Úkimet temirjol salasyn damytýǵa mán bermek

Kún tártibine shyǵarylǵan másele qaralyp bolǵannan keıin BAQ ókilderine baspasóz konferentsııasy uıymdastyrylady. Onda Kólik vıtse-mınıstri Jánibek Taıjanov pen ️«Qazaqstan temir joly» UK» AQ basqarma tóraǵasy Talǵat Aldybergenov tilshiler saýalyna jaýap beredi. 

Aıta keteıik, Memleket basshysynyń tapsyrmasymen jáne Qazaqstan Úkimetiniń qoldaýymen 2030 jylǵa deıin temirjol salasynyń ınfraqurylymyn damytýǵa 10 mlrd AQSh dollarynan astam ınvestıtsııa salynady. Búginde elimizde 1 800 shaqyrym jańa temirjol jelisi salynyp, 3 000 shaqyrym jol jańǵyrtylyp jatyr. Ótken jyly Dostyq-Moıynty ýchaskesinde ekinshi jol merziminen buryn paıdalanýǵa berildi. Bul atalǵan ýchaskeniń ótkizý qabiletin táýligine 12-den 60 jup poıyzǵa deıin arttyrýǵa jol ashty.

Bıyl jyldyń sońyna deıin taǵy 500 shaqyrym temirjol qurylysy aıaqtalady. Aldaǵy 4 jylda taǵy 5 myń shaqyrym jańa temirjol salý josparlanǵan. Onyń ishinde Ortalyq Azııa baǵytyna tranzıttik aǵyndy arttyrýǵa arnalǵan Darbaza-Maqtaaral jobasy bar. Sondaı-aq Trancqazaqstandyq temirjol dálizin qalyptastyratyn Moıynty-Qyzyljar jobasynyń da orny erekshe. Al 2027 jyly Qytaımen jańa shekaralyq ótkel jáne Aıagóz-Baqty temirjol ýchaskesi ashylǵannan keıin 2035 jylǵa qaraı Qytaımen júkti qaıta tıeý qýaty 100 mln tonnaǵa deıin ulǵaıtylady.

Búginde elimizdegi 124 temirjol vokzaly jańǵyrtýdan ótip, jańadan salynyp jatyr. Qazirgi ýaqytta Kókshetaý, Býrabaı kýrorty, Qonaev, Kóktýma, Aqshı, Mankent jáne Balqash-2 vokzaldarynda jumystar aıaqtaldy. 1 shildege deıin 30 vokzal paıdalanýǵa beriledi. Sonymen qatar jolaýshylar vagondary jańartylyp jatyr. Byltyr 175 jańa vagon satyp alyndy. Bıyl taǵy 191 vagon alý josparlanǵan. 2030 jylǵa deıin jolaýshylar vagondarynyń 90 paıyzy jańartylady.

Esterińizge sala ketsek, ótken aptadaǵy Úkimet otyrysynda týrızm salasyn damytý máselesi qaraldy. Otyrystyń basty taqyryby boıynsha negizgi baıandama jasaǵan Sport jáne týrızm mınıstri Erbol Myrzabosynovtyń aıtýynsha, Búginde salada 600 myńnan astam adam jumyspen qamtylǵan. Salyq túsimderiniń kólemi 18%-ǵa artyp, 630 mlrd teńgege jetti. Sheteldik týrısterdiń shyǵyndary 2,9 mlrd AQSh dollaryn qurady. Týrızm salasyna tartylǵan ınvestıtsııalar kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 33%-ǵa ósip, 1,3 trln teńgeni qurap otyr.

Ekologııalyq týrızm salasynda turaqty ósim baıqalady. Ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha ulttyq parkterge kelýshiler sany 3,7 mıllıon adamǵa jetti.

Eksporttyq áleýeti joǵary baǵyttardyń biri – kongrestik-iskerlik týrızm. Ótken jyly elimizde 13 halyqaralyq is-shara ótkizilip, ekonomıkaǵa shamamen 18 mln AQSh dollary kóleminde paıda ákeldi.

- Salanyń ósýine serpin beretin perspektıvaly baǵyttardyń biri – medıtsınalyq týrızm. Qazaqstannyń basty artyqshylyǵy – kórsetiletin qyzmetterdiń joǵary sapasy men qoljetimdi qunynyń úılesýi. Ótken jyly Qazaqstan shamamen 80 myń sheteldik patsıentti qabyldady. Otandyq 10 medıtsınalyq uıym halyqaralyq JCI akkredıtatsııasyna ıe, - dedi ol.

Mınıstrdiń aıtýynsha, elimizdiń biregeı týrıstik ónimderiniń taǵy biri – álemdegi alǵashqy ári eń iri ǵarysh aılaǵy Baıqońyr kesheni. Baıqońyr kesheninde týrızmdi damytýdyń 2030 jylǵa deıingi tujyrymdamasy bekitildi. Ony iske asyrý aıasynda sheteldik týrıster úshin ruqsat alý merzimi 10 kúnge deıin qysqartyldy. Bul keshenniń qoljetimdiligin arttyrdy jáne týroperatorlardyń ushyrý men ushyrýaralyq baǵdarlamalardy damytýyna múmkindik berdi.

Al Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaev mınıstrlik qaramaǵyndaǵy barlyq 13 ulttyq park boıynsha halyqaralyq tájirıbeni eskere otyryp, ekotýrızmdi damytý tujyrymdamalary ázirlenip, bas josparlar bekitilgenin aıtady.

- Birqatar park boıynsha qujattar jańa ınvestıtsııalyq jobalardy eskere otyryp túzetilgen. Týrısterge qolaıly jaǵdaı jasaý jáne jumystyń ashyqtyǵyn arttyrý úshin salany tsıfrlandyrý júrgizilip jatyr. Óz qarajaty esebinen 6 ulttyq parkte 14 baqylaý-ótkizý pýnkti avtomattandyryldy. Taǵy 11 pýnkt boıynsha jumys osy jyly jalǵasady. Olardyń jumysyna monıtorıng pen baqylaý ulttyq parkterdiń bas keńselerinde júzege asyrylady jáne Orman sharýashylyǵy komıtetinde qaıtalanady, - dedi ol.

Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Shyńǵys Árinovtiń málimetinshe, qazir týrıstik aımaqtarda 42 órt sóndirý bólimi jáne 9 qutqarý stantsııasy jumys istep tur.

Sonyń ishinde Alakól, Býrabaı, Úlken Shabaqty, Shalqar, Imantaý, Pestroe, Kólsaı kólderinde ornalasqan. Aldaǵy ýaqytta 9 ámbebap bólimshe ashylyp, 6 qutqarý stantsııasy Balqash kóliniń, Qapshaǵaı, Buqtyrma sý qoımalarynyń jaǵasynda, Baıanaýyl kýrorttyq aımaǵynda iske qosylady.

Kólik mınıstri Nurlan Saýranbaev jańa týrıstik maýsym qarsańynda el áýejaılarynyń jaı-kúıine toqtaldy. Onyń aıtýynsha, Katonqaraǵaı, Zaısan jáne Kendirli kýrorttyq aımaqtarynda jańa áýejaılar salynyp jatyr. Arqalyq qalasynyń áýejaıy qalpyna keltirilýde. Balqash áýejaıy kúrdeli jóńdeýden ótip, týrısterdi qabyldaýda. Úrjar áýejaıy jumys istep tur, bıyl ondaǵy termınaldy jańǵyrtý jumystary bastaldy. Jyl sońyna deıin áýe parkine taǵy 6 ushaq qosylady. Al 2030 jylǵa qaraı ushaqtar sany 160-qa jetedi.

Іshki ister mınıstri Erjan Sádenov týrızmdi damytý úshin sheteldik qonaqtardyń elge kelýi men Qazaqstanda bolý tártipteri jeńildetilgenin atap ótti.

— Kóshi-qon qyzmetteriniń aýqymyn keńeıtý maqsatynda QazETA mobıldi qosymshasy ázirlenýde. Onyń kómegimen sheteldikter JSN alýǵa jáne kóshi qon salasyndaǵy kóptegen qyzmetterge qol jetkize alady. Qazir Parlamentte tıisti túzetýler qaralyp jatyr, — dedi sala mınıstri.

Jıyndy qorytyndylaǵan Premer-mınıstr Oljas Bektenov óńirlerdegi týrıstik nysandardaǵy ınfraqurylym men qyzmet kórsetý salasynda oń serpin bolǵanymen jetkiliksiz ekendigin basa aıtty. Sondyqtan jaýapty mınıstrlikter men óńir ákimderiniń nazaryn birqatar naqty máselege aýdardy.

- Halyqtyń tarapynan tanymal ári shalǵaıdaǵy týrıstik baǵyttarǵa kólikpen qatynaýdyń qıyndyǵy týraly shaǵymdar kelip túsýde. Áýe jáne temirjol bıletteriniń tapshylyǵy men baǵasynyń qoljetimdiligi de alańdaýshylyq týǵyzady. Kólik mınıstrligi áýe kompanııalarymen jáne «Qazaqstan temir jolymen» birlesip, demalýshylar úshin qolaıly baǵamen tanymal kýrorttyq baǵyttarǵa reısterdiń jáne oryndar sanyn arttyrý sharalaryn qabyldasyn, - dedi Oljas Bektenov.

Úkimet basshysynyń aıtýynsha, Ekologııa mınıstrligi 10 oblysta ınvestıtsııalyq áleýeti joǵary negizgi ulttyq parkterdi aıqyndady. Sondaı-aq parkterdi damytýǵa múddeli ınvestorlar da bar. Sondyqtan barlyq tıisti memlekettik organdar basy artyq bıýrokratııasyz, olardy tez arada júzege asyrý úshin jan-jaqty qoldaý kórsetýi tıis.

- Týrıstik maýsymnyń naǵyz qyzǵan shaǵynda demalýshylardy ornalastyrý úshin oryn tapshylyǵy qatty baıqalady. Kóptegen adamdar arnaıy jabdyqtalmaǵan demalys oryndaryn paıdalanýǵa májbúr. Óńir ákimdikteri shuǵyl túrde shatyrlar men avtoúılerde kempıngtik demalysqa arnalǵan turaqtardyń nemese alańdardyń tıisti ınfraqurylymyn qamtamasyz etýi qajet. Týrızm salasy qarqyndy damyǵan elderde demalys sapasy kóbine jaıly qonaq úılermen nemese áralýan týrıstik baǵyttarmen, ekskýrsııalyq baǵdarlamalarmen ǵana emes, kelýshilerge kúndelikti qyzmet kórsetetin mamandardyń kásibı deńgeıimen de aıqyndalady. Bul jergilikti turǵyndardyń qonaqjaılyq qasıetine de tikeleı baılanysty. Osy oraıda, Týrızm mınıstrligine ákimdiktermen jáne týrıstik kompanııalarmen birge óz jumystarynda demalýshylarǵa kórsetiletin qyzmet sapasyn arttyrýǵa basa nazar aýdarýdy tapsyramyn, - dedi Úkimet basshysy.