UBT aldynda ata-ana neni eskergen jón — maman keńesi
ASTANA. KAZINFORM — Elimizde eki aptadan soń UBT bastalady. «Alǵashqy synaq» dep alańdap júrgender kóp. Balamen qatar ata-ana da qobaljýly. Mańyzdy emtıhan aldynda oqýshyǵa qandaı qoldaý qajet? Mazasyz jasóspirimdi qalaı tynyshtandyramyz, kerisinshe, beıqam júrgen jetkinshekti qalaı jigerlendiremiz? Osy saýaldardy elordalyq psıholog Anargúl Ibraıymbekovaǵa joldadyq.
Mamannyń sózinshe, bala qandaı nátıje kórsetse de ata-anasynyń jaqsy kóretinin umytpaýy qajet. Ol úshin tynyshtandyratyn sózderdi aıtý mańyzdy.
— Ata-ana tarapynan eń mańyzdy qoldaý — emotsııalyq qaýipsizdik. Balada qandaı nátıje bolsa da, ony jaqsy kóretinin bilý kerek. «Bul — tek bir synaq, seniń qundylyǵyń tek balmen ólshenbeıdi», «Biz seniń qolyńnan kelgenin istep júrgenińdi kórip otyrmyz», «Qoryqsań da, biz qasyńdamyz, árdaıym qoldaımyz» dep qanattandyrý qajet, — deıdi ol.
Test aldynda mazasyz, ýaıymshyl jasóspirimniń uıqysy buzylýy múmkin.
— Іshi aýyrsa, basy aýyrsa da osy kezde neden qatty qorqatynyn jáne ne úshin ekenin suraǵan jón. Ýaıym sóılesý arqyly taraıdy, jetkinshek jaqynymen áńgimelesý kezinde jeńildeıdi, — dep qosty Anargúl Ibraıymbekova.
Psıholog mundaı jaǵdaıda kómektesetin óte tıimdi «dem alý» jattyǵýyn usyndy. Bul júıke júıesin tynyshtandyrady.
- murynmen 4 sekýnd dem alý
- 4 sekýnd ustap turý
- aýyzben 6 sekýnd shyǵarý
- kúnine 2–3 ret
- 5–7 ret qaıtalaý
— Beıqam, ýaıymsyz júrgen oqýshyny jigerlendirý úshin qysqa maqsat qoıý qajet. Búgin bir taqyryp, erteń 30 test, apta sońynda bir synaq. Mundaı kishkentaı jeńis adamǵa motıvatsııa beredi, — deıdi psıholog.
Onyń aıtýynsha, talapkerdiń beıqam júrýi keıde jaýapkershilikten qashý nemese qorǵanys bolýy múmkin. Sondyqtan tańdaý quqyǵyn berip, qaı pánnen bastaǵan, qaı ýaqytta daıyndalǵan yńǵaıly ekenin naqtylaǵan jón. Bul oqýshynyń ishki jaýapkershiligin oıatady.
— Óz ýaıymyńyzdy balaǵa artpańyz. UBT balanyń taǵdyryn sheshpeıdi, tek bir kezeń ekenin umytpaǵan jón. Ata-ananyń tynyshtyǵy — balanyń tynyshtyǵy. Sondyqtan sabyrlyq tanytyp, oǵan qoldaý kórsetip, senim artqan durys, — deıdi Anargúl Ibraıymbekova.
Mamannyń pikirinshe, jaıbaraqat balaǵa únemi «sen jalǵyz emessiń» dep aıtý onyń ishki tiregin joǵarylatady. Jasóspirimniń ishki rýhyn kóterýmen qatar kún tártibin de turaqtandyrǵan durys. Máselen, keminde 7–8 saǵat uıqy, urys-kerissiz gadjetti shekteý, úıde jaıly atmosfera ornatyp, «UBT» taqyrybyn kúnine 1-2 retten artyq qozǵamaý.
Psıholog testten keıin biraz talapker jylap nemese úndemeı qalatynyn aıtady. Mundaı kezde birden suraq qoıyp qyspaqqa almaı, aldymen sý berip, 20-30 mınýt tynyshtyqta otyryp, sonan soń ózin qalaı sezinip turǵanyn suraǵan abzal. Bul jas jetkinshektiń kóńil kúıi men aldaǵy ýaqyttaǵy aradaǵy qarym-qatynas úshin de mańyzdy.
— Oqýshy testten az ball alsa ata-ana da, bala da alternatıvalyq sheshim bar ekenin esten shyǵarmaǵan jón, — deıdi psıholog.
Aıta keteıik, Ulttyq testileý ortalyǵy UBT tapsyratyn talapkerlerge mańyzdy aqparatty jarııalady.