Úkimettiń syrttan qaryz alý kólemin shekteý kerek - N. Sabılıanov
ASTANA. QazAqparat - Atqarýshy bılik memlekettiń syrtqy mindettemeleriniń úlesin azaıtýǵa nazar aýdarý kerek. Búgin Májilistiń jalpy otyrysynda depýtat Nurtaı Sabılıanov osy máseleni kóterdi.
Sóz arasynda depýtat Elbasy Joldaýynda jahandyq daǵdarys jaǵdaıynda «kórpege qaraı kósilý» qaǵıdaty boıynsha bıýdjet saıasatyn ońtaılandyrýdy júktegenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul qaǵıdat Úkimettiń de, atqarýshy organdardyń da, kvazımemlekettik sektordyń da jumysyna qatysty.
«Sondyqtan da, memlekettiń syrtqy mindettemeleriniń úlesin azaıtý kerek. Óıtkeni, Úkimet alǵan árbir qaryz bıýdjetke júktemeni kóbeıtedi. Budan bólek, ondaı qaryzdar el ekonomıkasynyń damýyna yqpal etetin shuǵyl, asa qajetti muqtajdyqtar úshin alynyp otyrǵan joq», - dep paıymdaıdy N. Sabılıanov.
Onyń aıtýynsha, 2015 jyly Úkimet shaǵyn jáne orta bıznes jobalaryn qarjylandyrýǵa 40 mln dollar, ónimdi ınnovatsııalandyrý jobasyna 88 mln. dollar, eńbekti yntalandyrý jobasyna 100 mln. dollar somasynda qaryz alǵan. Depýtattyń pikirinshe, bul qaryzdardyń barlyǵy derlik konsýltatsııalyq qyzmetterge, oqytýǵa, zertteýge, uıymdastyrý shyǵystaryna jumsalady.
«2015 jylǵy 2 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha Úkimettiń boryshy 7 trln. 624 mlrd teńgeni qurap otyr. Salystyrý úshin aıtsaq, 2009 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha Úkimettiń boryshy 1 trln. 15 mlrd teńgeni quraǵan, endeshe sol ýaqyttan beri Úkimettiń boryshy 6 trln-nan astam teńgege ulǵaıǵan. Onyń ishinde syrtqy borysh 3 trln. 84 mlrd teńgege ulǵaıdy. Memlekettiń boryshynyń ósýi teńgeniń dollarǵa shaqqandaǵy aıyrbas baǵamynyń ózgerýine baılanysty bolyp otyr. Bul bıýdjetten qosymsha shyǵystardyń týyndaýyna soqtyrady, ıaǵnı AQSh dollarynyń teńgege qatysty baǵamy 1 dollarǵa ósse, onda bıýdjetke qosymsha 10 mlrd shyǵyn keledi», - deıdi N. Sabılıanov.
Osyǵan baılanysty depýtat aldaǵy ýaqytta Úkimet syrttan qaryz alý kólemin shekteý kerektigin atap ótti. Budan bólek, N. Sabılıanov memlekettiń alǵan árbir qaryzynyń paıdalanylýyna, onyń tıimdiligine, qaıtarylýyna monıtorıng jasaý qajettigin de alǵa tartty. «Kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń qaryzdary men mindettemelerin memlekettik bıýdjetke júktemeı, olardyń ózderine qaldyrý kerek, osyny baqylaý qajet», - dedi depýtat.
Eske sala keteıik, búgin Májiliste depýtattar Eńbek daǵdylaryn damytý jáne jumys oryndaryn yntalandyrý jónindegi joba úshin Halyqaralyq Qaıta Qurý jáne Damý bankinen 100 mln. dollar qaryz alý týraly kelisimdi maquldaǵan bolatyn.
