Úkimet ekonomıkany ártaraptandyra túsý tásilderin pysyqtaıdy
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Úkimet otyrysy ótedi. Onda Mınıstrler kabınetiniń músheleri ekonomıkany odan ary ártaraptandyrý tásilderin qaraıdy.
Jalpy otyrystan keıin BAQ ókilderine baspasóz máslıhaty uıymdastyrylady. Onda Ónerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev, Energetıka vıtse-mınıstri Qaıyrhan Tutqyshbaev, Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Azamat Sultanov jáne «Báıterek» UIH» basqarma tóraǵasy Rústem Qaraǵoıshın jýrnalıster tarapynan týyndaıtyn saýaldarǵa jaýap beredi.
Aıta keteıik, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń óńdeý ónerkásibin damytý, ekonomıkany ártaraptandyrý jáne ınvestıtsııa tartý jónindegi tapsyrmalaryn júzege asyrý aıasynda 2025 jyly negizgi salalarda turaqty ósim qamtamasyz etildi. Qańtar-jeltoqsan aılarynyń qorytyndysy boıynsha óńdeý ónerkásibiniń jıyntyq ósim kórsetkishi 6,4 paıyz boldy, buǵan respýblıka boıynsha qoldanystaǵy qýattardy keńeıtý jáne iri ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrý yqpal etti.
Óńdeý ónerkásibiniń kóptegen sektorynda oń dınamıka tirkeldi. Eń joǵary ósý qarqynyn kelesi salalar kórsetti:
- mashına jasaý (+12,9%)
- hımııa ónerkásibi (+9,8%)
- qurylys materıaldary óndirisi (+9,7%)
- daıyn metall buıymdaryn óndirý (+13,6%)
- jeńil ónerkásip (+13,2%).
Ósim metallýrgııada (+1,2%) jáne rezeńke men plastmassa buıymdary (+7,6%), qaǵaz óndirisi (+5,3%) salalarynda baıqaldy.
Esterińizge sala keteıik, ótken aptada Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen Úkimettiń keńeıtilgen otyrysy ótti. Jıynda elimizdiń 2025 jylǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damýy qorytyndylanyp, Úkimettiń aldaǵy kezeńge arnalǵan negizgi mindetteri aıqyndaldy. Otyrysta aldymen Premer-mınıstr Oljas Bektenov baıandama jasap, salyq, tarıf jáne bıýdjet saıasatynda, tsıfrlyq jáne qurylys sektorlarynda, sondaı-aq áleýmettik salada qabyldanǵan sheshimder ekonomıkany damytýǵa tosqaýyl bolyp otyrǵan qurylymdyq dısproportsııalardy joıýǵa baǵyttalǵanyn atap ótti. Sonymen qatar ol ekonomıkanyń ósýine qaramastan, jýyq arada sheshimin tabýǵa tıis birqatar ózekti másele de bar ekenin jasyrǵan joq.
— Úkimet elimizdiń ınfraqurylymyn jańǵyrtý jáne iri ónerkásiptik jobalardy júzege asyrýǵa basymdyq bere otyryp, tıisti bir dárejede shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa kóńil bólý jaǵyn báseńdetip aldy. Al, bul sektorda shamamen 4,5 mıllıon adam, ıaǵnı ekonomıkalyq belsendi halyqtyń teń jartysy eńbek etedi. Sizdiń ekonomıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etý týraly tapsyrmańyzǵa sáıkes mıkro jáne shaǵyn bıznes sýbektilerine arnalǵan qarjylyq, qarjylyq emes jáne ınfraqurylymdyq qoldaý sharalaryn bir júıege keltiretin «Іsker aımaq» baǵdarlamasy bekitildi. Alaıda bul baǵdarlama ShOB-tyń barlyq áleýetin ashý úshin jetkiliksiz. Osyǵan baılanysty Úkimet bıznes-qoǵamdastyqpen birlesip qosymsha qarjylyq jáne retteýshilik sharalaryn ázirlep jatyr. Osyndaı sharalardyń biri retinde shaǵyn jáne orta óndirýshilerdi zamanaýı jabdyqtarmen qamtamasyz etý baǵdarlamasyn atap ótýge bolady, — dedi Úkimet basshysy.
Premerdiń atap ótýinshe, memlekettiń barlyq áleýmettik mindettemeleri tolyq kólemde oryndalyp jatyr. Alaıda ártúrli tólemniń kóptigi men birizdi júıeniń bolmaýy jáne tıimdi baqylaýdyń joqtyǵy shyǵyndardyń negizsiz ósýine yqpal etip otyr.
— Bul bıýdjet qarjysynyń tıimsiz jumsalýyna jáne keı jaǵdaılarda jymqyrylýyna alyp keldi. Atqarylǵan jumystyń arqasynda, sońǵy eki jylda shamamen 288 mlrd teńgeniń tıimsiz ıgerilýine tosqaýyl qoıyldy. Sizdiń «Turkistan» gazetine bergen suhbatyńyzda jáne Ulttyq quryltaıdyń besinshi otyrysynda aıtylǵandaı, búkil sala reformalaýdy qajet etedi, — dedi Oljas Bektenov.
Premer-mınıstr osy oraıda kelesi sharalar qabyldanyp jatqanyn aıtty:
- áleýmettik kómek túrlerin biriktirý jáne birizdi júıege keltirý protsesi júrgizilip jatyr;
- bilim berý qyzmetteri tsıfrlandyrylyp jatyr. Bul nysandardy salýdan bastap jan basyna sáıkes qarjylandyrýǵa deıin barlyq kezeńdi qamtıdy;
- áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qorynyń qyzmeti Qarjy mınıstrliginiń aqparattyq júıelerimen ıntegratsııalaý arqyly qaıta qaralady.
Al Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenov 2025 jyly ınflıatsııa ekonomıkamyzdyń negizgi syn-qaterine aınalǵanyn aıtty.
— Ótken jyldyń qyrkúıek aıyndaǵy baǵalardyń 12,9 protsenttik maksımýmnan ótip, ınflıatsııany jyl sońyna 12,3 protsentke deıin baıaýlattyq, — dedi ol.
Munan bólek, UB basshysy bıyl bıýdjetine tsıfrlyq teńge engiziletin salalardy atady.
— Bıyl tsıfrlyq teńgeni bıýdjet protsesterinde qoldanýdy keńeıtemiz. Ol úshin sáýir aıynda Úkimetpen birge bıýdjettik baǵdarlamalar men jobalardy tsıfrlyq teńgege aýdarýdyń arnaıy josparyn qabyldaımyz. Bul jol salý, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, agroónerkásip keshenin nesıelendirý, shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý, áleýmettik sala, densaýlyq saqtaý sııaqty salalardy qamtıdy, — dedi Tımýr Súleımenov.
Premer-mınıstrdiń orynbasary — Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev Qazaqstan aýmaǵynda Starlink salǵan gateway-stantsııalar arqyly spýtnıktik ınternet kórshiles elderge de qoljetimdi bolatynyn atap ótti. Onyń málimetinshe, bytyr 1 900 aýyl talshyqty-optıkalyq baılanysqa qol jetkizedi. Kelesi jyly mundaı aýyldardyń úlesi 90 paıyzdan asady. Barlyq respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl joldary baılanys ınfraqurylymymen qamtamasyz etiledi.
— Bıyl «Qazaqstan temir joly» jolaýshylar tasymalynyń barlyq negizgi baǵytynda ınternet qoljetimdi bolady. Alǵash ret azamattar otandyq áýe tasymaldaýshysy bortynda ınternetti paıdalana bastaıdy, — dedi mınıstr.
Keńeıtilgen otyrys sońynda Memleket basshysy qorytyndy jasap, Úkimetke birqatar naqty tapsyrma berdi.
— Dúnıe júzindegi ekonomıkalyq ahýalǵa qaramastan, byltyr ekonomıkamyz 6,5 paıyzǵa ósti. Bizdiń mıssııamyz — aıqyn: ekonomıkalyq ósim joǵary sapaǵa ıe bolýy kerek, ıaǵnı, eń aldymen, halyqtyń ál-aýqatyn arttyryp, turmysyn jaqsartýǵa tıis. Basqasha aıtsaq, ishki jalpy ónim artqan saıyn azamattardyń naqty tabysy da kóbeıýi kerek. Bul — Úkimettiń aldynda turǵan negizgi mindet, — dedi Prezıdent.
Sondaı-aq, Memleket basshysy bıyl 1 qyrkúıekke deıin temirjol salasyndaǵy jańa tarıf saıasatyna qatysty túpkilikti sheshim qabyldaýdy, aýyl sharýashylyǵy kooperatsııasy týraly jańa zań daıyndaýdy, salyq jáne keden júıesin basqarýdyń tsıfrlyq tásilin engizýdi tapsyrdy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózin myna siltemeden oqı alasyzdar.