Úkimet ınvestorlarmen yntymaqtastyqtyń jańa kezeńin bastady

Premer-mınıstr Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen ótken Investıtsııalyq ahýaldy jaqsartý jónindegi keńestiń otyrysynda Qazaqstan Úkimeti men halyqaralyq isker toptar arasyndaǵy ózara is-qımyldy nyǵaıtý máseleleri talqylandy. Sondaı-aq tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt salalaryndaǵy ınvestıtsııalyq múmkindikter qaraldy.

Jıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Konstıtýtsııasynyń kúshine enýine jáne ınvestıtsııalyq yntymaqtastyqty arttyrý úshin ashylatyn jańa múmkindikterge nazar aýdaryldy.

— Bizdiń búgingi kezdesýimiz elimiz úshin tarıhı kezeńde ótip otyr. Prezıdentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń basshylyǵymen Qazaqstan óziniń damý jolynda múlde jańa dáýirge qadam basty. Jalpyulttyq referendýmda qabyldanǵan Konstıtýtsııa Ádiletti jáne Ozyq Qazaqstandy qurýǵa baǵyttalǵan aýqymdy reformalardy júıeli túrde jalǵastyrýǵa jol ashatyn naǵyz ult Jarǵysyna aınaldy. Búginde búkil quqyqtyq júıeni qaıta jańǵyrtý jumystary jalǵasýda. Onyń aıasynda ekonomıkanyń dáıekti ári ornyqty damýyn qamtamasyz etý kózdelip otyr, — dep atap ótti Oljas Bektenov.

Keńes otyrysyna qatysýshylarǵa 1 shilde kúni jańa Ata zań kúshine engennen keıin elimizdiń jańa memlekettik-saıası turpatyn qalyptastyrý úderisi bastalǵany týraly aqparat berildi. Atap aıtqanda, jańa zań shyǵarýshy organ — Quryltaı saılaýy taǵaıyndalyp, jańa joǵary konsýltatıvtik organ — Qazaqstan Halyq Keńesiniń Hatshylyǵy quryldy. Sondaı-aq jańa Konstıtýtsııanyń kúshine enýine baılanysty Konstıtýtsııalyq Sot birqatar joǵary laýazymdy tulǵalardyń bir rettik ókilettik merzimine qatysty konstıtýtsııalyq normany qoldaný jóninde túsindirme berdi. Olardyń qatarynda Prezıdent, Konstıtýtsııalyq Sot tóraǵasy men sýdıalary, Joǵarǵy Sottyń tóraǵasy men Bas prokýror bar.

— Konstıtýtsııalyq Sot óz sheshimimen naqty ári dál túsindirip berdi. Atap aıtqanda, bir rettik ókilettik merzimge qatysty norma jańa Konstıtýtsııa kúshine engennen keıin, ıaǵnı bıylǵy 1 shildeden bastap tıisti laýazymdarǵa taǵaıyndalǵan nemese saılanǵan tulǵalarǵa ǵana qoldanylady. Quqyqtyq aıqyndylyqtyń qamtamasyz etilýi ishki jáne syrtqy aýdıtorııany tolǵandyrǵan birqatar máseleni kún tártibinen alyp tastaıdy. Meniń oıymsha, bul saıası-quqyqtyq júıeniń turaqtylyǵy men boljamdylyǵyna erekshe mán beretin ınvestorlar úshin de ıgilikti qadam bolyp otyr, — dep atap ótti Premer-mınıstr.

Oljas Bektenov, sondaı-aq prezıdenttik reformalardyń jurtshylyq tarapynan jappaı qoldaýǵa ıe bolyp jatqanyn erekshe atap ótti. Sońǵy áleýmettik saýalnama nátıjelerine sáıkes, el azamattarynyń 87%-dan astamy Qazaqstannyń durys baǵytta damyp kele jatqanyna senimdi. Bul halqymyzdyń júzege asyrylyp jatqan aýqymdy reformalardyń naqty nátıjesin shyn máninde sezinip otyrǵanyn kórsetedi.

— Prezıdenttiń saıası baǵytyna degen qoǵamdyq qoldaý — reformalardy aldaǵy ýaqytta da tabysty júzege asyrýdyń mańyzdy faktory. Osylaısha, jańa konstıtýtsııalyq model men ornyqty reformalar baǵyty ekonomıkamyzdy odan ári jańǵyrtýǵa, halyqaralyq seriktestik aıasyn keńeıtýge jáne Qazaqstannyń ınvestıtsııalyq tartymdylyǵyn arttyrýǵa berik negiz bolyp otyr. Qurmetti áriptester, jańa Konstıtýtsııa aıasynda Sizdermen aradaǵy qarym-qatynasymyz da jańa damý kezeńine qadam basty. Elimizde júzege asyrylyp jatqan saıası jáne ekonomıkalyq reformalar uzaqmerzimdi ári ózara tıimdi seriktestikti damytýǵa qýatty serpin beretinine senimdimin, — dedi Premer-mınıstr Oljas Bektenov jıynǵa qatysýshylarǵa.

Otyrysta tsıfrlandyrýdy damytý jáne jasandy ıntellektini engizý jónindegi protsester qaraldy, olar búginde ınvestıtsııa úshin kúreste elderdiń básekege qabilettiligin anyqtaýda mańyzdy rólge ıe.

Prezıdent Jarlyǵymen 2026 jyl Qazaqstanda Tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly bolyp jarııalady. Máselen, jańa Konstıtýtsııaǵa azamattardyń tsıfrlyq quqyqtary resmı túrde engizildi, 2029 jylǵa deıingi Digital Qazaqstan jalpyulttyq Strategııasy bekitildi, Tsıfrlyq kodeks, «Jasandy ıntellekt týraly» Zań, «Kıberqaýipsizdik týraly» Zań qabyldandy. Sonymen qatar senimdi transshekaralyq derekter almasý úshin zamanaýı retteý tetikteri engizilýde, olardyń arasynda Cloud First Policy jáne Data Embassy da bar. «DÓO alqaby» flagmandyq jobasy aıasynda Qazaqstan Firebird AI-men JI-ınfraqurylymyn damytý boıynsha $10 mlrd-qa kelisim jasasty. Jalpy, osy baǵyttaǵy bıznes máselelerin jedel sheshý úshin Úkimet janyndaǵy tsıfrlyq shtab jumys isteıdi.

— Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev tolyqqandy tsıfrlyq el qurý mindetin qoıyp otyr. Tsıfrlyq transformatsııa men JI-di damytý — biz úshin turaqty ekonomıkalyq ósýdiń, memlekettik basqarýdyń tıimdiligin jáne azamattardyń ómir súrý sapasyn arttyrýdyń mańyzdy elementi. Biz sheteldik áriptesterdiń elimizdiń iskerlik ahýalyn nyǵaıtýǵa qosqan úlesin joǵary baǵalaımyz. Úkimet ózara tıimdi nátıjelerge qol jetkizý úshin barlyq saladaǵy ınvestorlarmen syndarly dıalogke ashyq, — dep atap ótti Premer-mınıstr.

Otyrys barysynda Qazaqstandaǵy Amerıka Saýda palatasynyń atqarýshy dırektory Djeff Erlıh, AQSh-tyń Qazaqstandaǵy elshisi Djýlı Stafft jáne bıznes ókilderi sóz sóıledi.

Djýlı Stafft elder arasyndaǵy saýda-ınvestıtsııalyq yntymaqtastyqtyń joǵary deńgeıin, sondaı-aq tsıfrlyq retteý, bultty tehnologııalardy damytý, derbes derekterdi óńdeý jáne transshekaralyq derekterdi berý máseleleri boıynsha Úkimet pen bıznes-qoǵamdastyq arasyndaǵy ashyq dıalogtiń mańyzdylyǵyn atap ótti.

Halyqaralyq bıznes-qoǵamdastyq atynan Baker McKenzie seriktesi, AmCham Tsıfrlandyrý komıteti keńesiniń múshesi Andreı Ersh, Apple kompanııasynyń Ortalyq Azııa, Armenııa, Mońǵolııa boıynsha memlekettik saıasat jáne memlekettik organdarmen ózara is-qımyl bóliminiń basshysy Ádilhan Qopabaev, Siemens Kazakhstan kompanııasynyń bas dırektory Dııas Asanov jáne Honeywell kompanııasynyń Ortalyq Azııa elderi boıynsha prezıdenti Artýr Nıgmatıanov usynystaryn aıtty.

Kompanııa ókilderi Tsıfrlyq kodeksti is júzinde júzege asyrý, onlaın-platformalardy retteý, jarııa «bultty» sheshimderdi damytý, derbes derekterdi qorǵaý, kıberqaýipsizdik, jasandy ıntellektini qoldaný, ónerkásip protsesterin tsıfrlandyrý jáne retteý tıimdiligin arttyrý máselelerin kóterdi.

Atalǵan baǵytta júrgizilip jatqan jumystar týraly jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý vıtse-mınıstri Ǵızzat Baıtursynov, sondaı-aq mádenıet jáne aqparat birinshi vıtse-mınıstri Qanat Ysqaqov pikir bildirdi.

Jıyn otyrysynyń qorytyndysy boıynsha Premer-mınıstr Oljas Bektenov Qazaqstan uzaqmerzimdi ınvestıtsııalar úshin ashyq ári boljamdy el bolyp qala beretinin atap ótti. Úkimet el ekonomıkasynyń tsıfrlyq transformatsııasyn tereńdetýge nıetti jáne tsıfrlyq retteýdi jetildirý, paıdalanýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, ınnovatsııalyq ınfraqurylymdy damytý jáne ınvestorlar úshin boljamdy jaǵdaılar jasaý máseleleri boıynsha bıznes-qoǵamdastyqpen odan ári ózara is-qımylǵa daıyn. Jaýapty memlekettik organdarǵa aıtylǵan usynystar men usynymdardy zerdelep, olardy jumys barysynda eskerý tapsyryldy.

Buǵan deıin QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligi bıznes-qaýymdastyqqa eki jańa tsıfrlyq ónimdi usynǵanyn jazǵan edik.