Úkimet senatorlarǵa respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy týraly esep beredi

Aıta keterligi, Úkimet pen Joǵary aýdıtorlyq palatanyń bul esepterin buǵan deıin Májilis depýtattary tyńdap, nazarǵa alǵan edi. Sol kezde Úkimet atynan negizgi baıandamany Qarjy mınıstri Mádı Tákıev jasap, al Joǵary aýdıtorlyq palata tóraǵasy Álıhan Smaıylov respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy barysynda oryn alǵan kemshilikterdi tizip bergen bolatyn.

Al palata depýtattarynyń talqylaýyna shyǵarylyp otyrǵan Zań - «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ekologııa jáne ekonomıkanyń jekelegen salalaryn jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly». Bul qujatty Májilis ótken aptada qabyldady. Parlament depýtattary bastamashy bolǵan zań elimizdiń ekologııasyn odan ári damytýǵa baǵyttalǵan. Qujat ekologııalyq salany tsıfrlandyrý, qaldyqtardy basqarý júıesin jetildirý, kómirtekti ofset tetikterin damytý, óndirýshilerdiń keńeıtilgen mindettemeleri qaǵıdatyn iske asyrý, sondaı-aq Ulttyq gıdrometeorologııalyq qyzmettiń jumysyn jetildirý sharalaryn kózdeıdi.

Sondaı-aq zańda memlekettik ekologııalyq saraptama men qoǵamdyq tyńdaýlar ótkizýge qatysty jekelegen normalar naqtylanady. Teńizdegi barlaýdan basqa, ınvestıtsııalyq jobalar men kómirsýtekti barlaý jobalary úshin ekologııalyq ruqsat pen qorytyndy alý merzimderin qysqartý kózdelgen. Kómirsýtekti barlaý, sondaı-aq gaz ben ony qaıta óńdeý ónimderin, munaı men munaı ónimderin magıstraldyq qubyr arqyly tasymaldaý qyzmeti I sanattaǵy obektilerden II sanattaǵy obektilerge jatqyzylǵan.

Esterińizge sala ketsek, ótken aptadaǵy palata otyrysynda senatorlar birqatar salalyq zańdy qarap, halyqaralyq kelisimderdi ratıfıkatsııalady. Aldymen senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Konstıtýtsııasyn qabyldaýǵa baılanysty raqymshylyq jasaý týraly» Zań men ilespe qujatty maquldady. Zańdar Memleket basshysynyń bıylǵy jyldyń naýryz aıynda jańa Konstıtýtsııanyń qabyldanýyna baılanysty keshendi qylmystyq jáne ákimshilik raqymshylyq jarııalaý týraly tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda bir top Parlament depýtattarynyń bastamasymen ázirlengen.

- Qazaqstannyń konstıtýtsııalyq damýynyń jańa kezeńi ádilettilik, izgilik, zań ústemdigi jáne adamnyń qadir-qasıetin qurmetteý qaǵıdattaryn bekitti. Osyǵan oraı qoǵamdyq qaýiptiligi joǵary emes jekelegen quqyq buzý áreketterin jasaǵan adamdardyń túzelýine jáne qoǵamǵa qaıta beıimdelýine qosymsha múmkindik berý týraly oń sheshim qabyldanyp, arnaıy zań engizilip otyr. Raqymshylyq jaýaptylyq qaǵıdatynan bas tartýdy bildirmeıdi, kerisinshe, zańda naqty belgilengen jaǵdaılarda qoldanylatyn izgilik aktisi sanalady. Jańa Konstıtýtsııanyń qabyldanýyna baılanysty raqymshylyq jasaý týraly zań qylmystyq quqyq buzýshylyq jasaǵan adamdardyń jekelegen sanattaryna qatysty gýmanızmniń birjolǵy aktisin júrgizýdi kózdeıdi. Qylmystyq teris qylyqtar, onsha aýyr emes qylmystar jasaǵan adamdar, sondaı-aq zalal keltirýge alyp kelmegen ne ony tolyq ótegen nemese olar boıynsha azamattyq talap qoıylmaǵan aýyrlyǵy ortasha qylmystar jasaǵan adamdar qylmystylyq jaýaptylyqtan bosatylýǵa jatady, - dedi qujat boıynsha baıandama jasaǵan senator Murat Qadyrbek.

Munan bólek, Senat bal ara sharýashylyǵyn damytýǵa, qorǵanys, áskerı qyzmet, halyqaralyq áskerı yntymaqtastyq jáne áskerı qyzmetshilerdi áleýmettik qamtamasyz etý salasyndaǵy zańnamany jetildirýge, mashına jasaý men avıatsııany jandandyrýǵa baǵyttalǵan Salalyq zańdardy qabyldady.

Senatorlar maquldaǵan halyqaralyq qujattardyń biri - «Mamandandyrylǵan mekemelerdiń artyqshylyqtary men ımmýnıtetteri týraly konventsııaǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń eskertpesin jáne málimdemesin alyp tastaý týraly» Zań. Zań Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq mindettemelerin tolyq kólemde oryndaýǵa jáne atalǵan Konventsııanyń elimiz úshin tolyq kólemde kúshine enýin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. 1947 jylǵy 21 qarashadaǵy Mamandandyrylǵan mekemelerdiń artyqshylyqtary men ımmýnıtetteri týraly konventsııa - Birikken Ulttar Uıymynyń mamandandyrylǵan mekemeleriniń quqyqtyq mártebesin aıqyndaıtyn jáne olardyń táýelsiz ári tıimdi qyzmetin qamtamasyz etetin negizgi halyqaralyq-quqyqtyq qujattardyń biri. Konventsııa mamandandyrylǵan mekemelerdiń múlki men aktıvterine qatysty artyqshylyqtardy, salyq jáne kedendik jeńildikterdi, sondaı-aq olardyń laýazymdy tulǵalaryna beriletin ımmýnıtetter men kepildikterdi belgileıdi.

Palata depýtattary maquldaǵan «Qazaqstan Úkimeti men BUU arasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynda Birikken Ulttar Uıymynyń Ortalyq Azııa men Aýǵanstan úshin ornyqty damý maqsattary jónindegi óńirlik ortalyǵyn qurý týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Zań men ilespe qujat Memleket basshysynyń halyqaralyq deńgeıdegi mańyzdy bastamasyn iske asyrý maqsatynda ázirlengen. Eki zańnyń da negizgi mindeti - atalmysh Ortalyqtyń tolyqqandy jumys isteýin quqyqtyq ári qarjylyq turǵydan qamtamasyz etý. Kelisim Ortalyqtyń naqty maqsattary men mindetterin bekitip, Birikken Ulttar Uıymynyń túrli agenttikteriniń qyzmetin bir shańyraq astyna biriktirý arqyly fýnktsııalardyń qaıtalanýyn boldyrmaýdy kózdeıdi. Sonymen qatar atalǵan Kelisim halyqaralyq konventsııaǵa sáıkes Ortalyq qyzmetkerlerine tıisti artyqshylyqtar men ımmýnıtetter berýdi zańdy túrde kepildendiredi.

Sondaı-aq palata «Qazaqstan Úkimeti men Ózbekstan Úkimeti arasyndaǵy Qazaqstan – Ózbekstan memlekettik shekarasynyń rejımi týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Zańdy maquldady. Qujat Qazaqstan men Ózbekstan Respýblıkalary arasyndaǵy 2001 jylǵy 16 qarashadaǵy memlekettik shekara týraly sharttyń erejelerin iske asyrý aıasynda 2022 jylǵy 22 jeltoqsanda Qazaqstan - Ózbekstan memlekettik shekarasyn demarkatsııalaý protsesi aıaqtalyp, demarkatsııa týraly shartqa qol qoıylǵannan keıin ázirlengen. Sonymen birge, jergilikti jerlerde memlekettik shekara syzyǵyn naqty belgileý aıaqtalyp, eki memleket arasyndaǵy shekaradaǵy qatynastardy retteýdiń qajetti halyqaralyq-quqyqtyq negizi qalyptasqan.