Ýaqyt syn-qaterlerine jaýap retindegi konsolıdatsııa — reseılik sarapshy

MÁSKEÝ.KAZINFORM — Jahandyq týrbýlenttik pen álemdik ekonomıkanyń transformatsııasy jaǵdaıynda Qazaqstan ishindegi saıası júıeni konsolıdatsııalaý turaqtylyqtyń negizgi faktorlarynyń birine aınalyp otyr. Mundaı pikirdi Ortalyq Azııa boıynsha reseılik sarapshy Darıa Rekeda agenttiktiń menshikti tilshisine bergen suhbatynda aıtty.

Sarapshynyń aıtýynsha, geosaıası ózgerister aıasynda kóptegen memleketter basqarý vertıkalin kúsheıtip, ınstıtýtsıonaldyq úılesimdilikti arttyrýǵa umtylyp keledi.

— Halyqaralyq turaqsyzdyq jaǵdaıynda memleketter bıliktiń neǵurlym yqsham ári basqarýǵa qolaıly modelderin qalyptastyrady. Qazaqstan, Qyrǵyzstan men Ózbekstandy qosa alǵanda, Ortalyq Azııanyń basqa elderinde de baıqalatyn úderister logıkasymen damyp keledi, onda da ókilettikterdi qaıta bólý jáne júıeishilik úılestirýdi kúsheıtý júzege asýda, — dep atap ótti sarapshy.

Ol sondaı-aq reformalardyń praktıkalyq iske asyrylýyn jáne jańa ınstıtýttardyń jumys isteýin monıtorıngileýdiń mańyzdylyǵyn kórsetti.

Onyń baǵalaýynsha, 2019 jáne 2022 jyldardan keıin Qazaqstandaǵy memlekettik basqarý júıesi eleýli ózgeristerge ushyrady, onyń ishinde ortalyq pen óńirler arasyndaǵy ózara is-qımyl bóliginde. Bul basqarýshylyqty jáne reformalardy iske asyrý tıimdiligin arttyrady dep kútilip otyr.

Sarapshy bıliktiń jarııalylyq deńgeıiniń joǵary ekenine de toqtaldy.

— Qazirgi kezeńniń erekshelikteriniń biri — qoǵamnyń ashyqtyq pen aıqyndyqqa qoıatyn talaptarynyń artýy. BAQ-tyń, jýrnalıster men blogerlerdiń belsendi jumysy qoǵamdyq baqylaýdyń qosymsha tetigin qalyptastyryp, ınstıtýttardyń jabyq bolý táýekelderin azaıtady jáne bıliktiń jaýapkershiligin kúsheıtedi, — dep esepteıdi Rekeda.

Onyń aıtýynsha, vıtse-prezıdent ınstıtýtyn engizý jáne Parlamenttiń joǵarǵy palatasynyń rólin qaıta qaraý týraly usynystar eń kóp talqylaý týǵyzyp otyr. Sarapshynyń pikirinshe, bul qadamdar basqarý qurylymyn ońtaılandyrýǵa jáne bıliktiń ártúrli deńgeılerindegi úılestirýdi nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.

— Eýrazııalyq saıası keńistik úshin úderisterdi «jergilikti jerde» praktıkalyq turǵydan túsinýge, elderdiń ishki dınamıkasyn eskerýge basymdyq berý tán, al baǵalaýdyń tek syrtqy standarttaryna súıený jetkiliksiz, — dep atap ótti ol.

Sarapshynyń qosymsha aıtýynsha, syrtqy baqylaýshylarǵa eleýsiz bolyp kórinetin ózgerister ulttyq kontekst aıasynda júıelik sıpatqa ıe bolýy múmkin. Onyń pikirinshe, Qazaqstan bul turǵyda ınstıtýtsıonaldyq transformatsııanyń ózindik modeli sheńberinde dáıekti túrde ilgerilep keledi.

Eske sala keteıik, 12 aqpanda Qazaqstanda azamattar men sarapshylardyń usynystaryn eskere otyryp pysyqtalǵan Konstıtýtsııa jobasy jarııalandy. Jańa Konstıtýtsııa boıynsha respýblıkalyq referendým 2026 jylǵy 15 naýryzda ótedi.

Qazaqstan Prezıdenti Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda júrgizilip jatqan Konstıtýtsııalyq reformanyń shynaıy jalpyulttyq sıpat alǵanyn atap ótti.