TJM ulttyq parkterdegi órtti arnaıy kameralar arqyly baqylamaq
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstanda 9 mamyrǵa deıingi jaǵdaı boıynsha orman alqaptarynda 102 órt tirkelip, tilsiz jaý shamamen 3 myń gektar aýmaqty sharpyǵan. Osylaısha elde órt qaýpi joǵary maýsym bastaldy, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń tilshisi.
Bir apatqa qarsy – jeti rejım
Tabıǵı apattarǵa qarsy kúres úshin Tótenshe jaǵdaı mınıstrligi Ekologııa mınıstrligimen birlesip, tótenshe jaǵdaılarǵa áreket etýdiń jańartylǵan algorıtmin bekitti. Qujatta profılaktıkadan bastap tolyq joıýǵa deıingi jeti áreket etý rejımi qarastyrylǵan. Ár rejımde naqty mindetter, jaýapty mekemeler men is-qımyl tártibi anyqtalǵan.
Sonymen qatar, qajet bolǵan jaǵdaıda sý tógetin qurylǵylarmen jabdyqtalǵan áskerı-transporttyq avıatsııany tartý úshin TJM-niń Qorǵanys mınıstrligi, ІІM jáne UQK-men ózara áreket etý algorıtmi de bekitildi.
– Áreket etý algorıtmderi jyl saıyn respýblıkalyq komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵýlar barysynda tájirıbe júzinde pysyqtalady. Bıylǵy «Órt-2026» oqý-jattyǵýy 28–29 mamyr kúnderi Qostanaı oblysynda respýblıkalyq shtabty ornalastyrý arqyly ótedi, - dedi Tótenshe jaǵdaılar vıtse-mınıstri Ramıl Kamalov.
Úzdiksiz baqylaý
Daladaǵy ne ormandaǵy órt aldyn ala eskertý jasamaıdy. Sondyqtan TJM qaýipti kúsheıip ketpeı turyp anyqtaı alatyn tehnologııalarǵa basymdyq bergen.
Vedomstvonyń sıtýatsııalyq zaly – búkil júıeniń negizgi basqarý ortalyǵy. Munda el aýmaǵyndaǵy termııalyq anomalııalardy tirkeıtin jerdi qashyqtan zondtaý spýtnıkterinen derekter kelip túsedi. Sonymen qatar, «TJ geoaqparattyq júıesi» tsıfrlyq servısi naqty ýaqyt rejıminde jeldiń baǵyty, jer bederi, ósimdik túri men eldi mekenderdiń jaqyndyǵyn eskere otyryp, órttiń taralýyn modeldeıdi.
Ortalyqta sondaı-aq «Tabıǵat» júıesi men qaýipti aýmaqtardy baqylap júrgen 218 dronnan tikeleı translıatsııalar kórsetiledi.
Sıtýatsııalyq zal «Býrabaı» memlekettik ulttyq tabıǵı parki, «Semeı ormany», «Ertis ormany», «Medeý» jáne bes oblystaǵy orman alqaptaryndaǵy órtti erte anyqtaý kameralaryna qosylǵan. Qazirgi ýaqytta «Kókshetaý» ulttyq parkin qosý jumystary jalǵasyp jatyr.
– Bul ınnovatsııalar táýlik boıy onlaın formatta jaǵdaıdy baqylaýǵa múmkindik beredi. Áýeden barlaý júrgizý úshin TJM bólimshelerinde 218 ushqyshsyz ushý apparaty bar. Al órt sóndirý bólimderiniń qarý-jaraǵynda túrli maqsattaǵy 3,5 myńnan astam tehnıka bar, - dedi Ramıl Kamalov.
Jerdegi adam faktory
Tehnıka qansha damysa da, kóp nárse ormandaǵy mamandarǵa baılanysty. Ormandy qorǵaýda ormanshylardyń qyraǵylyǵy men eńbegi áli de basty ról atqarady.
Órt qaýpi kúsheıgen kezde ormandarda drondarmen jabdyqtalǵan mehanıkalandyrylǵan kezekshilikter uıymdastyrylady. Budan bólek, ormandy-dala aýmaqtarynda TJM qyzmetkerleri, polıtsııa jáne orman ınspektsııasy qatysatyn mobıldi toptar patrýl jasaıdy. Olar reıd ótkizip, turǵyndarǵa túsindirý jumystaryn júrgizedi jáne ormanda otqa salǵyrt qaraýdyń aýyr saldary bolýy múmkin ekenin eskertedi.
Bul máselede zań qatal. Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 367 jáne 410-baptary boıynsha quqyq buzýshylyqtyń aýqymy men quqyq buzýshynyń mártebesine qaraı 5-ten 1500 AEK-ke deıin aıyppul qarastyrylǵan. Al erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda órt shyǵarý nemese salǵyrttyq tanytý úshin jaza budan da qatań.
TJM málimetinshe, bıyldyń ózinde tabıǵatty qorǵaý jáne orman mekemelerimen birlesip 52 órt-taktıkalyq oqý-jattyǵýy ótkizilgen. Málik Ǵabdýllın atyndaǵy Azamattyq qorǵaý akademııasynda memlekettik orman kúzetiniń, orman órt sóndirý stantsııalary men avıatsııalyq órt qyzmetiniń 360 basshysy daıyndyqtan ótti.
Óńirlerde «Aýyl qutqarýshylary» baǵdarlamasy aıasynda 173 órt sóndirý beketi kezekshilik atqaryp jatyr.
Eske sala keteıik, birneshe kún buryn Astanadaǵy balalar aýrýhanasynda órt shyqqan edi.
