Úgit naýqany bastalǵan soń partııalardyń elektoraldy reıtıngisi ózgerdi
ASTANA. KAZINFORM – Eýrazııalyq ıntegratsııa ınstıtýty 2026 jylǵy 16-26 shilde aralyǵynda Quryltaı saılaýy aldynda qazaqstandyqtardyń saılaý qalaýy men saıası minez-qulqyn zertteý maqsatynda Qazaqstannyń 17 oblysynda jáne Astana, Almaty, Shymkent qalalarynda jappaı saýalnama, ıaǵnı face-to-face ádisimen ekinshi áleýmettanýlyq zertteý júrgizdi.
Barlyq óńir boıynsha saýalnamaǵa 4 myń respondent qatysty.
Zertteý aıasynda saıası partııalardyń qazirgi reıtıngisine jáne saılaýshylardyń yqtımal belsendiligine qatysty qoǵamdyq pikirdi zerdeleý jalǵasty.
Sonymen qatar buǵan deıin 3-13 shilde aralyǵynda júrgizilip, qorytyndysy 15 shildede jarııalanǵan saýalnamadan bergi ózgeristerge taldaý jasaldy.
Zertteý nátıjesine sáıkes, «Ádilet» partııasy áli de kósh bastap tur. Onyń elektoraldy reıtıngisi 65,1%-ǵa deıin ósti.
Ekinshi orynda «Aýyl» partııasy tur. Ony respondentterdiń 5,9%-y qoldaýǵa daıyn ekenin bildirgen.
Basqa partııalardyń reıtınginde de ózgerister baıqalǵan.
«Aq jol» partııasy 4,7% kórsetkishpen úshinshi orynǵa kóterilip, tikeleı básekelesi «Respublica» partııasyn az ǵana aıyrmashylyqpen basyp ozdy. «Respublica» partııasynyń reıtıngisi 4,6%-dy qurady.
Osyǵan uqsas ózgeris Jalpyulttyq sotsıal-demokratııalyq partııasyna da qatysty. Onyń reıtıngisi 4,2%-ǵa jetip, saılaý dodasynyń qazirgi kezeńinde Qazaqstan Halyq partııasyn az ǵana aıyrmashylyqpen basyp ozdy. Qazaqstan Halyq partııasynyń kórsetkishi 4,1%-dy qurady.
Barlyq partııa óz pozıtsııasyn belgili bir dárejede nyǵaıtyp, saılaýshylardyń qoldaýyna ıe bolyp jatqanda, «Baıtaq» jasyldar partııasynyń reıtıngisi kerisinshe 0,5%-ǵa deıin tómendegen.
Sonymen qatar «Barlyǵyna qarsy» daýys berýge nıettilerdiń sany 2,5%-ǵa deıin azaıdy.
Áli tańdaý jasaýǵa daıyn emes respondentterdiń úlesi de birtindep tómendep keledi. Bul kórsetkish 14,2%-dan 8,4%-ǵa deıin qysqarǵan.
– Jańa áleýmettanýlyq derekter partııa reıtıngteriniń belgili bir deńgeıde óskenin kórsetedi. Bul resmı naýqan bastalǵaly olardyń qoǵamdyq belsendiliginiń artýymen baılanysty bolýy múmkin. Saýalnama 16-26 shilde aralyǵynda júrgizildi, – delingen ınstıtýt málimetinde.
Azamattardyń saılaýǵa qatysýynyń yqtımal belsendiligi de artyp keledi.
Quryltaı saılaýyna qatysý-qatyspaýy týraly naqty suraqqa respondentterdiń 73,2%-y daýys berýge qatysatynyn rastaǵan. Olar 23 tamyzda saılaý ýchaskesine barýǵa daıyn ekenin málimdedi.
Saýalnamaǵa qatysýshylardyń 13,2%-y daýys berý quqyǵyn paıdalanýǵa nıetti emes ekenin bildirgen. Taǵy 13,6%-y kúmándanyp, bul suraqqa naqty jaýap bere almaǵan.
Jalpy alǵanda, qazaqstandyqtardyń elektoraldy protseske qatysý belsendiligi artyp keledi. Instıtýt muny aqparattyq keńistikte Quryltaı saılaýy taqyrybynyń basymdyqqa ıe bolýymen baılanystyrady.
Respondentter Quryltaı saılaýynda daýys berýge ıtermeleıtin basty sebep retinde azamattyq borysh sezimin jıi ataǵan. Bul pikirdi saýalnamaǵa qatysqandardyń 54,2%-y bildirdi.
Sonymen birge respondentterdiń 45,8%-y saılaý kandıdattar arasynda durys tańdaý jasaýǵa múmkindik beredi dep sanaıdy. Olardyń pikirinshe, azamattar óz múddesin tolyqqandy qorǵaıtyn partııalardy tańdaýy qajet.
Saýalnama nátıjesine sáıkes, respondentterdiń basym bóligi saıası partııalardyń saılaýaldy baǵdarlamalarymen tanys.
Olardyń jalpy úlesi 64,3%-dy qurady. Onyń ishinde 19,3%-y partııa baǵdarlamalaryn únemi qarap otyratynyn aıtqan. Al 45%-y baǵdarlamalardyń mazmunymen ózi tutynatyn aqparattyq keńistikte jarııalanǵan kezde tanysatynyn jetkizgen.
– Partııalardyń saılaýdaǵy jeńisi kóbinese olardyń úgit-nasıhat jumysynyń tıimdiligine jáne saılaýshylarmen tyǵyz qarym-qatynas ornata alýyna baılanysty dep tujyrymdaýǵa bolady, – dep atap ótti Eýrazııalyq ıntegratsııa ınstıtýty.
Zertteý iriktemesi 18 jastan asqan halyqtyń áleýmettik-demografııalyq quramynyń tıisti proportsııalaryna jaqyn parametrler boıynsha reprezentatıvti sıpatqa ıe.
Іrikteme oblys, turǵylyqty jeri, ıaǵnı qala nemese aýyl, jynysy, jasy jáne etnıkalyq tegi boıynsha bólingen.
Zertteý barysynda Qazaqstan Respýblıkasy Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttigi Ulttyq statıstıka bıýrosynyń 2026 jylǵy sáýirdegi derekteri paıdalanylǵan.
95% senimdilik yqtımaldyǵy jaǵdaıynda iriktemeniń statıstıkalyq qateligi ±1,54%-dan aspaıdy.
Eýrazııalyq ıntegratsııa ınstıtýty bul derekterdi Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń 2026 jylǵy 3 shildedegi № OSK-11-07/ZT-S-30 jazbasha habarlamasy negizinde jarııalap otyr.
Aıta keteıik, buǵan deıin saıası partııalar ashyq ári jarııa básekege kóshe bastaǵany habarlandy.
