Úkimet Qazaqstanda kómir generatsııasyn damytý jónindegi Ulttyq jobany bekitti

Tıisti Qaýlyǵa Premer-mınıstr Oljas Bektenov qol qoıdy, dep habarlaıdy Úkimettiń baspasóz qyzmeti.

Qujat Qazaqstannyń 2030 jylǵa deıingi energetıkalyq qaýipsizdiginiń strategııasyn aıqyndaıdy, sondaı-aq, ındýstrııalandyrý jáne tsıfrlyq ekonomıkany damytý barysynda qajettiligi birneshe ese arta túsetin bazalyq qýattardyń tapshylyǵyn joıýǵa baǵyttalǵan.

IT-sektordyń ósýi, derekter ortalyqtaryn qurý jáne jasandy ıntellektini engizý turaqty bazalyq júktemeni qajet etedi, al ony tek jańartylatyn energııa kózderiniń bir ózi qamtamasyz ete almaıdy.

Ulttyq jobada 7,8 GVt qýat kózin engizý jáne jańartý qarastyrylǵan. Segiz jańa energııa óndirý kózin salý josparlanǵan, onyń ishinde Ekibastuz (2 640 MVt), Kýrchatov (700 MVt) jáne Jezqazǵandaǵy (500 MVt) iri nysandar, sondaı-aq Kókshetaý, Semeı jáne Óskemendegi zamanaýı JEO-lar bar. Sonymen qatar Aqsý GRES, Ekibastuz GRES-2 jáne Qaraǵandy energııa torabyn qosa alǵanda, jumys istep turǵan 11 stansany tereń jańǵyrtý bastalady. Bul jumystar saladaǵy negizgi jabdyqtardyń tozý deńgeıin 2030 jylǵa deıin 12,6%-ǵa tómendetýge múmkindik beredi.

Jobalardy júzege asyrý bıýdjetten tys qarajatqa, ıaǵnı ınvestıtsııalar tartý jolymen oryndalady. Investıtsııalardyń jalpy kólemi – 7,5 trln teńgeden astam.

Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý sheńberinde Ulttyq jobada ekologııaǵa jáne «taza kómir» tehnologııalaryn engizýge erekshe nazar aýdarylyp otyr. Endi jańadan salynatyn qurylystar tek qana zamanaýı tehnologııalyq sheshimderdi qoldana otyryp júrgiziletin bolady. Bul tıimdiliktiń standartty kórsetkishterden joǵary bolýyn qamtamasyz etedi jáne qaldyqtardyń úlesin aıtarlyqtaı azaıtady. Mundaı jobalar joǵary tehnologııalyq elektr súzgilerin ornatýdy, azot totyqtaryn katalıtızatorlyq jolmen qalpyna keltirý júıelerin qoldanýdy jáne gazdardy dymqyl jolmen kúkirtten aryltýdy kózdeıdi. Bul sharalar halyqaralyq standarttarǵa jáne «eń úzdik qoljetimdi tehnologııalardy» (QDT) qoldaný talaptaryna sáıkes qaldyqtar kontsentratsııasyn tómendetýge múmkindik beredi.

Jobanyń áleýmettik blogy kadrlyq ótkir problemalardy sheshýge baǵyttalǵan. Jańa jumys oryndaryn qurý, onyń ishinde 4,5 myńǵa jýyq turaqty jumys oryndaryn ashý qarastyrylǵan jáne aýqymdy áleýmettik qoldaýdy iske qosý kózdelip otyr. «Otbasy bankimen» birlesip kómir elektr stansalarynyń qyzmetkerleri úshin jeńildikti ıpoteka engiziledi. Odan bólek salalyq joǵary oqý oryndarynyń bazasynda mamandardyń biliktiligin júıeli túrde arttyrý josparlanǵan.

Atalǵan joba jańarǵan energııa júıesiniń turaqty jumysyn jolǵa qoıý maqsatynda óndirýshi jáne kólik salalarymen úılestirilgen. 2030 jylǵa qaraı energetıkalyq maqsattaǵy kómirge qosymsha suranys jylyna shamamen 20 mln tonnany quraıdy. Ol úshin Ulttyq joba ashyq vagondar parkin keńeıtýdi (táýligine qosymsha 600 birlik), temirjol ınfraqurylymyn jańǵyrtýdy jáne ishki qajettilikter úshin otyn tasymaldaýdyń boljamdy tarıftik dálizderin engizýdi kózdeıdi.

Nátıjesinde, Ulttyq jobany júzege asyrý Qazaqstanǵa energetıkalyq egemendigin nyǵaıtyp, el aýmaǵynda qazandyq agregattaryn, transformatorlar men avtomattandyrý júıelerin óndirýdi yntalandyra otyryp, otandyq mashına jasaý salasynda mýltıplıkatıvtik áser týdyrýǵa múmkindik beredi. Osylaısha, kómir generatsııasy uzaq merzimdi ekonomıkalyq ósim úshin qajetti bazany qamtamasyz etetin joǵary tehnologııalyq jáne ekologııalyq jaýapty sektorǵa aınalady.

Osyǵan deıin elde kómir óndirisi artatyny týraly jazdyq.