlandyrý men jasandy ıntellektini elimizde engizý ishki jalpy ónimge 14 mıllıard dollardan 20 mıllıard dollarǵa deıin kiris ákelýi múmkin ekenin aıtqan bolatyn.
— Sarapshylardyń baǵalaýynsha, jasandy ıntellekt 2030 jylǵa qaraı álemdik ishki jalpy ónimge 17 trıllıon dollardan 26 trıllıon dollarǵa deıin paıda ákelip, 78 mıllıon jumys ornyn asha alady. Al Qazaqstan jaǵdaıynda tsıfrlandyrý men jasandy ıntellektini engizý ishki jalpy ónimge 14 mıllıard dollardan 20 mıllıard dollarǵa deıin kiris ákelýi múmkin. Osyndaı boljam bar. Biraq shyn máninde qalaı bolaryn ómir kórsetedi. Biz tyń múmkindikterdi barynsha paıdalanýymyz kerek, — degen edi Prezıdent.
Aıta keteıik, ótken jylǵy Úkimettiń sońǵy otyrysynda Mınıstrler kabınetiniń músheleri zań jobalaý jumystarynyń 2026 jylǵa arnalǵan josparynyń jobasyn maquldady.
Kóterilgen negizgi másele boıynsha baıandama jasaǵan Ádilet mınıstri Erlan Sársembaevtyń aıtýynsha, 2026 jylǵa arnalǵan zań jobalary josparynyń jobasy memlekettik organdardyń usynystary boıynsha daıyndalyp, ótken jylǵy 31 qazanda Zań jobalaý qyzmeti máseleleri jónindegi vedomstvoaralyq komıssııada maquldandy. Joba 12 zań jobasyn ázirleýdi kózdeıdi. Onyń úsheýi Memleket basshysynyń tapsyrmalarynan týyndaıdy.
Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes, mynadaı zań jobalary ázirlenedi:
- «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine memlekettik múlik máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly»;
- «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine onlaın-platformalar jáne mass-medıa máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» jáne oǵan ilespe Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksine ázirlengen túzetýler.
— Joǵaryda kórsetilgen zań jobalarynan basqa, josparmen Parlamentke «Munaı-gaz hımııasy ónerkásibi týraly», «Turǵynjaıdy tabıǵı apattardan mindetti saqtandyrý týraly», «Jumyldyrý týraly» jáne oǵan ilespe zań jobalary, jyl saıynǵy «2027 — 2029 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly», sondaı-aq eńbek zańnamasyn jetildirý máseleleri, mindetti áleýmettik saqtandyrý jáne áleýmettik qamtamasyz etý máseleleri boıynsha derbes zań jobalaryn engizý kózdelgen. Jalpy Parlamentke birinshi jartyjyldyqta 5 zań jobasyn, ekinshi jartyjyldyqta 7 zań jobasyn engizý josparlanýda, — dedi Erlan Sársembaev.
Osy oraıda Premer-mınıstr Oljas Bektenov memlekettik organdardyń birinshi basshylary zań jobalaý jumystary josparynyń ýaqtyly iske asyrylýyn tikeleı baqylaýda ustaýǵa tıistigin basa aıtty.
- Sonymen qatar belgilengen merzimderdiń saqtalýyna qatysty máseleler de bar. Mysaly, densaýlyq saqtaý týraly zań jobasyn Úkimetke engizý merziminen 30 kúnge keshiktirildi. Mundaıdy doǵarý qajet, - dedi Úkimet basshysy.
Sondaı-aq Úkimet basshysy zań jobalaryn kelisý barysynda basy artyq bıýrokratııadan arylý qajettigin eskertti.
- Kelesi jyly barlyǵy 12 zań jobasyn ázirleý kózdelgen. Osyǵan baılanysty myna máselelerge nazar aýdarý qajet. Memlekettik organdardyń birinshi basshylary árbir zań jobasynyń sapaly ázirlenýin jáne olardyń Májiliske ýaqtyly engizilýin qatań baqylaýda ustasyn, - dedi ol.
Munan bólek, otyrysta Týrızm jáne sport mınıstri Erbol Myrzabosynov 6-22 aqpan aralyǵynda Italııanyń Mılan jáne Kortına-D'Ampetstso qalalarynda ótetin XXV qysqy Olımpıada oıyndaryna sportshylarymyzdyń daıyndyǵy jóninde baıandady.
Onyń dereginshe, ulttyq komanda sporttyń 10 túrinen 58 medal jıyntyǵy boıynsha baq synasady. Olardyń qatarynda bıatlon, konkımen júgirý, mánerlep syrǵanaý, short-trek, taý shańǵy sporty, shańǵy qossaıysy, shańǵy jarystary, shańǵymen tramplınnen sekirý, frıstaıl-mogýl jáne frıstaıl-akrobatıka bar.
— Boljamǵa sáıkes, ulttyq komandanyń quramynda 35-ke jýyq sportshy bolady dep kútilýde. 2022 jyly Beıjińde ótken qysqy Olımpıada oıyndarynda elimizdiń namysyn 34 sportshy qorǵaǵan. Qazir Sofıa Samodelkına men Mıhaıl Shaıdorovtyń mánerlep syrǵanaýdan 2 jeke resmı Olımpıada lıtsenzııalary bar. Sonymen qatar, sportshylarymyz short-trekten 9, konkımen júgirýden 12 lıtsenzııa jeńip aldy, — dedi mınıstr.
Oıyndarǵa sapaly daıyndyq maqsatynda ulttyq komandalar 178 oqý-jattyǵý jıynyn ótkizip, sportshylarymyz 125 halyqaralyq jarystarǵa qatysty. Qarjylandyrýdyń jalpy somasy 13,3 mlrd teńgeni qurady. Onyń ishinde federatsııalar qarajatynan – 585 mıllıon teńge, respýblıkalyq bıýdjetten – 5,3 mıllıard teńge, jergilikti bıýdjetten – 6,2 mıllıard teńge, Týrızm jáne sport ındýstrııasyn qoldaý qorynan 1,2 mıllıard teńge bólindi. Sondaı-aq, qysqy olımpıadalyq sport túrlerinen ulttyq komandalardyń bas bapkerleri anyqtaldy. Germanııa, Nıderlandy, Ispanııa, Slovenııa, Polsha, Reseı jáne Belarýs elderinen mánerlep syrǵanaý, konkımen júgirý, shańǵy jarysy, short-trek jáne bıatlon boıynsha 13 sheteldik TOP-deńgeıdegi jattyqtyrýshy-keńesshi jumyldyryldy.
Al XIV qysqy Paralımpıada oıyndaryna ulttyq komanda 2 sport túrinen – para shańǵy jarysy men para bıatlonnan qatysýdy josparlap otyr. Bul sport túrleri boıynsha 38 medal jıyntyǵy sarapqa salynady.
— Búginge deıin ulttyq komandanyń 7 sportshysy 10 lıtsenzııa jeńip aldy. Olardyń qatarynda parabıatlonnan álem kýbogynyń jalpy esepte jeńimpazy atanǵan tuńǵysh qazaqstandyq jáne Hrýstal globýstyń ıegeri Erbol Hamıtov, 2022 jyly Beıjińde ótken Paralımpıada oıyndarynyń qola júldegeri Aleksandr Gerlıts bar, – dedi Erbol Myrzabosynov.
Osy rette Premer-Mınıstr baıraqty básekeniń bastalýyna sanaýly kúnder qalǵanyn, barlyq daıyndyq sharalary tolyq kólemde aıaqtalýy qajet ekenin aıtty. Sondaı-aq tıisti mınıstrlikterge mynadaı naqty tapsyrmalar júktedi:
Birinshi - Týrızm jáne sport mınıstrligi Ulttyq Olımpıada komıtetimen birlesip, ulttyq quramanyń tolyq daıyndyǵyn qamtamasyz etýi tıis. Túpkilikti quramdardy qalyptastyrý, logıstıka, kerekti jabdyqtar, medıtsınalyq qoldaý jáne uıymdastyrý máselelerin tez arada retteý qajet. Eshqandaı kózboıaýshylyq bolmaýy kerek. Syrtqy ister mınıstrligi dıplomatııalyq arnalar arqyly jan-jaqty qoldaý kórsetýi tıis.
Ekinshi - bıýdjet qarajatyn tıimdi paıdalanýǵa basa mán berý qajet. Keleshegi bar sportshylarǵa kórsetiletin qoldaý sharalary naqty ári ashyq bolýǵa tıis. Buǵan mınıstrlikterdiń, federatsııalar men vedomstvolyq baǵynystaǵy uıymdardyń basshylary tikeleı jaýapty bolady. Sondaı-aq kásipqoı sportty damytýǵa bıýdjetten tys qarajat tartýǵa kúsh salý kerek.
Úshinshi - Týrızm jáne sport mınıstrligi Ulttyq paralımpıada komıtetimen birlesip, Ulttyq komandanyń qysqy paralımpıada oıyndaryna daıyndyq jumystaryn kúsheıtýi qajet.
Tórtinshi - Týrızm jáne sport mınıstrligi Mádenıet jáne aqparat mınıstrligimen birge tıisti aqparattyq qoldaý kórsetip, qazaqstandyq sportshylardyń Olımpıada oıyndaryndaǵy jarystarynyń televızııalyq translıatsııasyn qamtamasyz etýi kerek.
Besinshi - oıyndardyń nátıjesi boıynsha qol jetkizilgen jetistikterdiń ádil baǵasyn bere otyryp, jan-jaqty taldaý júrgizý qajet. Sonymen birge olımpıadalyq sport túrlerin odan ári damytý týraly naqty usynystar ázirleý kerek.