Úkimet ótken jylytý maýsymyn qorytyndylaıdy
ASTANA. KAZINFORM – Búgin Úkimet otyrysy ótedi. Onda Mınıstrler kabıneti ótken jylytý maýsymyn qorytyndylap, aldaǵy maýsymǵa daıyndyq barysyn pysyqtaıdy.
Kún tártibine shyǵarylǵan máselele talqylanyp bolǵannan keıin BAQ ókilderine baspasóz máslıhaty uıymdastyrylady. Onda Energetıka vıtse-mınıstri Suńǵat Esimhanov, «Samuryq-Energo» AQ basqarma tóraǵasy Qaırat Maqsutov, «KEGOC» AQ basqarma tóraǵasy Nábı Aıtjanov tilshiler tarapynan týyndaıtyn saýaldarǵa jaýap beredi.
Energetıka mınıstrliginiń málimetinshe, 2025-2026 jyldardaǵy jylytý maýsymy shtattyq rejımde ótip, tutynýshylar turaqty jylýmen qamtamasyz etildi. Elektr stantsııalaryndaǵy tehnologııalyq aqaýlar sany 15 paıyzǵa tómendep, temperatýralyq kesteniń saqtalmaý jaǵdaılary úsh esege qysqardy.
Aldaǵy jylytý maýsymyna daıyndyq aıasynda aýqymdy jóndeý naýqany bastaldy. Elektr stantsııalarynda 9 energııa blogyn, 55 qazandyqty jáne 51 týrbınany kúrdeli jóndeý josparlanǵan. Búginde 4 energııa blogynda, 18 qazandyqta jáne 7 týrbınada jumystar júrgizilýde, 1 qazandyq pen 1 týrbınany jóndeý belgilengen merzimde aıaqtaldy.
Sondaı-aq bıyl jalpy uzyndyǵy 17 098 shaqyrym elektr berý jelilerine, 444 qosalqy stantsııaǵa, sondaı-aq 3 408 taratý pýnktteri men transformatorlyq qosalqy stantsııalarǵa kúrdeli jóndeý júrgizilýde. Atalǵan sharalardy iske asyrý elektr jelileriniń ortasha tozý deńgeıin 65,67 paıyzǵa deıin tómendetýge múmkindik beredi.
El boıynsha jylý jelilerinde 377 shaqyrym kúrdeli jóndeý jáne qaıta jańǵyrtý josparlanǵan. Onyń ishinde Energetıka sektoryn jańǵyrtý jónindegi ulttyq joba aıasynda 2026 jylǵa 130 shaqyrym jylý jelilerin qaıta jańǵyrtý kózdelgen. Jalpy keshendi jumys jylý jelileriniń ortasha tozý deńgeıin 48 paıyzǵa deıin tómendetýge múmkindik beredi.
Esterińizge sala ketsek, ótken aptadaǵy Úkimet otyrysynda ekonomıka salalaryna jasandy ıntellektini engizý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystar talqyǵa salyndy. Kún tártibine shyǵarylǵan másele boıynsha baıandama jasaǵan Premer-Mınıstrdiń orynbasary — Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev eldegi birqatar salaǵa jasandy ıntelekti qalaı engizilip jatqanyna toqtaldy.
Al Ónerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev geologııa salasynda arhıv derekterin elektrondyq formatqa kóshirý boıynsha aýqymdy jumys istelinip jatqanyna nazar aýdartty.
Búginde geologııalyq aqparattyń 97 paıyzdan astamy, ıaǵnı shamamen 250 terabaıt derek tsıfrlandyryldy. Jumysty jedeldetý úshin arhıv materıaldaryn avtomatty óńdep, geologııalyq modelder qalyptastyratyn jasandy ıntellekt júıesi ázirlendi. Tsıfrlanǵan derekter biryńǵaı Big Data júıesinde jınaqtalady.
Qazir júıege 1 terabaıt derek jınaqtalyp, olar jasandy ıntellekt arqyly óńdelip, iriktelip jatyr.
— Jasandy ıntellekt koordınattardy anyqtap, mańyzdy derekterdi irikteıdi jáne júıeleý ýaqytyn qysqartyp, sheshim qabyldaý sapasyn arttyrady. Óńdelgen derekter negizinde jer qoınaýy kartasy ázirlendi. Júıe aqparatty yńǵaıly formatta fıltrleýge, taldaýǵa jáne perspektıvti ýchaskelerdi tez anyqtaýǵa múmkindik beredi, - dedi ol.
Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov jańartylatyn energııa kózderi obektileriniń generatsııasyn boljaý úshin jasandy ıntellekti qoldanyla bastaǵanyn aıtty.
— Júıe aýa raıy, ótken generatsııa jáne aǵymdaǵy jaǵdaılarǵa súıenip, elektr óndirýdi bir táýlikke aldyn ala boljaıdy. Pılot KEGOC jáne Samuryq-Energo obektilerinde ótýde ári qaraı barlyq JEK nysandaryna masshtabtaýǵa múmkindik bar. Nátıjesinde jańartylǵan energııa kózderiniń óndirisindegi aýytqýlar 25 paıyzǵa azaıady, sonyń arqasynda jylyna shamamen 1,2 mlrd teńge únemdeledi, — dedi mınıstr.
Kólik mınıstri Nurlan Saýranbaev avtomobıl kóligi salasynda júk tasymalyn ıntellektýaldy baqylaý júıesi engizilip jatqanyna toqtaldy. Jasandy ıntellekt kólik marshrýttaryn anyqtaıdy, salmaq ólsheý stantsııalarymen derekterdi salystyrady, ereje buzý derekterin anyqtaıdy jáne avtomatty túrde sıgnal beredi. Bul salmaq baqylaýyn aınalyp ótý jaǵdaılaryn joıady jáne joldardyń tozýyn azaıtady.
— Mınıstrliktiń ishki protsesterine transformatsııa júrgizýge erekshe nazar aýdarylǵan. Bul jumys Jasandy ıntellekt mınıstrligimen birlesip júrgizilip jatyr. Qazir kóp ýaqyt qujattardy qolmen óńdeýge ketedi jáne 30 kúnge deıin ýaqyt alady. Jasandy ıntellekt engizilgennen keıin bul merzim 3 kúnge deıin qysqarady, — dedi mınıstr.
«Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy Baǵdat Mýsın bıyl qarashada AI-Farabium IІ sýperkompıýteri iske qosylatynyn atap ótti.
Onyń aıtýynsha, Almaty qalasynda álemdegi eń ónimdi 500 sýperkompıýter qataryna kiretin AI-Farabium I sýperkompıýteri iske qosyldy. Búginde ol álemdegi sýperkompıýterler arasynda 103-orynda tur. Sonymen qatar qazirgi ýaqytta onyń esepteý qýaty 100 paıyz qoldanylady.
— Munan bólek jańa derekterdi óńdeý ortalyqtar qurylyp jatyr. Bıyl qarasha aıynda Qosshy qalasyndaǵy sýperkompıýterdi iske qosý josparlanǵan. Ony AI-Farabium IІ dep atadyq. Onyń ónimdiligi Almatydaǵy sýperkompıýterden 3 ese arttyq, 4,3 myń petaflops bolady, - dedi ol.
Otyrysty qorytyndylaǵan Premer-mınıstr Oljas Bektenov jasandy ıntellektini jappaı engizý úshin shashyrańqy derekterdi retke keltirý qajettigine nazar aýdartty.
Sonymen qatar onyń atap ótýinshe, kásiporyndardyń kópshiligine, ásirese shaǵyn jáne orta bıznes úshin jasandy ıntellekt kúrdeli ári qol jetkize almaıtyn qural bolyp otyr. Munyń negizgi sebepteri — quzyretterdiń, resýrstar men naqty iske asyrý tetikteriniń jetispeýshiligi.
- Sondyqtan Jasandy ıntellekt mınıstrligi múddeli memlekettik organdarmen birlesip, shaǵyn jáne orta bıznes salasynda jasandy ıntellektini engizýdi yntalandyrý tásilderin ázirleýi qajet. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi osy baǵytta jańa mamandardy daıarlaýmen qatar, ártúrli salada eńbek etip júrgen kadrlardy qaıta daıarlap, atalǵan máselege basa mán berýge tıis, — dedi Premer-mınıstr.
