Ýganda 40 jyldan keıin eldegi ulttyq parkke múıiztumsyqtardy qaıtara bastady
ASTANA. KAZINFORM – Ýgandada ońtústik aq múıiztumsyqtardyń alǵashqy eki basy eldiń soltústik-shyǵysyndaǵy Kıdepo-Vellı ulttyq parkine jetkizildi. Bul — atalǵan aýmaqta múıiztumsyqtar joǵalyp ketkennen keıingi 40 jyldan astam ýaqyttan keıingi alǵashqy qaıtarý sharasy boldy. Bul týraly TV BRICS habarlady.
Jalpy alǵanda, eldiń soltústik-shyǵysyndaǵy qoryq aımaǵyna Zıva múıiztumsyqtar panalyǵynan kezeń-kezeńimen segiz janýar kóshiriledi. Zıva – Ýgandada aq múıiztumsyqtar popýlıatsııasyn qalpyna keltirý úshin arnaıy qurylǵan biregeı qorǵalatyn aýmaq.
Buryn múıiztumsyqtar bul park aýmaǵynda keńinen mekendegen. Alaıda sońǵysy 1983 jyly joǵalyp ketken.
Ýgandanyń Jabaıy tabıǵatty qorǵaý basqarmasynyń (Uganda Wildlife Authority, UWA) atqarýshy dırektory Djeıms Mýsıngýzı bul oqıǵa Kıdepodaǵy múıiztumsyqtar tarıhynyń jańa kezeńiniń bastalǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, bılik aldaǵy ýaqytta park aýmaǵynda ózdiginen kóbeıip, turaqty ómir súretin popýlıatsııa qalyptastyrýdy josparlap otyr.
Janýarlardy kóshirý birneshe jylǵa sozylǵan zertteýlerden keıin múmkin boldy. Mamandar meken etý ortasynyń jaramdylyǵyn, ekologııalyq jaǵdaılardy jáne túrdi sátti qaıta beıimdeý úshin qajet qaýipsizdik talaptaryn jan-jaqty baǵalaǵan.
Park aýmaǵynda qorǵalatyn arnaıy rezervat quryldy. Onda perımetrlik qorshaý, kirme joldar, tabıǵatty qorǵaý mamandary – reındjerlerge arnalǵan beketter, sý ınfraqurylymy jáne monıtorıng júıeleri jasaqtalǵan. Bul sharalar janýarlardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etip, jańa ortaǵa beıimdelýine kómektesedi.
Parkke jetkizilgennen keıin múıiztumsyqtar aldymen arnaıy daıyndyqtan ótken reındjerler men veterınarlyq toptardyń jiti baqylaýynda bolady. Keıin olardy parktyń keńirek aýmaqtaryna kezeń-kezeńimen jiberedi.
Sarapshylardyń pikirinshe, múıiztumsyqtardyń qaıta oralýy ekologııalyq tepe-teńdikti nyǵaıtyp, bıoalýantúrlilikti saqtaý boıynsha ulttyq jáne óńirlik maqsattarǵa qol jetkizýge yqpal etedi.
Ýgandada múıiztumsyqtar popýlıatsııasyn qalpyna keltirý baǵdarlamasy 2005 jyly bastalǵan. Ol kezde bul túr eldiń jabaıy tabıǵatynan tolyq joıylyp ketkennen keıin Zıva qoryq aımaǵynda janýarlardy qoldan ósirý bastamasy iske qosylǵan edi.
Eske sala ketsek, Mońǵolııa sırek kezdesetin janýarlar men qustar tizimin jańartty.
