Úkimet otyrysy: saýda, ónerkásip jáne kólik salalarynda qandaı jobalar atqarylyp jatyr

Jıynda Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Arman Shaqqalıev bıyl toǵyz aıdyń qorytyndysy boıynsha saýda kóleminiń turaqty ósimi baıqalatynyn málimdedi.

– Fızıkalyq kólem ındeksi 106,2%-dy qurap, saýda kólemi 61 trln teńgege jetti. Bul ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda shamamen 16%-ǵa joǵary. Kóterme saýda 16%-dan assa (40,7 trln teńge), bólshek saýda 15%-ǵa (20,5 trln teńge) ósti, – dedi ol.

Sonymen qatar, qańtar-qyrkúıek aılarynda elimizdiń barlyq óńirinde jaqsy kórsetkish saqtaldy. Taýar aınalymynyń 70%-dan astamy Almaty, Astana, Shymkent qalalaryna jáne Atyraý men Qaraǵandy oblystaryna tıesili.

Eń joǵary ósim kórsetkender:

Túrkistan oblysy – 128,6%;
Shymkent qalasy – 123%;
Almaty oblysy – 120,5%;
Pavlodar oblysy – 118,2%;
Soltústik Qazaqstan oblysy – 116,1%.

Mınıstrdiń sózinshe, negizgi ósimdi on taýar toby qamtydy. Olar taýar aınalymynyń 70%-dan astamyn qamtamasyz etti. Atalǵan ónimderge avtokólikter, turmystyq tehnıka, farmatsevtıkalyq ónim, sýsyndar, azyq-túlik ónimderi, sondaı-aq qurylys materıaldary sııaqty óńdelgen taýarlar jatady.

Odan bólek, Arman Shaqqalıev saýdanyń odan ári ósýin qamtamasyz etý úshin sharalar kesheni iske asyrylyp jatqanyn atap ótti.

Elimizde jańa ónim túrleri shyǵaryla bastady

Úkimet otyrysynda Ónerkásip jáne qurylys vıtse-mınıstri Qýandyq Qajkenov te málimdeme jasap, salanyń damý barysyna toqtaldy.

– Bıyl toǵyz aıdyń qorytyndysy boıynsha óńdeý ónerkásibi 8,6%-ǵa ósip, oń dınamıka kórsetip keledi. Óndiris kórsetkishi mashına jasaý, hımııa ónerkásibi, qurylys materıaldary, rezeńke jáne plastmassa buıymdary óndirisinde, jeńil ónerkásipte jáne basqa da salalarda ósti, – dedi ol.

Vıtse-mınıstrdiń sózinshe, atalǵan ósimge jańadan iske qosylǵan óndiris oryndary áser etti. Búginde jalpy quny, 642 mıllıard teńgeden asatyn 106 joba iske qosylyp, shamamen 8 myń turaqty jumys orny ashylǵan. Osy jobalardyń nátıjesinde elimizde buryn óndirilmegen jańa ónim túrlerin shyǵarý jolǵa qoıyldy. Olardyń qatarynda natrıı sýlfaty, tamshylatyp sýarý júıeleri, lamınat, kofe mashınalaryna arnalǵan alıýmınıı kapsýlalar jáne basqa da ónimder bar.

Sonymen birge, Qýandyq Qajkenov bıyl quny 1,7 trıllıon teńge bolatyn, 200 ınvestıtsııalyq jobany iske asyrý josparlanyp otyrǵanyn atap ótti.

Odan bólek, mashına jasaý sektory bıyl toǵyz aı ishinde 22,8%-ǵa ósim kórsetti. Osy salada kólik quraldaryn, aýyl sharýashylyǵy jáne temir jol tehnıkasyn, sondaı-aq turmystyq tehnıkany óndirý kólemi artty.
Toǵyz aıda shamamen júz qyryq tórt myń avtokólik quraly óndirildi.
Onyń ishinde júz otyz alty myńnan astamy – jeńil avtomobılder, myń segiz júzge jýyǵy – avtobýstar, bes myń segiz júzge jýyǵy – júk jáne arnaıy tehnıka.

Mundaı ósimge ishki suranystyń artýy jáne buryn iske qosylǵan jobalardyń josparly óndiristik qýatyna jetýi áser etken.

– Salaǵa salyqtyq jáne kedendik jeńildikter de qosymsha qoldaý kórsetip keledi. Atap aıtqanda, turmystyq tehnıkany ótkizý kezinde qosylǵan qun salyǵynan bosatý sharasy kelesi jyldyń sońyna deıin qoldanylady. Osyǵan baılanysty, óndiristegi otandyq úlesti arttyrý, jáne Samsung sııaqty iri halyqaralyq kompanııalardy tartý úshin osy jeńildiktiń qoldanylý merzimin uzartý usynylady, – dedi vıtse-mınıstr.

Kólik jáne qoıma salasyndaǵy kórsetkishter

Al Kólik vıtse-mınıstri Maqsat Qalıaqparov transport baǵytynda atqarylyp jatqan sharýalardy baıandady.

– Toǵyz aıda kólik jáne qoımalaý salasynyń naqty kólem ındeksi 107,2% boldy. Jalpy ónim 10%-ǵa ósip, 9,6 trln teńgege jetti. Salanyń negizgi úlesi qoımalaý jáne qosalqy kólik qyzmetterine, temirjol jáne avtomobıl arqyly júk tasymaldaý, sondaı-aq qubyr kóligine keledi, – dedi ol.

Sonymen birge, óńirlerdiń basym bóliginde oń dınamıka baıqalady. Eń joǵary kórsetkish – Almaty, Jetisý men Soltústik Qazaqstan oblystarynda. Sondaı-aq, Shymkent pen Astanada jaqsy nátıje tirkeldi. Al Batys Qazaqstan, Atyraý jáne Aqtóbe oblystarynda qoımalaý, qosalqy kólik qyzmetteri jáne qubyr kóligi boıynsha qyzmetter kólemi tómendedi.

Al júk pen jolaýshy tasymalynyń kólemi joǵarylady. Bıyl toǵyz aıda temirjol kóligimen 241,7 mln tonna júk tasymaldanyp, ótken jyldyń sáıkes kezeńinen 3%-ǵa ósti. Avtomobıl kóligimen 270,4 mln tonna júk tasymaldandy. Ósim – 5,6%. Otandyq áýe kompanııalary 12,4 mln jolaýshy tasymaldap, nátıje 4,2%-ǵa artty. Elimiz arqyly ótetin tranzıttik júkterdiń kólemi 13,1%-ǵa ósip, 32,6 mln tonnaǵa jetti.

Sonymen qatar, vıtse-mınıstr atqarylyp jatqan basqa da jumystarǵa toqtaldy. Máselen, tasymal kólemin arttyrý úshin temirjol ınfraqurylymy keńeıtilip jatyr. Jańa temirjol jelileri salynýmen birge, qoldanystaǵy ýchaskeler jańartylýda. Bul negizgi baǵyttarda júk tasymalyn arttyrýǵa múmkindik beredi jáne jol júrý ýaqytyn qysqartýǵa jaǵdaı jasaıdy. Temirjol vokzaldaryn jańǵyrtý jumystary da jalǵasyp keledi. Búgingi tańda 101 temirjol vokzaly jańartyldy.

Maqsat Qalıaqparovtyń sózinshe, avtomobıl joldary salasynda da jańa jobalar bar.

– Aqtóbe – Qyzylorda, Beıneý – Sekseýil, Saryaǵashty aınalma joly, Ortalyq – Batys jáne Qaraǵandy – Jezqazǵan baǵyttary boıynsha jumystar bastaldy. Sonymen qatar, jyl sońyna deıin Qyzylorda – Jezqazǵan, Jańaózen – Túrikmenstan shekarasy, Aqtóbe – Ulǵaısyn jáne Petropavlovsk – Reseı shekarasy baǵyttarynda kólik qozǵalysy ashylady, – dedi ol.

Budan basqa, joldardyń sapasyna erekshe nazar aýdarylyp otyr. Osy baǵytta jergilikti joldardy josparlaý men bıýdjetti tıimdi paıdalanýdyń úsh jyldyq tásili engizilip, jobalaý jáne qurylys sapasyna qoıylatyn talaptar kúsheıtildi.

Sondaı-aq, jol-qurylys materıaldarynyń elektrondyq bazasy jasalyp, olardyń sapasyn baqylaýdy kúsheıtýge múmkindik beretin «E-Joldary» aqparattyq júıesi quryldy.

Áýe salasyndaǵy nátıjeler de aıtýǵa turarlyq. Máselen, 20 jańa halyqaralyq baǵyt ashyldy. Odan bólek, Balqash, Arqalyq, Pavlodar jáne Aqtaý áýejaılary jańartyldy.

Aıta keteıik, buǵan deıin Úkimet otyrysynda Premer-mınıstrdiń orynbasary – Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın munaı óndirý tómendese de ekonomıka 4,2 paıyz óskenin málimdegen edi.