Úkimet kóktemgi dala jumystaryn pysyqtaıdy

Kún tártibine shyǵarylǵan másele talqylanyp bolǵannan keıin BAQ ókilderine baspasóz máslıhaty uıymdastyrylady. Onda Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa birinshi vıtse-mınıstri Nurlan Aldamjarov, ️Výyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Azat Sultanov, Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Amanǵalı Berdalın, Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar vıtse-mınıstri Nurken Shárbıev tilshiler tarapynan týyndaıtyn saýaldarǵa jaýap beredi.
Aıta keteıik, elimiz boıynsha bıylǵy egis alqaby — 23,8 mln gektar, bul ótken jylmen salystyrǵanda 180 myń gektarǵa artyq. Tuqym qory tolyq, atap aıtqanda, 2,3 mln tonna tuqym daıyndaldy, onyń 1,5 mln tonnasy sapa tekserýinen ótken. Sonymen qatar aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerin mıneraldy tyńaıtqyshtarmen qamtamasyz etý jumystary qatar júrgizilýde. Josparlanǵan 2,3 mln tonna kólemniń ishinde 827 myń tonnaǵa kelisimshart jasalyp, onyń 586 myń tonnasy jóneltilgen.

Egis naýqanyn tabysty ótkizýdiń negizgi kórsetkishteriniń biri — janar-jaǵarmaımen qamtamasyz etý. Osy maqsatta bıylǵy jylǵa 2026 jylǵa sala ókilderi úshin 402,3 myń tonna arzandatylǵan dızel otyny bólindi. Bir lıtrdiń quny 281 teńge, bul naryqtyq baǵadan 15% tómen.

Aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń daıyndyǵy 98%-ǵa jetti, al jappaı dalalyq jumystar bastalǵanǵa deıin 100%-dy qamtymaq. Qazirgi ýaqytta sharýalardyń qolynda 133,9 myń traktor, 5,6 myń zamanaýı egis kesheni, 71,4 myń tuqym sepkish jáne 188,5 myń topyraq óńdeý tehnıkasy bar.

2026 jylǵy egin egý maýsymyna arnalǵan aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn qurǵaqshylyqtan saqtandyrý merzimi uzartyldy. Bul shara elimizdiń 11 óńirindegi agrarlyq sektor ókilderin qamtıdy. Atap aıtqanda, baǵdarlama Aqmola, Aqtóbe, Atyraý, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan, Qaraǵandy, Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblystarynda, sondaı-aq Abaı jáne Ulytaý oblystarynda júzege asyrylady.
Baǵdarlama aıasynda aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler dándi jáne maıly daqyldardy saqtandyrý múmkindigine ıe. Dándi daqyldar boıynsha úsh kezeńdi saqtandyrý 15 mamyr men 15 tamyz aralyǵyn, al eki kezeńdi saqtandyrý 15 maýsym men 15 tamyz aralyǵyn qamtıdy. Maıly daqyldar úshin úsh kezeńdi saqtandyrý merzimi 15 maýsymnan 14 qyrkúıekke deıin, al eki kezeńdi saqtandyrý 15 shildeden 14 qyrkúıekke deıin belgilengen.
Memleket tarapynan saqtandyrý júıesine qoldaý kórsetilip, saqtandyrý polısi qunynyń 80 paıyzy sýbsıdııalanady. Baǵdarlamany iske asyrý boıynsha tólemderdiń operatory — «Agrarlyq nesıe korporatsııasy».

Esterińizge sala ketsek, ótken aptadaǵy Úkimet otyrysynda ótken jylytý maýsymy qorytyndylanyp, aldaǵy kezeńge mejelengen jumystar pysyqtalǵan edi. Kún tártibindegi negizgi másele boıynsha sóz alǵanEnergetıka vıtse-mınıstri Suńǵat Esimhanovtyń aıtýynsha, 2025-2026 jyldardaǵy jylytý maýsymy júıeli uıymdastyrylǵan jumystyń arqasynda turaqty ótti. 

Jylytý kezeńinde iri tehnologııalyq sıpatta quqyq buzýshylyqtar bolǵan joq. 

Tutynýshylar elektr jáne jylý energııasymen tolyq qamtamasyz etildi. 2025 jyly elektr stantsııalarynda jóndeý jumystaryn qarjylandyrý aldyńǵy kezeń deńgeıinen 348 mlrd teńgege deıin 6 paıyzǵa ulǵaıtyldy. Jylý jelilerinde jóndeý jumystaryn qarjylandyrý 16 paıyzǵa ulǵaıtylyp 129 mlrd teńgege deıin jetkizildi.

— Aldaǵy jylytý maýsymyna daıyndyq aıasynda elektr stantsııalarynda bekitilgen kestege sáıkes, bıyl 9 energoblokty, 55 qazandyqty jáne 51 týrbınany kúrdeli jóndeý josparlanǵan. 4 energoblokta, 18 qazandyqta jáne 7 týrbınada jóndeý jumystary túrli kezeńderde júrgizilip keledi. 1 qazandyq pen 1 týrbınada jóndeý jumystary aıaqtaldy, — dedi vıtse-mınıstr. 

Al «KEGOC» AQ Basqarma tóraǵasy Nábı Aıtjanovtyń dereginshe, 2025 jyly elektr energııasyn óndirý 5,2 mlrd kVt/saǵatqa nemese 4,4 paıyzǵa ósti. 2026 jylǵy 1 qańtarda elektr stantsııalarynyń jalpy belgilengen qýaty 26,8 GVt-qa jetti. Onyń ishinde 51 paıyzy — kómirmen jumys isteıtin jylý elektr stantsııalary (13679,0 MVt), 26 paıyzy — gazben jáne mazýtpen jumys isteıtin jylý elektr stantsııalary (6846,8 MVt), 9 paıyzy — gıdroelektr stantsııalary (2534,8 MVt), 14 paıyzy — jańartylatyn energııa kózderi (3746,3 MVt). 

Otyrys barysynda Premer-mınıstr Oljas Bektenov «Samuryq-Energo» AQ basqarma tóraǵasy Qaırat Maqsutovqa Ekibastuz GRES-teriniń jumysynda eshqandaı olqylyq boldyrmaýdy, Almatydaǵy úshinshi Jylý elektr ortalyǵy qurylysyn ýaqytyly aıaqtaýdy tapsyrdy. Sonymen qatar Úkimet basshysy ótken jylytý maýsymy asa bir qaýipti apattyq jaǵdaılarsyz ótkenin aıtyp, endi kelesi jylytý maýsymyna sapaly daıyndyqty qamtamasyz etý kerektigine nazar aýdartty. 

— Bul — óńirlerdiń aldynda turǵan negizgi mindet. Energııa kózderi men jelilik jabdyqtardy jóndeý jáne aýystyrý boıynsha josparly jumystardy jalǵastyrý qajet. Jylý jelilerin der kezinde ári sapaly synaqtan ótkizý kerek. Oılanyp-tolǵanyp júrýge ýaqyt joq. Barlyq jumys belgilengen merzimde jáne tolyq kólemde oryndalýǵa tıis. Jaz boıy jumysty kúsheıtińizder. Úkimet tarapynan barlyq qajetti qoldaý kórsetilip jatyr, — dedi ol.

Munan bólek, Premer-mınıstr jaýapty ortalyq organ basshylary men ákimderge mynadaı naqty tapsyrmalar berdi: 

— óńir ákimdikteri eki apta merzimde barlyq konkýrstyq rásimderdi ótkizip, jóndeý jumystaryna naqty kirisýi qajet;
— jylýmen qamtamasyz etý nysandaryn jóndeý jumystaryn tamyz aıynyń sońynan keshiktirmeı aıaqtaý kerek;
— Ónerkásip jáne qurylys mınıstrligi, óńir ákimdikteri 1-shi qyrkúıekke deıin bilim berý jáne densaýlyq saqtaý nysandarynyń tolyǵymen daıyn bolýyn qamtamasyz etýi tıis;
— soltústik, ortalyq jáne shyǵys óńirlerde barlyq ınjenerlik ınfraqurylym men turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq nysandary 15 qyrkúıekke deıin, al qalǵan óńirlerde — 15 qazanǵa deıin tolyq ázir bolýy qajet;
— ákimderge jylý nysandaryna turaqty negizde baryp, jaǵdaıdy jeke baqylaýǵa alýǵa mindetti;
— «KEGOC» kompanııasy Energetıka mınıstrligimen birlesip, 25 mamyrǵa deıin ulttyq mańyzy bar stantsııalarǵa arnalǵan jabdyqtardyń jumys rejımderin bekitýi kerek;
— Energetıka mınıstrligi Kólik mınıstrligimen jáne ákimdiktermen birlesip, 1 qyrkúıekke deıin jylý kózderi men temirjol tuıyqtarynda otyn qoryn aldyn ala jınaqtaýdy qamtamasyz etýi tıis.