Turpandaǵy 40 myńnan astam artefakttyń bir bóligi Astanada tanystyryldy
ASTANA. KAZINFORM — Qytaıdyń Turpan óńirinde 40 myńnan astam mádenı artefakt pen 1491 jyljymaıtyn mádenı mura eskertkishi saqtalǵan. Bul týraly Astanada ótken «Keremet jibek: Qytaıdyń zamanaýı jibek óneri» halyqaralyq kóshpeli kórmesiniń ashylýynda Qytaı Kommýnıstik partııasy Turpan komıtetiniń hatshysy Ven Tanpın aıtty.
Onyń sózinshe, Turpan Uly Jibek jolynyń mańyzdy beketteriniń biri retinde ejelgi órkenıetterdiń toǵysqan ortalyǵy sanalady.
— Turpan tórt birdeı uly mádenıet toǵysqan, astasqan qala. Munda álemdik 4 iri mádenı júıe: qytaı, úndi, grek jáne ıslam mádenıetteri bas qosady. Qalada dúnıejúzilik 7 iri dinniń, 19 kóne jazý úlgisiniń jáne 25 tildiń qatar ómir súrýiniń nátıjesinde «Turpantaný» ǵylymy dúnıege keldi. Búginde bul óńir halyqaralyq akademııalyq almasýlar men ǵylymı zertteýlerdiń mańyzdy ortalyǵyna aınaldy, — dedi Ven Tanpın.
Sondaı-aq ol Turpanǵa «Ulttyq tarıhı-mádenı qala» mártebesi berilgenin de atap ótti. Spıkerdiń aıtýynsha, óńirde ıÝNESKO-nyń Dúnıejúzilik mádenı muralar tizimine engen Tszıaohe men Gaochan kóne qalalarynyń oryndary, sondaı-aq Dúnıejúzilik ırrıgatsııalyq mura mártebesine ıe Karez jerasty sý júıeleri ornalasqan.
— Qalada 1491 jyljymaıtyn mádenı jádiger eskertkishi jáne jer qoınaýynan tabylǵan 40 myńnan astam mádenı artefakt bar. Bul jádigerlerdiń aýqymy, tyǵyzdyǵy, saqtalý deńgeıi men qundylyǵy Shyńjańda teńdessiz, Qytaıda sırek, al álem boıynsha biregeı jádigersanalady, — dedi ol.
Sonymen qatar Ven Tanpın kórmege Turpannyń ulttyq qazynasynan taza jibekten jasalǵan 11 týyndysy qoıylǵanyn aıtty.
— Bul týyndylar Jibek joly boıyndaǵy myńjyldyq mádenıetterdiń ózara toǵysýy men sabaqtastyǵyn aıqyn pash ete otyryp, qazaqstandyq dostarymyzǵa Shyǵys jibeginiń ásemdigi men Qytaıdyń Turpan óńirine tán biregeı mádenıettiń tartymdylyǵyn jaqynnan sezinýge múmkindik beredi, — dep túıindedi ol.
Aıta keteıik, Ulttyq mýzeıde ejelgi petroglıfterdi zamanaýı óner, tsıfrlyq tehnologııalar jáne jasandy ıntellekt kómegimen jańasha tanystyrǵan kórme ashylǵanyn jazǵan edik.
