Úkimet otandyq taýarlardy qoldaý jáne damytý sharalaryna nazar aýdarady
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Úkimet otyrysy ótedi. Onda Mınıstrler kabınetiniń músheleri otandyq taýarlardy qoldaý jáne ilgeriletý baǵytyndaǵy jumystardy talqyǵa salady.
Otyrystyń kún tártibine shyǵarylǵan másele qaralyp bolǵannan keıin, BAQ ókilderine baspasóz máslıhaty uıymdastyrylady.
Onda QR Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Arman Shaqqalıev pen QR Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Azat Sultanov tilshiler suraǵyna jaýap beredi.
Aıta keteıik, buǵan deıin Ulttyq taýarlar katalogynda 29 mln taýar tirkelgenin jazǵanbyz.
1 shildeden bastap Qazaqstanda Ulttyq taýarlar katalogyn (UTK) engizýdiń ótpeli kezeńi tolyq aıaqtaldy.
Ulttyq taýarlar katalogy — Qazaqstanda óndiriletin jáne ımporttalatyn taýarlar týraly málimetterdi qamtıtyn biryńǵaı memlekettik derekter bazasy. Árbir taýarǵa biregeı NTIN sáıkestendirý kody beriledi. Bul kod taýardy naqty sáıkestendirýge múmkindik beredi jáne elektrondyq shot-faktýralardy, ilespe júkqujattardy resimdeý kezinde, baqylaý-kassa mashınalarynda, sondaı-aq memlekettik jáne kommertsııalyq aqparattyq júıelermen ózara is-qımyl barysynda qoldanylady. UTK taýarlar týraly málimetterdi birizdendirip, taýar aınalymynyń barlyq kezeńinde derekter sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi.
UTK-ny mindetti qoldanýǵa daıyndyq kezeńinde júıeniń fýnktsıonaldyq múmkindikteri edáýir keńeıtildi. Memlekettik satyp alýǵa qatysatyn taýar kartochkalaryn qabyldaý, qurý jáne súıemeldeý úshin «bir tereze» qaǵıdaty iske asyrylyp, bul bıýdjettik uıymdarǵa ónim jetkizýshilerdiń jumysyn jeńildetti. Taýarlardyń memlekettik sıpattamalaryn qurylymdyq óńdeý engizilip, katalogtyń syrtqy aqparattyq júıelermen ózara yqpaldastyǵy anaǵurlym senimdi ári turaqty boldy. Ótinimderdi óńdeý jáne olardy qaıta kelisimdeý protsesteri jetildirildi, taýarlardyń memlekettik jáne paıdalanýshylyq sıpattamalarymen jumys isteý múmkindikteri keńeıtildi. Sonymen qatar, taýar óndirýshilerdiń quqyqtaryn qorǵaý júıesiniń fýnktsıonaly men taýarlardy izdeý tetikteri de odan ári damytyldy.
Paıdalanýshylardyń qolaılylyǵyna da erekshe nazar aýdaryldy. Keńeıtilgen taýar kartochkasy men memlekettik sıpattamalar ınterfeısi túsinikti ári fýnktsıonaldy bola tústi. Bul jańartýlardyń barlyǵy taýarlyq derekterdi basqarý sapasyn jaqsartyp, negizgi bıznes-protsesterdi jedeldetýge jáne katalogpen jumysty anaǵurlym yńǵaıly ári senimdi etýge múmkindik berdi.
2026 jyldyń 1 qańtarynan shilde aıyna deıingi alty aı ishinde katalog barlyq negizgi kórsetkish boıynsha aıtarlyqtaı ósim kórsetti. Tirkelgen taýarlardyń jalpy sany 17,7 mıllıonnan 29 mıllıonǵa deıin ulǵaıyp, 60%-dan astam ósim kórsetti. Osy kezeńde GTIN kody berilgen taýarlar sany 7,8 mıllıonnan 16,2 mıllıonǵa deıin ósip, is júzinde eki esege artty. Júıede tirkelgen paıdalanýshylar sany 39,3 myńnan 64,9 myńǵa deıin kóbeıip, shamamen 65%-ǵa ósti. Bul kórsetkishter qazaqstandyq bıznestiń katalogpen jumysty barǵan saıyn belsendi paıdalanyp jatqanyn kórsetedi. Kásipkerler ony zańnama talaptaryn oryndaý quraly retinde ǵana emes, sonymen qatar esep júrgizý, logıstıka jáne satý protsesterin tıimdi uıymdastyrýǵa arnalǵan yńǵaıly qural retinde de qoldanýda.
Búginde katalogtaǵy taýar sanattarynyń ishinde eń úlken úlesti kıim-keshek pen kúndelikti tutyný taýarlary, kólik quraldary men kólik jabdyqtary, sondaı-aq ınjenerlik júıelerge arnalǵan jabdyqtar men materıaldar quraıdy. Tirkelgen kartochkalardyń basym bóligi dál osy toptarǵa tıesili. SEQ TN kodtary boıynsha jeńil ónerkásip ónimderi — kıim-keshek pen trıkotaj buıymdary, aıaq kıim jáne toqyma ónimderi kósh bastap tur. Bul, jalpy alǵanda, Qazaqstandaǵy bólshek saýda men ımport qurylymyn kórsetedi.
Ulttyq taýarlar katalogyn mindetti paıdalanýǵa kóshý Qazaqstanda taýarlar týraly derekterdiń biryńǵaı tsıfrlyq keńistigin qalyptastyrýdaǵy mańyzdy kezeńderdiń biri boldy. Biryńǵaı anyqtamalyqty paıdalaný taýarlar týraly aqparattyń sapasyn arttyrýǵa, qaıtalanatyn jazbalar men qatelerdi azaıtýǵa, ónimdi sáıkestendirýdiń biryńǵaı tásilderin qamtamasyz etýge jáne saýda, logıstıka men memlekettik servısterdi odan ári tsıfrlandyrýǵa negiz qalaýǵa múmkindik beredi.
Sonymen birge, Qazaqstannyń taýarlar eksporty kólemi jarty jylda 30,4 mlrd dollarǵa jetti. Bul jóninde ótken aıda Úkimet otyrysynda Premer-mınıstrdiń orynbasary — Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın málimdegen edi.
— Bıyl qańtar-mamyrda syrtqy saýda aınalymy 56,3 mlrd dollar boldy. Taýarlar eksporty 30,4 mlrd dollarǵa jetti, onyń ishinde óńdelgen taýarlardyń eksporty — 11,8 mlrd dollar. Taýarlar ımporty 26 mlrd dollar boldy. 4,4 mlrd dollardan astam kólemde oń saýda balansy saqtalyp otyr, — dedi ol.
Sonymen qatar, óńdeý ónerkásibi ósimniń negizgi draıverleriniń biri bolyp otyr.
— Óndiris kóleminiń ósýi 9,8% boldy. Bul bıylǵy qańtar-mamyrdaǵy kórsetkishten 0,8 paıyzdyq tarmaqqa joǵary 17 óńirde ósý tirkeldi. Ekonomıkalyq ósýdiń belsendi saıasaty jalǵasyp jatyr, — dedi Serik Jumanǵarın.
Sonymen birge, onyń sózinshe, basymdyq beriletin salalardy qarjylandyrý úshin bıýdjetten «Báıterek» holdıngine kózdelgen 1 trln teńgeniń búgingi tańda 398 mlrd teńgesi bólindi. Holdıng jalpy somasy 5,1 trln teńgege jobalardy qarjylandyrdy.
— Qosymsha, Ulttyq ekonomıka mınıstrligi barlyq negizgi shıkizat segmentteri boıynsha 10 keńeıtilgen salalyq taldaý daıyndady.
Olardyń negizinde metallýrgııa, munaı-gaz hımııasy, kómir hımııasy jáne agroónerkásiptik keshendegi 231 perspektıvalyq jobanyń pýly qalyptastyryldy. Áleýetti strategııalyq seriktester retinde qarastyrylatyn 200 jetekshi sheteldik kompanııanyń tizimi jasaldy. Osy jyldyń naýryzynan beri júrgizilip jatqan jumystardyń qorytyndysy boıynsha 40 halyqaralyq kompanııa qyzyǵýshylyq tanytty. Aldaǵy aılarda árbir segmenttegi áleýetti strategııalyq seriktestermen naqty kelissózder bastalady, — dedi Serik Jumanǵarın.
Aıta keteıik, buǵan deıin óndiriske qajetti ımporttyq taýarlar tizimi keńeıtilýi múmkin ekenin jazǵanbyz.
